Lối sống hiện đại và gia tăng rối loạn chuyển hóa, người viêm gan B mắc thêm gan nhiễm mỡ, xơ gan

Theo báo cáo viêm gan toàn cầu năm 2024 của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), trên toàn cầu có khoảng 254 triệu người đang sống chung với viêm gan vi rút B (số liệu năm 2022), với khoảng 1,1 triệu ca tử vong mỗi năm. Bệnh có thể diễn tiến âm thầm đến xơ gan và ung thư biểu mô tế bào gan.

Việt Nam nằm trong nhóm 10 quốc gia chiếm gần 2/3 gánh nặng viêm gan vi rút B và C toàn cầu.

46,8% người bệnh viêm gan B mạn mắc thêm gan nhiễm mỡ

Các bác sĩ khoa nội tiêu hóa Bệnh viện Nhân dân 115 cho hay dưới tác động của lối sống hiện đại và sự gia tăng các bệnh lý chuyển hóa, ngày càng có nhiều người bệnh viêm gan vi rút B mạn đồng mắc bệnh gan nhiễm mỡ liên quan rối loạn chuyển hóa (MASLD).

Nhóm người bệnh này đối diện nguy cơ cao hơn đối với các biến cố tại gan như xơ gan, ung thư gan, đồng thời gia tăng nguy cơ biến cố tim mạch như đột quỵ, nhồi máu cơ tim.

Từ thực tế khám và điều trị, khoa nội tiêu hóa Bệnh viện Nhân dân 115 đã thực hiện nghiên cứu khảo sát mối liên quan giữa rối loạn chuyển hóa và xơ hóa gan ở người bệnh viêm gan vi rút B mạn khám ngoại trú tại bệnh viện trong giai đoạn từ tháng 5-2025 đến tháng 8-2026.

Mục tiêu là xác định tỉ lệ rối loạn chuyển hóa ở người bệnh viêm gan B mạn và mối liên quan giữa chứng bệnh này với xơ hóa gan, làm cơ sở xây dựng chiến lược điều trị, theo dõi phù hợp cho nhóm đồng mắc.

Công trình đã được nghiệm thu tại Bệnh viện Nhân dân 115 và được báo cáo tại phiên báo cáo tiếng Anh dành cho bác sĩ trẻ của Hội nghị Khoa học tiêu hóa toàn quốc lần thứ 32.

BS.CKI Phạm Quang Thiên Phú - nghiên cứu viên chính, trực tiếp báo cáo tại hội nghị - cho biết trong nhóm người bệnh viêm gan B mạn được khảo sát tại phòng khám tiêu hóa, tỉ lệ đồng mắc rối loạn chuyển hóa là 46,8%.

Trong nhóm đồng mắc, 44,7% người bệnh đã có xơ hóa gan đáng kể trở lên (từ mức F2, trên thang đánh giá xơ hóa gan từ F0 đến F4), trong đó khoảng 15% có độ cứng gan ở mức F4, tương ứng với xơ gan.

Nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa rối loạn chuyển hóa và tình trạng xơ hóa gan đáng kể ở người bệnh viêm gan B mạn. Kết quả này cho thấy cần quan tâm đến gan nhiễm mỡ và các rối loạn chuyển hóa khi theo dõi người bệnh viêm gan B mạn.

Có thể kéo theo xơ gan, ung thư gan, ung thư thận...

Các bác sĩ khoa nội tiêu hóa của bệnh viện này cho biết thêm, bệnh gan nhiễm mỡ liên quan rối loạn chuyển hóa là tình trạng gan nhiễm mỡ đi kèm ít nhất một yếu tố nguy cơ tim mạch - chuyển hóa, như: thừa cân hoặc béo bụng, rối loạn đường huyết, tăng huyết áp hay rối loạn lipid máu.

Khi chẩn đoán, bác sĩ cần đánh giá thêm lượng rượu bia sử dụng và các nguyên nhân gây bệnh gan đi kèm.

Các tổng quan gần đây ước tính bệnh gan nhiễm mỡ liên quan rối loạn chuyển hóa ảnh hưởng khoảng 38% người trưởng thành và dự báo tỉ lệ này có thể vượt 55% vào năm 2040.

Ở một số người bệnh, bệnh gan nhiễm mỡ liên quan rối loạn chuyển hóa có thể tiến triển thành viêm gan nhiễm mỡ, xơ gan hoặc ung thư gan. Nguy cơ này phụ thuộc nhiều vào mức độ xơ hóa gan và các bệnh đi kèm.

Bệnh gan nhiễm mỡ liên quan rối loạn chuyển hóa còn làm tăng các biến chứng ngoài gan, đặc biệt là bệnh lý tim mạch - nguyên nhân tử vong thường gặp nhất ở người bệnh MASLD.

Ngoài ra, MASLD làm tăng nguy cơ bệnh thận mạn, thiểu cơ và một số ung thư ngoài gan như ung thư đại trực tràng, ung thư thận.

Ca tử vong vì ung thư gan gần bằng ca mắc mới, bác sĩ chỉ ra các 'thủ phạm'

Lá gan được ví như “nhà máy” thầm lặng của cơ thể, có thể bị tổn thương nghiêm trọng mà ít biểu hiện triệu chứng. Đây là lý do ung thư gan thường phát hiện muộn, số ca tử vong hằng năm gần tương đương số ca mắc mới (13.664/14.591 ca).