Ngày 4-2, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) - chi nhánh TP.HCM (VCCI-HCM) tổ chức Diễn đàn "Đầu tư - kinh doanh vùng trung tâm kinh tế phía Nam", nhằm quảng bá tiềm năng của các địa phương và kết nối các doanh nghiệp trong và ngoài nước.

Bổ trợ nhau nhờ liên kết vùng

Phát biểu phân tích tại diễn đàn, ông Đậu Anh Tuấn, Phó tổng thư ký, Trưởng ban Pháp chế VCCI, cho biết vùng kinh tế trọng điểm phía Nam hiện được xác định gồm 4 địa phương: TP.HCM, Đồng Nai, Tây Ninh và Lâm Đồng. Theo ông Tuấn, vai trò của các địa phương trong vùng không mang tính cạnh tranh, mà bổ trợ lẫn nhau trong tổng thể phát triển kinh tế vùng.

Theo ông Tuấn, đây là khu vực hội tụ các lợi thế kinh tế đa dạng, từ tài chính, sản xuất, đổi mới sáng tạo đến công nghiệp công nghệ cao. Đồng thời, vùng trung tâm kinh tế phía Nam cũng là đầu mối quan trọng của các hoạt động vận tải hàng hóa và hành khách, với sự hiện diện của những dự án hạ tầng chiến lược như sân bay Long Thành, cụm cảng Cái Mép - Thị Vải, cùng hệ thống cao tốc liên vùng.

Một vấn đề có ý nghĩa then chốt đối với sự phát triển của vùng là liên kết vùng. Theo ông Tuấn, nếu thiếu sự phối hợp đồng bộ và hiệu quả, lợi thế tổng thể của cả khu vực sẽ khó được phát huy đầy đủ. 

Về hạ tầng, hiện có 13 dự án giao thông đường bộ và đường sắt đang được triển khai, dự kiến bổ sung khoảng 600km đường cao tốc cho khu vực.

VCCI cũng đề xuất cần sớm xây dựng cơ chế điều phối vùng đủ mạnh. "Dù TP.HCM sau sáp nhập có quy mô rất lớn, nhưng nếu phát triển đơn lẻ, không kết nối với Đồng Nai, Lâm Đồng hay các trung tâm khác như Cần Thơ, thì lợi thế tổng thể vẫn sẽ bị hạn chế", ông Tuấn nói.

Việc hình thành một cơ chế điều phối và liên kết kinh tế vùng hiệu quả sẽ đóng vai trò đặc biệt quan trọng, giúp các địa phương phát huy thế mạnh, bổ trợ lẫn nhau. "Nếu Lâm Đồng kết nối chặt chẽ với TP.HCM và các địa phương trong vùng, chắc chắn sẽ tạo ra nhiều lợi thế mới cho cả khu vực", ông Tuấn nhận định.

Nhà đầu tư tiếp tục kỳ vọng pháp lý

Về sự quan tâm của các nhà đầu tư, ông Nguyễn Hải Minh, Phó chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham), cho biết thời gian qua EuroCham đã khảo sát hầu hết các địa phương thuộc vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, trao đổi nhiều về tiềm năng nông nghiệp, công nghiệp và hạ tầng logistics.

Theo ông Minh, mối quan tâm lớn nhất của nhà đầu tư châu Âu nằm ở thế mạnh truyền thống về kinh nghiệm, năng lực tài chính và chuyên môn trong đầu tư hạ tầng. Từ khoảng 5 năm trước, nhiều doanh nghiệp châu Âu đã bày tỏ mong muốn sử dụng Việt Nam như một trung tâm logistics của khu vực, và một số tập đoàn lớn đã từng bước hiện diện thông qua các dự án cảng biển, kho bãi và trung tâm logistics.

Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn gặp vướng mắc về khung pháp lý, khiến nhà đầu tư khó xác định phạm vi hoạt động được phép. Theo ông Minh, EuroCham đã phản ánh các vấn đề này tới Chính phủ và Thủ tướng kỳ vọng khi các quy định tiếp tục được hoàn thiện, đặc biệt về danh mục hoạt động và cơ chế ưu đãi.

Dưới góc nhìn đơn vị vận hành khu công nghiệp, ông Leaw Wee Ming, Tổng giám đốc Khu công nghiệp VSIP Cần Thơ, cho hay VSIP đóng vai trò đầu mối đại diện cho các nhà đầu tư thứ cấp trong quá trình làm việc với chính quyền, giúp nhà đầu tư tiếp cận thông tin, chính sách một cách kịp thời, qua đó củng cố niềm tin và hỗ trợ kế hoạch mở rộng dài hạn tại địa phương.

Kết nối liên vùng là chìa khóa hình thành khu thương mại tự do thế hệ mới tại TP.HCM

Việc kết nối liên vùng không chỉ là điều kiện hỗ trợ, mà đang trở thành động lực then chốt để TP.HCM hình thành và vận hành hiệu quả các khu thương mại tự do (FTZ) thế hệ mới, trong đó trọng tâm là khu thương mại tự do Cái Mép Hạ.