Mới đây, tại phiên tòa xét xử vụ án ma túy VN10, đối đáp lại quan điểm bào chữa của một số luật sư, Viện Kiểm sát nhân dân TP.HCM cho rằng bị cáo Nguyễn Ngọc Thủy Tiên có hành vi cầm đĩa ma túy, chia thành từng đường để những người khác sử dụng, qua đó đủ yếu tố cấu thành tội "tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy".

Đối với bị cáo Nhan Thanh Hùng, dù không trực tiếp sử dụng và không góp tiền mua ma túy, nhưng đã dùng điện thoại kết nối với loa bluetooth để mở nhạc cho những người khác nghe, nhằm tạo cảm giác hưng phấn trong lúc cả nhóm sử dụng ma túy.

Theo viện kiểm sát, hành vi mở nhạc của Hùng được xác định là hành vi giúp sức cho việc sử dụng ma túy, đủ yếu tố cấu thành tội "tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy".

Không dùng ma túy nhưng vẫn là "mắt xích"

Dưới góc độ pháp lý, tiến sĩ, luật sư Đặng Văn Cường (Đoàn luật sư Hà Nội) cho biết về bản chất, tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy là việc tổ chức, tạo điều kiện để đưa ma túy vào cơ thể người khác.

Về mặt thực tế, một cuộc sử dụng ma túy tập thể thường có thể trải qua các công đoạn:

Hình thành ý định sử dụng: Một người hoặc một nhóm người nảy sinh ý định sử dụng ma túy, rủ rê, lôi kéo hoặc thống nhất với nhau về việc sử dụng.

Chuẩn bị ma túy: Có người mua, nhận, vận chuyển, cất giữ hoặc cung cấp ma túy cho nhóm sử dụng.

Chuẩn bị địa điểm: Có người tìm địa điểm, thuê phòng, cho mượn phòng hoặc bố trí một địa điểm tương đối kín đáo để việc sử dụng diễn ra.

Chuẩn bị công cụ, phương tiện: Tùy loại ma túy và phương thức sử dụng mà có thể có những dụng cụ, phương tiện khác nhau phục vụ việc đưa chất ma túy vào cơ thể.

Tập hợp người và tạo môi trường sử dụng: Có thể có người rủ rê, gọi người đến, tạo không khí, mở nhạc, bố trí ánh sáng, cảnh giới hoặc thực hiện những công việc khác.

Thực hiện việc đưa ma túy vào cơ thể: Đây là công đoạn mà người sử dụng trực tiếp thực hiện.

Duy trì hoặc hỗ trợ quá trình sử dụng: Có thể có người tiếp tục cung cấp ma túy, chia ma túy, chuẩn bị thêm dụng cụ, cảnh giới hoặc thực hiện các hành vi khác để hoạt động sử dụng tiếp tục.

"Như vậy người trực tiếp sử dụng chỉ là một mắt xích trong toàn bộ quá trình tổ chức sử dụng trái phép ma túy" luật sư Cường nhấn mạnh.

Điều này cũng có nghĩa người bị xem xét trách nhiệm không nhất thiết phải là người sử dụng ma túy. Một người hoàn toàn không sử dụng vẫn có thể bị xem xét nếu có hành vi tổ chức hoặc giúp sức cho người khác sử dụng.

Không chỉ giúp sức vật chất mà cả tinh thần cũng phạm tội

Luật sư Đặng Văn Cường cho hay hành vi giúp sức có thể được thực hiện dưới dạng vật chất hoặc tinh thần, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho những người khác thực hiện hành vi phạm tội.

Giúp sức về vật chất có thể là cung cấp công cụ, phương tiện, tiền mua ma túy, chuẩn bị hoặc cho mượn địa điểm, giữ hoặc bảo quản ma túy, chia ma túy cho người khác hoặc chuẩn bị các điều kiện vật chất cần thiết khác..., cho người thực hành thực hiện tội phạm.

Trong khi đó, giúp sức về tinh thần có thể thể hiện qua việc đưa ra chỉ dẫn, góp ý kiến, động viên, cổ vũ, tạo tâm lý thuận lợi, cảnh giới, báo động, hỗ trợ người tổ chức tránh bị phát hiện hoặc tạo môi trường thuận lợi cho việc sử dụng ma túy...

"Hành vi giúp sức có thể được thực hiện bằng hành động hoặc không hành động" ông Cường cho hay.

Đồng thời, luật sư cũng cho biết không trực tiếp cầm ma túy đưa cho người sử dụng không đồng nghĩa với không có trách nhiệm hình sự. Nếu người góp tiền, chuẩn bị địa điểm, phương tiện hoặc các điều kiện khác với nhận thức rõ mục đích phục vụ việc sử dụng ma túy, họ có thể trở thành người giúp sức.

Tuy nhiên, yếu tố quan trọng nhất vẫn là lỗi cố ý. Theo luật sư, phải chứng minh người thực hiện nhận thức được hành vi của mình đang hỗ trợ cho việc sử dụng ma túy trái phép mà vẫn cố ý thực hiện. Đây chính là ranh giới để phân biệt hành vi giúp sức với một hành động sinh hoạt bình thường.

Viện kiểm sát: Mở nhạc tạo hưng phấn cho nhóm sử dụng ma túy cũng là hành vi tổ chức sử dụng

Sáng 26-8, đại diện VKSND TP.HCM tiếp tục đối đáp với các luật sư bào chữa cho các bị cáo trong vụ án ma túy VN10, làm rõ căn cứ xác định khối lượng ma túy của một số bị cáo và hành vi tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy.