Theo báo Wall Street Journal ngày 22-4, một chuyến bay chở gần 500 triệu USD tiền mặt - nguồn thu từ xuất khẩu dầu mỏ của Iraq được lưu giữ tại Cục Dự trữ Liên bang - đã bị Bộ Tài chính Mỹ chặn lại.

Đây là lần thứ hai kể từ khi xung đột Mỹ - Israel với Iran bùng phát cuối tháng 2, Washington trì hoãn việc chuyển tiền về Ngân hàng Trung ương Iraq, viện dẫn lo ngại số tiền này có thể rơi vào tay các lực lượng dân quân.

Động thái trên diễn ra sau hàng loạt vụ tấn công bằng rocket và máy bay không người lái do các nhóm thân Iran thực hiện nhằm vào các cơ sở của Mỹ trong khu vực - gồm căn cứ quân sự, lãnh sự quán tại miền bắc Iraq và một cơ sở của Bộ Ngoại giao Mỹ tại sân bay Baghdad - nhằm thể hiện sự ủng hộ đối với Tehran.

Trong nhiều năm qua, việc vận chuyển tiền USD từ Mỹ về Iraq đóng vai trò quan trọng đối với nền kinh tế phụ thuộc lớn vào tiền mặt như Baghdad.

Cơ chế này có từ thời hậu chiến năm 2003, khi Washington đồng ý giữ hộ nguồn thu dầu của Baghdad và định kỳ chuyển về Iraq khoảng 13 tỉ USD mỗi năm.

Song song đó, Mỹ cũng thông báo đình chỉ một số chương trình hợp tác an ninh, bao gồm huấn luyện quân sự và hỗ trợ chống khủng bố, cho đến khi Baghdad có hành động cụ thể nhằm giải tán các nhóm vũ trang thân Tehran.

"Mỹ sẽ không dung thứ cho các cuộc tấn công nhằm vào lợi ích của mình và yêu cầu Chính phủ Iraq ngay lập tức giải tán các nhóm dân quân thân Iran", người phát ngôn Bộ Ngoại giao Tommy Pigott tuyên bố.

Về phía Iraq, Ngân hàng Trung ương nước này khẳng định không thiếu USD và vẫn đáp ứng đủ nhu cầu của các ngân hàng và doanh nghiệp trong nước.

Thách thức lớn đối với Washington ở Iraq là các nhóm dân quân quyền lực như Kataib Hezbollah, lữ đoàn Badr và Asaib Ahl al-Haq, khi những lực lượng này đã bám rễ sâu vào bộ máy chính trị và tài chính Baghdad. Một số đơn vị thậm chí còn được sáp nhập vào quân đội chính quy, khiến việc kiểm soát họ trở nên khó khăn.

Iraq hiện trong giai đoạn lựa chọn thủ tướng mới. Mỹ đang theo dõi sát diễn biến này sau khi Tổng thống Trump hồi tháng 1 cảnh báo sẽ cắt viện trợ nếu cựu thủ tướng thân Iran Nouri al-Maliki trở lại nắm quyền.

Ông Maliki đã rút lui, song liên minh của ông vẫn đề cử một ứng viên thay thế từ nội bộ đảng.

NATO rút toàn bộ cố vấn khỏi Iraq, né nguy cơ xung đột lan rộng từ Iran

Lo ngại xung đột Trung Đông leo thang, NATO rút hàng trăm cố vấn khỏi Iraq, chuyển hoạt động về châu Âu để đảm bảo an toàn lực lượng.