Lãi suất liên ngân hàng qua đêm đã giảm mạnh, về quanh mức 3% sau giai đoạn tăng vọt lên gần 20%. Đây là một diễn biến tích cực sau một giai đoạn có thể trở thành "case study" đáng chú ý trong các chương trình đào tạo vĩ mô tiền tệ tại Việt Nam nhiều năm tới.

Tuy nhiên, việc lãi suất liên ngân hàng hạ nhiệt không đồng nghĩa với việc mặt bằng lãi suất huy động và cho vay sẽ giảm tương ứng. Nếu quá hưng phấn, nhà đầu tư và doanh nghiệp có thể rơi vào những ngộ nhận.

Mối liên quan lãi suất thị trường 1 và thị trường 2: Ở Việt Nam có gì khác?

Tại Mỹ, lãi suất quỹ liên bang (Effective Fed Funds Rate) và lãi suất tài trợ qua đêm (SOFR) vận hành trong một hành lang rất hẹp, khoảng 0,25 điểm %.

Nhờ đó, SOFR trở thành lãi suất chuẩn cho phần lớn các loại lãi suất huy động trong hệ thống tài chính, đồng thời có ảnh hưởng nhất định đến lãi suất cho vay (dù lãi suất dài hạn còn chịu tác động lớn từ lợi suất trái phiếu chính phủ).

Nói cách khác, thị trường 1 (giữa ngân hàng và dân cư) và thị trường 2 (liên ngân hàng) tại Mỹ có mức độ liên thông rất cao.

Ở Việt Nam, câu chuyện khác hơn. Lãi suất liên ngân hàng chưa đủ điều kiện để trở thành "lãi suất chuẩn" cho thị trường huy động và cho vay. Thị trường 1 vận hành theo cấu trúc riêng, ít liên thông trực tiếp với thị trường liên ngân hàng.

Một trong những nguyên nhân quan trọng là hành lang lãi suất tại Việt Nam tương đối rộng, chênh lệch trần - sàn có thể lên tới 3-5 điểm %. Trong trạng thái bình thường, lãi suất liên ngân hàng có thể dao động từ 0-5%. Khi xảy ra biến động mạnh như giai đoạn vừa qua, mức lãi suất có thể vọt lên gần 20%.

Nếu lãi suất huy động và cho vay tham chiếu vào một mức lãi suất có biên độ dao động lớn như vậy, nền kinh tế sẽ đối mặt rủi ro bất ổn. Nhìn chung, hai thị trường ở Việt Nam không có sự liên thông chặt chẽ.

Do đó việc lãi suất liên ngân hàng trở lại vùng cân bằng không đồng nghĩa chắc chắn lãi suất huy động và cho vay sẽ giảm theo. Để mặt bằng lãi suất này đi xuống, cần thêm nhiều điều kiện và chính sách phối hợp.

Đừng dùng lãi suất liên ngân hàng làm "tín hiệu lướt sóng"

Khả năng cao từ nay đến cuối năm, lãi suất huy động và cho vay sẽ ổn định quanh mặt bằng hiện tại. Một số khoản vay có thể tăng nhẹ khi room được kiểm soát chặt hơn.

Tuy nhiên, kịch bản tăng sốc như vừa qua khó lặp lại, nhưng cũng không nên kỳ vọng lãi suất quay về mức "rẻ" như giai đoạn 2024-2025. Doanh nghiệp và nhà đầu tư cần chuẩn bị cho một nền chi phí vốn mới.

Riêng với lãi suất liên ngân hàng, khả năng biến động mạnh vẫn còn hiện hữu trong năm nay. Quy mô và cấu trúc bảng cân đối của hệ thống ngân hàng Việt Nam đã thay đổi đáng kể so với 5 năm trước. 

Trong bối cảnh đó, các công cụ điều hành truyền thống khó có thể "cầm cương" hiệu quả như trước.

Trong ngắn và trung hạn, khi chưa có giải pháp căn cơ, mỗi cú sốc thanh khoản có thể lại kéo theo những đợt biến động mạnh. Để xử lý triệt để, nhiều khả năng cần một lộ trình tính bằng năm, thay vì vài quý.

Vĩ mô tiền tệ đóng vai trò quan trọng trong chiến lược đầu tư, đặc biệt ở tầm trung và dài hạn. Nhưng bản chất của các chỉ báo vĩ mô không phải để phục vụ giao dịch ngắn hạn kiểu "T+".

Biến thông tin vĩ mô thành tín hiệu lướt sóng cổ phiếu có thể mang lại lợi nhuận nhất thời, nhưng rủi ro thua lỗ chỉ là vấn đề thời gian.

Tin tức sáng 10-11: Lãi suất liên ngân hàng lên cao nhất 20 tháng; Cứ 3 giây có một người bị đột quỵ

Một số tin tức đáng chú ý: Lãi suất liên ngân hàng lên cao nhất 20 tháng; Lào Cai miễn học phí các cấp năm học 2024-2025; Cứ 3 giây có một người bị đột quỵ...