Thỏa thuận lịch sử hơn 100 tỉ USD

Ngày 29-8, Tổng thống Donald Trump thông báo Ngoại trưởng Marco Rubio và Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth, phối hợp với chính quyền Tổng thống Venezuela Delcy Rodriguez và khu vực tư nhân, đã đạt được thỏa thuận trên và "người nộp thuế Mỹ không phải bỏ ra bất kỳ chi phí nào".

Phía Caracas cùng ngày xác nhận đã ký thỏa thuận với Washington. Bà Rodriguez gọi đây là một thỏa thuận "lịch sử", có thể tạo ra "tác động đáng kể đối với quá trình hồi sinh đất nước", đồng thời cho biết thỏa thuận có thể mang lại hơn 100 tỉ USD vốn đầu tư và hơn 209 tỉ USD nguồn thu thuế cho Venezuela.

Thỏa thuận được công bố sau nhiều tuần hai bên đàm phán về kế hoạch trao cho các công ty Mỹ quyền tiếp cận dài hạn một số mỏ dầu của Venezuela, đồng thời bảo đảm lượng dầu khai thác được sẽ cung cấp cho Mỹ.

Giới chức Caracas đang chuẩn bị ký các thỏa thuận vào tuần tới nhằm trao quyền thăm dò và khai thác dầu cho một số công ty, đặc biệt là các doanh nghiệp Washington.

Theo Hãng tin Reuters, một trong những phương án từng được hai nước cân nhắc là mô hình cho thuê, trong đó các mỏ dầu của Venezuela có thể được đưa ra đấu giá để các nhà sản xuất Mỹ khai thác.

Tuy nhiên ông Trump chưa công bố cấu trúc cụ thể của thỏa thuận, những mỏ dầu và doanh nghiệp tham gia, cũng như cách Washington sẽ thực hiện quyền "kiểm soát đa số" đối với 65 tỉ thùng dầu này.

Ngoại trưởng Rubio cho biết thỏa thuận mang lại lợi ích cho cả hai nước. Theo ông, Mỹ sẽ có thêm nguồn dầu ổn định với chi phí thấp, qua đó góp phần hạ giá xăng, trong khi Venezuela nhận được dòng vốn đầu tư lớn, tạo hàng ngàn việc làm có thu nhập cao và có thêm nguồn lực phục hồi nền kinh tế.

Venezuela hiện sở hữu trữ lượng dầu đã được chứng minh lớn nhất thế giới, nhưng chỉ sản xuất khoảng 1,25 triệu thùng/ngày, thấp hơn nhiều so với tiềm năng sau nhiều năm thiếu đầu tư, quản lý yếu kém và chịu các lệnh trừng phạt.

Dấu hỏi về tính khả thi

Dù vậy, giới phân tích cho rằng tác động thực tế của thỏa thuận vẫn phụ thuộc vào nhiều yếu tố.

Việc xây dựng và khôi phục cơ sở hạ tầng cần thiết để khai thác, vận chuyển và lọc loại dầu thô nặng của Venezuela có thể mất nhiều năm, khiến khả năng thỏa thuận giúp hạ giá xăng tại Mỹ trong ngắn hạn chưa rõ ràng.

Ông David Goldwyn, Chủ tịch Công ty tư vấn Goldwyn Global Strategies, cũng đặt câu hỏi về cơ sở pháp lý của kế hoạch, do Hiến pháp và luật dầu khí Venezuela quy định vai trò kiểm soát của nhà nước đối với ngành này.

Theo ông, việc Chính phủ Mỹ tham gia một hợp đồng thuê để vận hành các mỏ dầu tại Venezuela là điều chưa từng có tiền lệ.

Bên cạnh vấn đề pháp lý, tình trạng bất ổn chính trị, hệ thống điện yếu, năng lực xuất khẩu hạn chế và mức độ can thiệp lớn của Chính phủ Venezuela vào ngành dầu khí cũng là những trở ngại có thể khiến các doanh nghiệp thận trọng khi đầu tư.

Dù vậy, thỏa thuận vẫn đánh dấu bước mở rộng đáng kể vai trò của Washington trong ngành dầu mỏ Caracas, trong bối cảnh chính quyền ông Trump đang muốn tăng nguồn dầu cho các nhà máy lọc dầu Mỹ và kiềm chế giá nhiên liệu trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.

Ông Trump thông báo 50 triệu thùng dầu từ Venezuela đang được đưa tới Mỹ

“Chúng ta có mối quan hệ tuyệt vời với một quốc gia tên là Venezuela” - Tổng thống Mỹ Donald Trump bình luận.