Tết là ngày đoàn tụ nhưng đối với bộ đội, đây lại là thời điểm mà yêu cầu trực chiến đặt ở mức 100% để canh cho Tổ quốc được bình yên.

Luôn sẵn sàng cho bầu trời Tổ quốc bình yên

Hàng chục năm qua, du khách đến TP Đà Nẵng khi nhìn lên điểm cao nhất ở hướng biển đều thấy những khối cầu màu trắng án ngữ trên đỉnh núi Sơn Trà. Không nhiều người biết rằng đây là Trạm ra đa 29 thuộc trung đoàn 290 (sư đoàn 375, Quân chủng Phòng không - Không quân) có vai trò đặc biệt quan trọng theo dõi toàn bộ không phận khu vực Đông Dương.

Được sự cho phép của Quân chủng Phòng không - Không quân, chúng tôi theo con đường nhỏ xuyên như sợi chỉ dưới cánh rừng già núi Sơn Trà để lên thăm cán bộ, chiến sĩ Trạm ra đa 29. Đồng hồ chỉ hơn 10h sáng nhưng nhiều khối mây vẫn bao phủ quanh đơn vị. 

Đại úy Nguyễn Vũ Trường, chính trị viên Trạm ra đa 29, phải mặc bộ quân phục lính phòng không mùa đông. Anh nói rằng hôm nay là ngày hiếm hoi quanh trạm có nắng. Dù vậy mây vẫn dày đặc, gió thổi bạt từ hướng biển khiến công việc của bộ đội chưa bao giờ dễ dàng.

Trong các đơn vị quân đội đóng tại TP Đà Nẵng, các đài ra đa bố trí ở nhiều điểm cao khác nhau nhưng vị trí Trạm ra đa 29 đóng vai trò then chốt, được trang bị tối tân để quan sát bầu trời toàn vùng Đông Dương.

Đại úy Trường cho biết phạm vi theo dõi của trạm không chỉ rộng mà còn nằm ở hướng biển, khu vực có mật độ các tuyến bay lớn. Ngoài các đài ra đa còn có các vọng quan sát mắt để theo dõi vật thể lạ, máy bay nào trong vùng trời Tổ quốc.

Ở đơn vị phòng không trên đỉnh Sơn Trà, ngày và đêm không khác nhau là mấy. Từng vị trí bao quanh trạm luôn có người canh trực, ban đêm bộ đội đứng ở vọng mắt không rời về bốn hướng. Trong mưa gió hay giữa mùa đông buốt lạnh, mây giăng kín chỉ vài mét đã không thấy người thì bộ đội vẫn không thể rời vị trí.

Ngoài các vọng gác, trong từng khối cầu lớn bộ đội cũng làm việc không có ngày đêm. Tín hiệu ra đa quét liên tục và hiển thị các thiết bị bay đang di chuyển trong vùng quản lý. Bộ đội phòng không thay phiên nhau quan sát và theo dõi từng chuyến bay, số hiệu, lịch trình di chuyển để Tổ quốc không một phút bị mất cảnh giác.

"Trạm ra đa 29 của chúng tôi có nhiệm vụ trực sẵn sàng chiến đấu, quản lý vùng trời khu vực miền Trung - Tây Nguyên. Bất cứ máy bay nào đang đậu, di chuyển, cất hạ cánh ở đâu thì ở trạm cũng "4 biết": biết kế hoạch bay, biết đã bay hay chưa bay, bay đến đâu biết đến đó, biết hành động bay trên không", đại úy Trường nói.

Hạnh phúc làm người lính canh bầu trời Tổ quốc

Chiều xuân, khuôn viên Trạm ra đa 29 được anh em cán bộ, chiến sĩ trang hoàng tươm tất. Từng khoảnh vườn được sửa sang, từng chậu cây được kê dọn và sơn màu mới. Do đỉnh cao, thời tiết khắc nghiệt nên không thể chăm mai thật, bộ đội phải dùng những gốc cây bonsai già cỗi rồi gắn hoa mai, hoa đào nhựa để trang trí đón xuân.

Đại úy Phan Tiến Vĩ, trạm trưởng Trạm ra đa 29, cho biết đa phần anh em cán bộ, chiến sĩ ở trạm đều là lính trẻ, có người quê tận TP.HCM, có người nhà ngay Đà Nẵng. Nhưng ở đâu thì họ cũng giống nhau, đó là duy trì trực sẵn sàng chiến đấu 100%, không được rời đơn vị dù chỉ một phút.

Đại úy Vĩ mới lập gia đình chưa lâu, vợ anh thuê căn nhà nhỏ ngay dưới núi Sơn Trà để ở, nếu tính đường di chuyển thì chỉ khoảng 15km từ đơn vị về nhà nhưng hầu như chưa năm nào Vĩ được về đón Tết cùng vợ trong thời khắc giao thừa.

Khoảnh khắc vừa nhớ nhà, thương vợ lẻ loi nhưng cũng vinh dự nhất của bộ đội ra đa phòng không như Vĩ là lúc cả nước đón giao thừa, đứng từ trên đỉnh Sơn Trà nhìn về cả TP Đà Nẵng bừng sáng trời pháo hoa.

Trên đỉnh núi, gió vẫn rít gào, màn hình ra đa vẫn quét liên tục các mục tiêu để báo cáo về sở chỉ huy. Vĩ cùng đồng đội thắp hương lên bàn thờ và tặng nhau lì xì, lời chúc đầu năm. Anh em nào trực thì vẫn phải bám vị trí.

Trạm trưởng Trạm ra đa 29 cho biết thời tiết trên đỉnh núi gần như chỉ có hai mùa: mùa nắng và mùa ẩm. Bộ đội phải mặc trang phục mùa đông quanh năm, quần áo phơi không khô hẳn được nên thường bị ẩm mốc. Các thiết bị, khí tài cũng bị hơi muối xâm nhập nên bộ đội vừa làm nhiệm vụ vừa phải căng mình lau chùi, bảo quản thường xuyên.

"Mùa đông lạnh buốt và các trận bão lớn từ biển ập vào chạm điểm đầu tiên đất liền là trạm ra đa. Gió quăng quật, thét gào như muốn cuốn phăng mọi thứ. Anh em trực trạm phải thu gọn tất cả những đồ đạc, đóng kín mọi ô cửa, tập trung chống giữ nhà cửa và luôn bám bầu trời để canh trực", đại úy Trường kể.

Theo chỉ huy trạm, do được Nhà nước, Đảng, Bộ Quốc phòng cùng chính quyền TP quan tâm đầu tư nên ít năm qua cơ ngơi, điều kiện ăn ở, trực chiến ở Trạm ra đa 29 đã cơ bản tốt, bộ đội an tâm làm nhiệm vụ. 

Không ít người từng nhiều năm làm nhiệm vụ ở Trạm ra đa 29 bật cười khi nhớ về khoảng thời gian trước đây khi đất nước còn nghèo, trạm cũng thiếu thốn nhiều thứ, đặc biệt là nước sạch. Để có nước dùng, bộ đội cuối ngày phải ôm quần áo ra suối tắm, khi đi bên người đều mang theo một can nhựa để lấy nước về dùng trong đơn vị. Sau này UBND TP Đà Nẵng đã tặng trạm một hệ thống bơm và trữ nước. Bộ đội nay không còn cơ cực nữa.

Trước lúc xuống núi, khi được đề nghị nhắn gửi lời tới người dân năm mới thì những lính ra đa canh trời ở Trạm ra đa 29 cho biết hoàn toàn an tâm tư tưởng, sẵn sàng bám vùng trời để canh trực đảm bảo an toàn tuyệt đối cho cả nước được bình yên.

Ca gác 0h thời khắc giao thừa trên đỉnh Sơn Trà

Làm nhiệm vụ bảo vệ không phận miền Trung và Tây Nguyên, giao thừa luôn là ca gác đặc biệt của bộ đội ra đa trên điểm cao nhất của núi Sơn Trà, TP Đà Nẵng.