Ngày 11-6, trả lời Tuổi Trẻ Online, ông Nguyễn Đình Phước - Phó tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) - đã thông tin thêm về những vấn đề liên quan đến báo cáo tài chính của EVN vừa được công bố.

Theo đó, báo cáo tài chính riêng công ty mẹ - EVN được kiểm toán, lợi nhuận sau thuế công ty mẹ - EVN năm 2025 là 39.762 tỉ đồng, góp phần giảm lỗ lũy kế còn 5.611 tỉ đồng. Còn theo báo cáo tài chính hợp nhất được kiểm toán, lợi nhuận sau thuế toàn tập đoàn là 51.881,9 tỉ đồng, không còn lỗ lũy kế hợp nhất đến hết năm 2025.

Vì sao EVN lãi lớn?

* Với kết quả kinh doanh hợp nhất toàn tập đoàn ghi nhận lãi và không còn lỗ lũy kế sau nhiều năm lỗ. Ông cho biết nguyên nhân vì sao?

- Ông Nguyễn Đình Phước: Kết quả sản xuất kinh doanh năm 2025 thuận lợi như vậy xuất phát từ một số nguyên nhân chính.

Trước hết là do cơ cấu nguồn điện năm 2025 thuận lợi, nguồn điện thủy điện tăng cao, giảm tỉ trọng sản lượng điện huy động từ các nguồn điện có giá mua cao.

Năm 2025 ghi nhận điều kiện thủy văn đặc biệt thuận lợi. Mưa lớn có sự gia tăng cả về tần suất và cường độ tại nhiều khu vực trên cả nước, đặc biệt là tại các khu vực có hồ lớn. Sản lượng điện từ các nhà máy thủy điện đạt tới 105,7 tỉ kWh, mức cao nhất từ trước tới nay, cao hơn 17,5 tỉ kWh so với năm 2024 và vượt xa các năm trước đó (sản lượng thủy điện năm 2024 chỉ đạt 88,2 tỉ kWh và năm 2023 cũng chỉ đạt 81 tỉ kWh).

Khi nguồn điện có giá thành thấp nhất trong hệ thống tăng mạnh, giúp EVN đồng thời giảm được lượng điện phải huy động từ than, khí và dầu - những nguồn điện có chi phí cao hơn đáng kể.

Tiếp theo đó là giá các loại nhiên liệu đầu vào như than, khí, dầu năm 2025 có sự ổn định, không có biến động đột biến. Bởi sau cú sốc năng lượng toàn cầu giai đoạn 2022-2023 khi xảy ra chiến sự Nga - Ukraine, năm 2025 là một năm hiếm hoi EVN không phải đối mặt với những biến động bất thường của thị trường nhiên liệu.

Than, khí và dầu được cung cấp đầy đủ, giá cả duy trì ổn định, giúp doanh nghiệp tránh được áp lực chi phí từng khiến kết quả kinh doanh lao dốc trong những năm trước.

* Cùng với hoạt động sản xuất kinh doanh thuận lợi, EVN đã nỗ lực làm gì để tiết kiệm và tiết giảm chi phí một cách hiệu quả nhất?

- Tập đoàn nỗ lực tiết kiệm, tiết giảm chi phí được triển khai trên toàn hệ thống, từ chi phí thường xuyên đến sửa chữa lớn.

Từ đầu năm 2025, EVN và các đơn vị thành viên đã tích cực, nỗ lực tiết kiệm chi phí thường xuyên tối thiểu 10% (bao gồm vật liệu, dịch vụ mua ngoài, chi phí khác bằng tiền, chi phí công tơ, phát triển khách hàng, chăm sóc khách hàng và truyền thông...).

Chúng tôi thực hiện rà soát các danh mục sửa chữa lớn cần thiết phải thực hiện, triển khai tiết kiệm, tiết giảm chi phí sửa chữa lớn từ 20% để góp phần trong việc đảm bảo cân đối tài chính toàn tập đoàn.

Một yếu tố nữa là việc điều chỉnh giá bán lẻ điện theo quy định tại Nghị định số 72 với thời gian thực hiện từ ngày 10-5-2025 cũng góp phần giúp EVN có thể cân đối và cải thiện được tình hình tài chính trong bối cảnh nhu cầu đầu tư cho nguồn và lưới điện ngày càng lớn.

Trong tổng lợi nhuận năm 2025 của công ty mẹ - EVN, lợi nhuận hoạt động sản xuất kinh doanh điện chiếm tỉ trọng lớn (hơn 91%), các hoạt động tài chính, thu cổ tức từ các khoản đầu tư vào các công ty chiếm khoảng 9%.

* Các chỉ tiêu về doanh thu và lợi nhuận hợp nhất giúp EVN xóa lỗ lũy kế toàn tập đoàn, vậy khoản lỗ tỉ giá trước đây của EVN đến nay đã được phân bổ chưa?

- Về vấn đề chênh lệch tỉ giá, trong năm 2025 EVN đã ghi nhận một phần giá trị chênh lệch tỉ giá chưa được hạch toán vào giá thành các năm trước đây, tương ứng với khoản chênh lệch tỉ giá phần còn lại của năm 2019, năm 2020 và một phần của năm 2021.

Khoản tiền chênh lệch tỉ giá này EVN có nghĩa vụ thanh toán cho các chủ đầu tư các nhà máy điện theo quy định. Đến hết năm 2025, khoản chênh lệch tỉ giá chưa được ghi nhận vào chi phí sản xuất, ước tính còn khoảng 17.500 tỉ đồng.

Con số này tương ứng với phần còn lại của năm 2021, năm 2022-2024 và phần phát sinh của năm 2025. Khoản chênh lệch tỉ giá này sẽ được ghi nhận và thanh toán sau khi có ý kiến của cấp có thẩm quyền.

Nhiều biến động có thể nhanh chóng bào mòn thành quả tài chính

* Với hoạt động kinh doanh có lãi như vậy, EVN đánh giá thế nào về việc đảm bảo cân đối tài chính, thu xếp nguồn vốn dài hạn cho tập đoàn để thực hiện các dự án nguồn và lưới điện?

- Kết quả sản xuất kinh doanh năm 2025 của EVN thuận lợi đến từ nguyên nhân chính là tình hình thủy văn rất tốt, giá các loại nhiên liệu ổn định, không có biến động đột biến. Tuy nhiên, yếu tố thủy văn này là khách quan, có tính thời điểm và rất khó có thể lặp lại trong tương lai.

Trong quá trình hoạt động từ đầu năm 2026 tới nay, đã có những diễn biến khó lường, ảnh hưởng đến sản xuất kinh doanh của EVN. Đó là tình hình thủy văn diễn biến khó lường với hiện tượng El Nino, thời tiết khô hạn hơn và sản lượng thủy điện năm nay dự kiến sẽ thấp hơn.

Như vậy, mỗi kWh sản lượng thủy điện suy giảm sẽ phải bù đắp bằng sản lượng của các nhà máy điện đắt tiền hơn như nhiệt điện dầu hay tua bin khí LNG.

Cùng đó, giá nhiên liệu đầu vào khâu phát điện đang có xu hướng tăng cao. Thực tế này khiến chi phí mua điện từ các nhà máy điện của EVN tăng, gây áp lực lớn lên cân đối tài chính.

Bình quân 5 tháng đầu năm 2026, các chỉ số than nhập khẩu ICI3 tăng 16%-18%, giá khí thị trường theo giá dầu thế giới tăng 36%, giá dầu DO trong nước tăng 38% so với năm 2025. Đây là những biến động có thể nhanh chóng bào mòn thành quả tài chính nếu kéo dài.

Tiếp đó là biến động của tỉ giá ngoại tệ, lãi suất vay cũng là một rủi ro cần lưu ý. Thực tế này ảnh hưởng đến chi phí mua nhiên liệu nhập khẩu, vay vốn phục vụ sản xuất và đầu tư.

EVN có lãi trở lại, chuyên gia vẫn lo áp lực bảo đảm nguồn điện

Chuyên gia cho rằng việc EVN có lãi là tín hiệu tích cực, song ngành điện vẫn đối mặt áp lực đầu tư, cân đối tài chính và bảo đảm nguồn cung.