Xu hướng tăng thuế tiêu thụ đặc biệtMua rượu bia, thuốc lá: Phải trả thêm thuế Bợm nhậu mua rượu bia phải chịu thuế nặng

Chuyện tưởng như ngược đời này xuất phát từ chính tác hại của rượu bia và thuốc lá đã tới lúc không quản nổi ở VN. Theo một khảo sát gần đây do Health Bridge Canada - một tổ chức tham gia phòng chống tác hại thuốc lá - công bố, giá thuốc lá ở VN rẻ thứ hai trong số hơn 20 quốc gia được khảo sát, chỉ cao hơn giá thuốc lá ở một quốc gia châu Phi! Sau hơn 10 năm miệt mài thực hiện các chương trình phòng chống tác hại thuốc lá, số người hút thuốc lá ở VN hầu như không giảm: vẫn ở mức 47% nam giới, tức cứ hai nam giới VN thì có một người nghiện thuốc lá. Và số người tử vong do thuốc lá hằng năm hiện đã khoảng 40.000 người, còn cao hơn số tử vong do tai nạn giao thông!

Trong khi đó, hệ lụy từ rượu bia còn tệ hại hơn nhiều. Khi đón tiếp Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải Đinh La Thăng đến thăm bệnh nhân cấp cứu vì tai nạn giao thông mồng 4 tết vừa qua, giám đốc Bệnh viện Việt Đức Nguyễn Tiến Quyết đánh giá có đến 90% người tai nạn nặng đến Bệnh viện Việt Đức dịp tết này là tai nạn xe máy trên đường liên xã, liên thôn và rất nhiều người trong đó đã có “tí hơi men”. Tại Trung tâm chống độc Bệnh viện Bạch Mai, dù tết này số ngộ độc rượu có giảm, nhưng vẫn có bốn bệnh nhân ngộ độc cấp vì... quá chén và một thanh niên mới 32 tuổi tử vong vì ngộ độc methanol có trong rượu. Ở bệnh viện nào, bác sĩ cũng quen mặt với các bệnh nhân bị viêm gan, xơ gan do rượu, sảng rượu, loạn thần do rượu... Chưa bao giờ người ốm, chết vì rượu lại nhiều đến như vậy. Chỉ riêng chín ngày Tết Giáp Ngọ vừa qua đã có gần 300 người chết, trong đó không ít trường hợp có uống rượu bia.

Tác hại của rượu bia và thuốc lá khiến những “nạn nhân” là vợ, là mẹ, là con, là chính người đã trót vướng vào rượu bia, thuốc lá và cả những người xung quanh cũng bị ảnh hưởng. Trong khi đó, việc “quản” tác hại của rượu bia thì vẫn hết sức loay hoay, chưa tìm thấy lối ra. Dự thảo tờ trình chính sách quốc gia phòng chống tác hại rượu bia 2013-2020 đã được Bộ Y tế soạn gửi Chính phủ hơn một năm nay. Mà chặng đường từ chính sách quốc gia đến Luật phòng chống tác hại lạm dụng rượu bia (như kinh nghiệm khi làm Luật phòng chống tác hại thuốc lá) vẫn còn rất dài. Và khi chưa có một quy định pháp lý đủ mạnh, những văn bản “lẻ tẻ” của các tỉnh thành, bộ ngành cấm cán bộ công chức uống rượu bia trong bữa trưa, cấm rượu bia trong giờ hành chính đã trở nên nan giải, vì uống rượu bia vào bất kỳ lúc nào người ta muốn đã trở thành chuyện phổ biến, như các cụ ta xưa gặp nhau là uống trà vậy!

Không phải ngẫu nhiên mà nhiều nước trên thế giới lại áp dụng mức thuế rất cao đối với rượu bia và thuốc lá, đồng thời kiểm soát rất chặt địa điểm và thời gian mua bán hai mặt hàng này. Thuế thuốc lá ở VN hiện nay tương đương 50% giá bán lẻ, vẫn còn xa mới tới mức thuế mà Tổ chức Y tế thế giới khuyến nghị là 65% giá bán lẻ. Với rượu bia, một tính toán của Viện Chiến lược chính sách y tế (Bộ Y tế) đã công bố cho thấy toàn ngành rượu bia nộp ngân sách khoảng 10.000 tỉ đồng năm 2008, nhưng chi phí để giải quyết các tác hại mà rượu bia mang lại (ước tính) lên tới 16.000 tỉ đồng/năm.

Và bên cạnh các tổn thất có thể tính bằng tiền, rất khó đo lường các tổn thất về sự xói mòn văn hóa, lối sống, đạo đức và chất lượng giống nòi do lạm dụng rượu bia!