Nghị định quy định về miễn phí sách giáo khoa giáo dục phổ thông và lộ trình miễn học phí, giáo trình môn học giáo dục quốc phòng an ninh tại cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp nhằm cụ thể hóa Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục đào tạo và pháp luật của Nhà nước về bảo đảm quyền học tập của người dân.

Miễn phí sách giáo khoa theo mô hình thư viện dùng chung

Theo dự thảo, việc miễn phí sách giáo khoa được triển khai theo mô hình thư viện dùng chung. Cụ thể, Nhà nước đầu tư mua sắm sách giáo khoa (bao gồm sách in và sách chữ nổi Braille) để trang bị cho thư viện các cơ sở giáo dục. 

Học sinh và giáo viên được mượn sách giáo khoa sử dụng trong năm học hoặc học kỳ và hoàn trả sau khi kết thúc thời gian sử dụng để tiếp tục quản lý, tái sử dụng.

Danh mục sách giáo khoa được miễn phí sử dụng thuộc bộ sách giáo khoa do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quyết định sử dụng thống nhất toàn quốc.

Việc miễn phí sách giáo khoa được thực hiện trên phạm vi cả nước từ năm học 2029-2030. Nhưng các địa phương có khả năng cân đối ngân sách được khuyến khích triển khai sớm hơn, ưu tiên đối với các địa bàn biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

Trước đó, Chính phủ cũng có Nghị quyết số 281/NQ-CP ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Nội dung đáng chú ý được đưa ra trong Chương trình hành động là triển khai định hướng về sách giáo khoa. Theo đó từ năm học 2026-2027, áp dụng thống nhất một bộ sách giáo khoa trên toàn quốc.

Miễn phí giáo trình và học phí môn giáo dục quốc phòng và an ninh

Dự thảo nghị định cũng quy định Nhà nước bảo đảm giáo trình môn giáo dục quốc phòng - an ninh để cung cấp miễn phí cho người học tại các cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp theo hình thức mượn - trả thông qua thư viện.

Việc thực hiện miễn phí giáo trình môn giáo dục quốc phòng - an ninh trên phạm vi toàn quốc được thực hiện từ năm học 2027-2028.

Đồng thời với việc miễn phí sách giáo khoa, người học cũng sẽ không phải nộp học phí đối với môn học giáo dục quốc phòng - an ninh theo chương trình đào tạo bắt buộc.

Ngân sách nhà nước thực hiện cấp bù học phí trực tiếp cho các cơ sở đào tạo. Việc miễn học phí được triển khai từ năm học 2027-2028 sau khi ban hành định mức kinh tế - kỹ thuật trong năm học 2026-2027. Trường hợp người học phải học lại môn học này sẽ không thuộc diện được miễn học phí.

Cấm các hành vi thu phí trái quy định

Theo dự thảo nghị định, kinh phí thực hiện các chính sách tại nghị định do ngân sách nhà nước bảo đảm theo phân cấp hiện hành. Đồng thời khuyến khích huy động các nguồn lực hợp pháp từ tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước để hỗ trợ các cơ sở giáo dục.

Dự thảo nghị định quy định việc quản lý, mua sắm, phân bổ, sử dụng và luân chuyển sách giáo khoa, giáo trình phải được thực hiện công khai, minh bạch, tăng cường trách nhiệm giải trình và giám sát.

Sách giáo khoa và giáo trình được mua sắm từ ngân sách nhà nước là tài sản công, được quản lý, sử dụng theo quy định của pháp luật. Do đó, các hành vi như thu phí trái quy định, cung ứng sách không đúng danh mục, lập hồ sơ khống hoặc gây thất thoát tài sản công đều bị nghiêm cấm và xử lý theo quy định của pháp luật.

Cũng theo dự thảo nghị định, việc tổ chức thực hiện ưu tiên tận dụng tối đa số lượng sách giáo khoa hiện có, tăng cường luân chuyển giữa các cơ sở giáo dục thông qua cơ chế liên thông thư viện nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách và hạn chế lãng phí.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cấp miễn phí toàn bộ sách giáo khoa cho học sinh vùng lũ

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, khoảng 2.000 trường học ở Nam Trung Bộ và Tây Nguyên chịu thiệt hại do mưa lũ, ước tính gần 100 tỉ đồng. Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ tổ chức cấp phát miễn phí toàn bộ sách giáo khoa cho học sinh vùng lũ.