Theo truyền thông Anh ngày 5-8, Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) cho biết khoảng 100 tỉ USD đã được hoàn trả cho các doanh nghiệp nhập khẩu. 

Con số này tương đương khoảng 60% trong tổng số 165 tỉ USD mà Washington thu được từ các mức thuế quan Ngày Giải phóng của Tổng thống Trump.

Thông tin được các quan chức hải quan Mỹ báo cáo với các thẩm phán tại Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ ngày 4-8. 

Tòa án này trước đó yêu cầu CBP tiến hành hoàn thuế sau khi Tòa án tối cao Mỹ hồi tháng 2 phán quyết rằng chính quyền không thể sử dụng các quyền hạn kinh tế khẩn cấp để áp đặt những mức thuế cao đối với hàng hóa từ hàng loạt quốc gia.

Phán quyết đã hạn chế đáng kể khả năng sử dụng quyền hành pháp của ông Trump trong chính sách thương mại, đồng thời buộc Chính phủ Mỹ xây dựng một cơ chế mới để xử lý các yêu cầu hoàn trả thuế nhập khẩu.

Tốc độ hoàn thuế gây bất ngờ

Ngay sau phán quyết của Tòa án tối cao, giới chức Mỹ từng cảnh báo quá trình hoàn tiền có thể kéo dài do còn phụ thuộc vào các thủ tục pháp lý tiếp theo.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent hồi tháng 2 từng nhận định quá trình kiện tụng và hoàn tiền có thể kéo dài nhiều năm. Ông cũng cho rằng nếu các khoản thuế được hoàn trả, đối tượng hưởng lợi chủ yếu sẽ là các tập đoàn lớn.

Tổng thống Trump cũng nhiều lần chỉ trích phán quyết. Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social vào tháng trước, ông cho rằng quyết định của Tòa án tối cao đã khiến Mỹ mất hàng nghìn tỉ USD.

Tuy nhiên, tốc độ xử lý các khoản hoàn thuế đến nay nhanh hơn đáng kể so với dự báo của nhiều luật sư thương mại và chuyên gia. CBP cho biết hơn 128 tỉ USD tiền thuế đã được chấp nhận đưa vào quy trình xử lý, cho thấy hàng chục tỉ USD khác có thể sớm được hoàn trả.

Người tiêu dùng khó nhận lại tiền

Dù các doanh nghiệp nhập khẩu đang được hoàn lại hàng tỉ USD, một số nghị sĩ Mỹ cho rằng số tiền này khó đến được tay người tiêu dùng và các doanh nghiệp nhỏ, những đối tượng đã phải chịu chi phí hàng hóa tăng lên do thuế quan.

Hạ nghị sĩ Dân chủ Greg Casar, đại diện bang Texas, cho rằng tiền hoàn thuế đang được chuyển cho các công ty thay vì người lao động Mỹ. Theo ông, các khoản tiền này cần được trả lại cho người tiêu dùng, những người đã phải mua hàng với giá cao hơn.

Theo cơ chế do CBP thiết lập, chỉ doanh nghiệp hoặc cá nhân đứng tên trực tiếp trên hồ sơ nhập khẩu, hay còn gọi là người nhập khẩu chính thức, mới có thể đăng ký yêu cầu hoàn thuế trên hệ thống của cơ quan này.

Quy định trên khiến nhiều doanh nghiệp nhỏ không trực tiếp nhập khẩu hàng hóa không đủ điều kiện nộp đơn, dù họ đã phải gánh chi phí thuế thông qua giá đầu vào cao hơn hoặc các khoản phụ phí do nhà cung cấp chuyển sang.

Một số doanh nghiệp nhỏ cho biết họ không nắm rõ thủ tục thu hồi tiền thuế hoặc không có đủ nhân lực và nguồn lực để thực hiện quy trình yêu cầu hoàn trả.

25 bang kiện chính quyền ông Trump vì mức thuế mới

Một liên minh gồm 25 bang của Mỹ đã đệ đơn kiện chính quyền Tổng thống Trump sau khi Nhà Trắng áp mức thuế mới từ 10 - 12,5% đối với hàng hóa nhập khẩu từ 60 đối tác thương mại.