Mỗi dịp 8-3 hay 20-10, mạng xã hội lại rộn ràng những dòng trạng thái quen thuộc: "Chúc chị em phụ nữ luôn xinh đẹp, giỏi việc nước, đảm việc nhà", kèm theo hình ảnh các ông chồng đeo tạp dề, tay cầm miếng bọt biển đứng trước bồn rửa chén.

Không khí vui vẻ, hài hước, đầy thiện chí, nhưng sau những tràng cười ấy, nhiều người bắt đầu đặt câu hỏi: phải chăng bình đẳng giới đôi khi vẫn chỉ dừng lại ở hai ngày tôn vinh phụ nữ trong năm?

Bình đẳng không chỉ trong 2 ngày, mà cả 363 ngày còn lại

Anh Tuấn (35 tuổi, nhân viên kỹ thuật tại TP.HCM) đăng ảnh rửa chén tối 8-3 kèm chú thích: "Hôm nay em cứ nghỉ ngơi, việc nhà để anh lo". Bức ảnh nhận hàng trăm lượt thích. Bạn bè vào bình luận trêu: "Chăm quá", "chồng quốc dân". Anh cười bảo: "Cả năm bận đi làm, hôm nay làm chút cho vui".

Câu nói đó vô tình phản ánh một thực tế quen thuộc: việc nhà vẫn được xem là "phần chính" của phụ nữ, còn sự tham gia của đàn ông trở thành một hành động đặc biệt đáng khen.

Chị Ngọc, nhân viên văn phòng tại Đà Nẵng, chia sẻ nửa đùa nửa thật: "Chồng tôi năm nào cũng tặng hoa, nấu một bữa cơm rồi rửa chén. Xong đâu lại vào đó. Hôm sau tôi vẫn là người dậy sớm nấu ăn, đưa con đi học, rồi đi làm như thường, dù trước đó tôi từng nhiều lần bàn bạc về việc chia sẻ công việc nhà cùng chồng".

Không ít phụ nữ bật cười khi nghe câu nói lan truyền trên mạng: "Một năm hai lần rửa chén và anh ấy cho đó là bình đẳng". Câu nói nghe vui nhưng chạm đúng tâm trạng của nhiều gia đình trẻ, nơi phụ nữ ngày nay đã đi làm, kiếm tiền, thậm chí thu nhập ngang hoặc cao hơn chồng, nhưng phần việc chăm sóc gia đình vẫn chủ yếu đặt lên vai họ.

Theo chị Mai Anh, một chuyên viên nhân sự, vấn đề không nằm ở chuyện đàn ông có rửa chén hay không, mà ở cách xã hội nhìn nhận: "Khi phụ nữ làm việc nhà, đó là trách nhiệm. Khi đàn ông làm, lại được xem như giúp đỡ. Từ "giúp" nghe rất tử tế, nhưng vô tình cho thấy việc nhà vẫn chưa được coi là trách nhiệm chung".

Tuy vậy câu chuyện không hoàn toàn mang màu sắc phê phán. Nhiều ý kiến cho rằng những hành động nhỏ trong ngày 8-3 cũng là dấu hiệu của sự thay đổi trong bình đẳng giới, dù còn chậm.

Anh Hoàng, 30 tuổi, vừa lên "chức" ba, nói thẳng: "Thế hệ bọn tôi lớn lên thấy mẹ làm hết việc nhà nên đôi khi không nhận ra mình đang vô thức lặp lại điều đó. Có con rồi mới hiểu việc nhà không hề nhẹ nhàng như mình nghĩ".

Sự thay đổi về bình đẳng giới đôi khi không đến từ những lời hô hào lớn lao, mà từ những thói quen rất nhỏ: cùng nấu bữa tối, thay phiên đưa con đi học, hoặc đơn giản là không xem việc chăm sóc gia đình là nghĩa vụ mặc định của phụ nữ.

Thu Phương, 28 tuổi, hiện là kế toán tại TP.HCM nhận xét: "Ngày 8-3 hay 20-10 nếu chỉ dừng ở hoa và lời chúc thì dễ trở thành nghi thức. Bình đẳng thực sự nằm ở 363 ngày còn lại".

Phụ nữ không còn mong chờ món quà hình thức vào ngày 8-3

Điều thú vị là nhiều phụ nữ hiện đại không còn mong chờ những món quà lớn. Điều họ cần đôi khi rất giản dị, đó là được chia sẻ. Những bữa cơm không phải nấu một mình, những buổi tối không phải vừa làm việc vừa trông con, hay đơn giản là cảm giác mình không phải "mama tổng quản" trong nhà.

Chị Hương, giáo viên tiểu học, cười kể: "Năm ngoái chồng tôi hỏi muốn quà gì. Tôi nói rằng anh nhớ đổ rác mỗi tối giùm em là được. Ông ấy tưởng tôi đùa".

Sự hài hước ấy phản chiếu một thực tế rằng phụ nữ ngày nay không còn tìm kiếm sự ca ngợi mỗi lần "hy sinh" vì người khác, mà là mong muốn được đồng hành.

Thế hệ phụ nữ mới đang độc lập hơn, tự tin hơn. Họ đi làm, phát triển sự nghiệp, theo đuổi sở thích cá nhân, nhưng điều đó không có nghĩa họ muốn rời xa gia đình. Ngược lại, họ muốn một mô hình gia đình nơi mà trách nhiệm được chia đều, nơi việc chăm sóc nhau không phải là nghĩa vụ của riêng ai.

Hình ảnh người đàn ông rửa chén ngày 8-3 vẫn đáng yêu, miễn là nó không phải khoảnh khắc hiếm hoi trong năm. Bởi bình đẳng không nằm ở chiếc tạp dề được mặc lên trong một ngày lễ.

Những lời chúc "phụ nữ giỏi việc nước, đảm việc nhà" có lẽ cũng nên thay đổi thành lời chúc khác hơn, chẳng hạn như chúc phụ nữ được sống đúng với chính mình, không cần phải giỏi hết mọi thứ để mong được yêu thương.

Còn những người đàn ông, biết đâu một ngày nào đó sẽ không cần đăng ảnh rửa chén để chứng minh điều gì nữa, vì việc ấy đơn giản đã trở thành chuyện chung của cả hai vợ chồng mỗi ngày.

Mùa hoa bưởi xuống phố

Những ngày cuối tháng 2, đầu tháng 3 dương lịch, Hà Nội bước vào mùa hoa bưởi. Không cần phải đi đâu xa, chỉ cần dạo qua vài con phố là đã có thể bắt gặp những gánh hàng rong chở đầy những chùm hoa trắng muốt.