Ủy ban quốc gia bảo vệ và phòng vệ cho người sử dụng dịch vụ tài chính Mexico (Condusef) lên tiếng cảnh báo sự phát triển mạnh của thanh toán điện tử tại Mexico đang kéo theo nguy cơ mới về các vụ lừa đảo thông qua mã QR giả mạo, có thể ảnh hưởng tới niềm tin của người dùng, khả năng tiếp cận dịch vụ ngân hàng và việc mở rộng các phương thức thanh toán số.

Condusef nhấn mạnh các hành vi gian lận có thể diễn ra dưới nhiều hình thức như thay thế mã QR hợp pháp bằng mã giả, chuyển hướng người dùng tới các trang web độc hại, lừa đảo trên nền tảng thanh toán, khuyến mại đáng ngờ hoặc chỉnh sửa số tiền thanh toán tại điểm bán hàng. 

Người dùng khi quét mã tưởng là hợp lệ có thể bị dẫn tới trang web giả mạo để cung cấp thông tin ngân hàng, mật khẩu truy cập hoặc chuyển tiền vào tài khoản không đúng địa chỉ thanh toán.

Chuyên gia tài chính Manuel Herrejón Suárez cho biết việc sử dụng rộng rãi mã QR trong thanh toán, kiểm soát ra vào, khuyến mại và các thủ tục hành chính đã mở ra một hình thức rủi ro tài chính mới tại Mexico, nơi công cụ này hiện được sử dụng phổ biến tại cửa hàng, nhà hàng, bãi đỗ xe, giao thông công cộng và nhiều loại hình dịch vụ. 

Các đối tượng lừa đảo đã tận dụng tâm lý chủ quan của người dùng trước sự tiện lợi của công nghệ, không cần tấn công vào hệ thống lớn mà chỉ khai thác các thói quen phổ biến thiếu cảnh giác.

Ông Herrejón nhận định Mexico đang tiến tới nền kinh tế số hóa hơn, song vấn đề phát sinh khi tốc độ số hóa nhanh hơn công tác giáo dục tài chính và kỹ năng bảo mật cho người dân, khiến hiệu quả công nghệ đi kèm rủi ro an ninh. Nguy cơ này xuất hiện trong bối cảnh Mexico nỗ lực giảm phụ thuộc vào tiền mặt.

Theo khảo sát quốc gia về hội nhập tài chính năm 2024, tỉ lệ sử dụng tiền mặt thường xuyên tại Mexico đã giảm, trong khi thanh toán bằng thẻ và chuyển khoản điện tử gia tăng.

Ngân hàng Trung ương Mexico (Banxico) hiện thúc đẩy các công cụ như CoDi, sử dụng mã QR và công nghệ giao tiếp tầm gần (NFC) để hỗ trợ giao dịch không dùng tiền mặt giữa doanh nghiệp và người tiêu dùng, cùng với DiMo, nền tảng liên kết số điện thoại di động với tài khoản ngân hàng để nhận chuyển khoản điện tử.

Condusef khuyến nghị người dân kiểm tra trực quan mã QR trước khi quét, chú ý các nhãn dán chồng lên mã gốc, xác minh nguồn cung cấp, sử dụng ứng dụng đáng tin cậy, kiểm tra đường dẫn trước khi thanh toán và thường xuyên theo dõi biến động tài khoản.

Các chuyên gia cho rằng nếu người dân lo ngại bị lừa đảo, họ có thể quay lại sử dụng tiền mặt, làm chậm quá trình tài chính toàn diện và gia tăng chi phí giao dịch. Do vậy, an ninh số không chỉ là vấn đề công nghệ mà còn liên quan trực tiếp tới chính sách kinh tế.

Nhiều trò lừa qua mã QR, coi chừng mất tiền oan

Không chỉ dán đè mã QR lên mã của chủ quán khiến tiền chuyển về tài khoản kẻ gian, còn hàng loạt chiêu lừa quét vào các mã QR độc hại khác cần cảnh giác để tránh mất tiền trong tài khoản ngân hàng, ví điện tử...