29/11/2025 14:32 GMT+7

Lâm nghiệp không chỉ là 'lá chắn xanh' mà còn là động lực của tăng trưởng kinh tế

Trải qua 80 năm phát triển, ngành lâm nghiệp không chỉ phục hồi rừng, nâng tỷ lệ che phủ, thúc đẩy kinh tế xanh mà còn đóng góp quan trọng cho tăng trưởng kinh tế, bảo vệ môi trường.

Lâm nghiệp - Ảnh 1.

Thứ trưởng Nguyễn Quốc Trị (đứng giữa) tham quan gian hàng của các doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu gỗ tại Triển lãm thành tựu đất nước nhân dịp kỷ niệm 80 năm Ngày Quốc khánh - Ảnh: BẢO THẮNG

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Quốc Trị nhấn mạnh như vậy trong bài viết nhân dịp 80 năm ngày Lâm nghiệp Việt Nam (28-11).

Xuất khẩu lâm sản của Việt Nam luôn duy trì vị trí thứ 5 thế giới

Theo ông Trị, lịch sử phát triển rừng Việt Nam từng trải qua giai đoạn suy giảm nghiêm trọng, từ 14,42 triệu ha rừng năm 1943 xuống còn 8,97 triệu ha năm 1990, tỉ lệ che phủ giảm sâu xuống hơn 27% - mức thấp nhất trong lịch sử.

Đây là thách thức lớn đòi hỏi quyết tâm chính trị mạnh mẽ, chính sách đồng bộ và sự tham gia, chung sức phục hồi rừng của toàn xã hội.

Bằng những nỗ lực chưa từng có, từ năm 1991 đến nay, Việt Nam liên tục gia tăng diện tích rừng, tỉ lệ che phủ rừng thông qua các chương trình lớn như chương trình phủ xanh đất trống đồi núi trọc, chương trình trồng mới 5 triệu ha rừng, chương trình phát triển lâm nghiệp bền vững.

Nhờ đó, đến năm 2024 diện tích rừng đạt 14,87 triệu ha, tăng 5,41 triệu ha so với năm 1995, tỉ lệ che phủ rừng đạt 42,03%, hoàn thành chỉ tiêu Nghị quyết Đại hội XIII đề ra.

Ông Trị nhấn mạnh, những năm qua lâm nghiệp không chỉ là "lá chắn xanh" mà còn ngày càng khẳng định là ngành kinh tế quan trọng.

Giai đoạn 2021-2024, tốc độ tăng giá trị sản xuất lâm nghiệp bình quân đạt trên 4,7%/năm, công nghiệp chế biến gỗ trở thành ngành sản xuất và xuất khẩu chiến lược theo hướng bền vững, hiệu quả theo chuỗi giá trị từ trồng rừng, khai thác, chế biến và tiêu thụ sản phẩm.

Giá trị xuất khẩu gỗ và lâm sản giai đoạn 2021-2024 bình quân 16,2 tỉ USD/năm, trong đó, năm 2024 đạt giá trị cao kỷ lục là 17,35 tỉ USD. Năm 2025, tiếp đà thành công, ước giá trị xuất khẩu khoảng trên 18 tỉ USD.

Trong nhiều năm, xuất khẩu lâm sản của Việt Nam luôn duy trì vị trí thứ 5 thế giới, thứ 2 châu Á, thứ 1 Đông Nam Á, sản phẩm gỗ Việt Nam đã có mặt trên thị trường của hơn 170 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Thành quả này, ngoài khối óc, bàn tay tài hoa của người thợ và bản lĩnh, trí tuệ, tinh thần đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm của các doanh nhân, thì một yếu tố quan trọng, mang tính quyết định đó là nguồn cung nguyên liệu trong nước ngày càng chủ động của người trồng rừng ngày đêm chăm chỉ, miệt mài.

Sản lượng khai thác gỗ rừng trồng tập trung giai đoạn 2021-2024 đạt bình quân 20,5 triệu m³/năm, đáp ứng khoảng 80% nhu cầu nguyên liệu chế biến.

Nhờ đó, giá trị xuất siêu của ngành luôn cao, thể hiện bước tiến và vai trò quan trọng của lâm nghiệp trong cơ cấu ngành nông nghiệp, cũng như bảo đảm cán cân thương mại của toàn nền kinh tế.

Lâm nghiệp - Ảnh 2.

Một góc vườn quốc gia Bidoup Núi Bà (Lâm Đồng) - Ảnh: TÙNG ĐINH

Bán tín chỉ carbon - "cú hích" quan trọng cho xã hội hóa nghề rừng

Ngoài nguồn thu từ khai thác gỗ, nguồn thu nhập khác từ rừng cũng ngày càng được mở rộng. Nổi bật là nguồn thu từ dịch vụ môi trường rừng - mô hình tiên phong trong huy động nguồn tài chính xanh.

Giai đoạn 2011-2024, tổng thu dịch vụ môi trường rừng cả nước đạt 31.086 tỉ đồng. Nguồn thu từ dịch vụ môi trường rừng đã góp phần quản lý, bảo vệ hơn 7,45 triệu ha rừng, góp phần tăng thu nhập, ổn định sinh kế cho hàng trăm nghìn hộ dân.

Đặc biệt, nguồn thu từ thí điểm dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon của rừng theo Thỏa thuận chi trả giảm phát thải khí nhà kính vùng Bắc Trung Bộ với 56,5 triệu USD (tương đương 1.400 tỉ đồng), bước đầu đặt nền móng cho việc hình thành, thể chế hóa và phát triển nguồn thu này trong tương lai.

Những cơ chế này là "cú hích" quan trọng cho xã hội hóa nghề rừng, huy động nguồn lực tư nhân, cộng đồng và doanh nghiệp vào quản lý, bảo vệ rừng.

Đến hết năm 2024, đã có 11,62 triệu ha rừng được giao cho các chủ rừng, đạt hơn 78% với hơn 1,1 triệu hộ gia đình và cộng đồng là chủ rừng hợp pháp. Khoảng 500.000 lao động làm việc trong ngành chế biến gỗ và 25 triệu người hưởng lợi trực tiếp hoặc gián tiếp từ rừng.

"Lâm nghiệp đã trở thành động lực quan trọng góp phần xóa đói, giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới, hình thành các vùng nguyên liệu tập trung, thúc đẩy phát triển du lịch sinh thái, phát triển các mô hình nông - lâm - ngư kết hợp và dược liệu dưới tán rừng" - ông Trị nhấn mạnh.

Phấn đấu đến năm 2030, xuất khẩu lâm sản đạt 23-25 tỉ USD

Theo thứ trưởng Nguyễn Quốc Trị, bước vào giai đoạn phát triển mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, ngành lâm nghiệp Việt Nam định hướng phát triển dựa trên ba trụ cột chiến lược.

Thứ nhất, tiếp tục bảo vệ và phát huy giá trị tài nguyên rừng quốc gia. Duy trì tỉ lệ che phủ rừng ổn định 42-43%, tăng năng suất, chất lượng rừng, phát triển mạnh rừng gỗ lớn, rừng sản xuất tập trung,...

Thứ hai, nâng tầm kinh tế lâm nghiệp. Phấn đấu đến năm 2030, giá trị xuất khẩu lâm sản đạt đạt 23-25 tỉ USD. Hình thành các khu lâm nghiệp công nghệ cao, các trung tâm chế biến gỗ quy mô khu vực. Phát triển dịch vụ môi trường rừng, đa dạng hóa mà mở rộng các nguồn thu, đặc biệt là dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon.

Thứ ba, tăng cường vai trò của rừng trong thích ứng và giảm nhẹ tác động của biến đổi khí hậu, nâng cao hiệu quả bảo tồn thiên nhiên, đa dạng sinh học và năng lực phòng hộ của rừng.

Lâm nghiệp không chỉ là 'lá chắn xanh' mà còn là động lực của tăng trưởng kinh tế  - Ảnh 3.Chuyên gia: Chỉ cần thuế ngang bằng, đồ gỗ Việt sẽ bứt phá ở Mỹ

Chỉ cần thuế tương đương các quốc gia khác, đồ gỗ Việt Nam hoàn toàn có thể bứt phá tại thị trường Mỹ. Điều này có được nhờ lợi thế chuỗi cung ứng sản xuất tương đối hoàn chỉnh mà Việt Nam đang nắm giữ.

Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết 0 0 0
Bình luận (0)
thông tin tài khoản
Được quan tâm nhất Mới nhất Tặng sao cho thành viên

    Tuổi Trẻ Online Newsletters

    Đăng ký ngay để nhận gói tin tức mới

    Tuổi Trẻ Online sẽ gởi đến bạn những tin tức nổi bật nhất