Ký giáp ranh đất, đừng để dân bó tay vì 'ông hàng xóm'

Sau bài viết của Tuổi Trẻ về việc phải nhờ hàng xóm ký giáp ranh đất mới được cấp sổ hồng, nhiều bạn đọc đề xuất chính quyền cần có quy định và chính quyền phải vào cuộc nếu chủ đất không thể "nhờ vả hàng xóm".

Có chủ quyền, xây nhà vẫn đòi ký giáp ranh

Không chỉ thủ tục cấp giấy chủ quyền lần đầu, nhiều nhà đã có giấy chủ quyền vẫn phải làm thủ tục này khi cấp giấy mới. Ngay cả một số trường hợp xin giấy phép xây dựng hay hoàn công cũng phải có biên bản ký giáp ranh với hàng xóm.

Ông Nguyễn Tấn Tân kể ông xây nhà ở một quận nội thành TP.HCM cách đây 2 năm. Hai nhà hai bên đã xây trước, nhà của ông xây sau. 

Sau khi tháo dỡ nhà cũ, ông làm hồ sơ xin giấy phép xây dựng thì được yêu cầu phải có biên bản ký giáp ranh của hàng xóm hai bên. Cán bộ cấp phép nói để chủ nhà bên cạnh khỏi tranh chấp ranh đất về sau.

Ông Tân ngạc nhiên bởi đất của ông đã có giấy chủ quyền, hai nhà hai bên cũng đã xây cố định, nay ông đập đi xây lại nhà mình mà cũng bị yêu cầu xác nhận ranh đất để khỏi tranh chấp.

Chưa hết, khi đi hoàn công nhà, ông lại được yêu cầu gửi biên bản ký giáp ranh đất một lần nữa. Vì lúc xây dựng, ông Tân chỉ làm một bản ký giáp ranh nên phải năn nỉ hàng xóm ký thêm bản nữa để nộp cho Văn phòng đăng ký đất đai.

Cũng may, hàng xóm vui vẻ đồng ý giúp. Cuối tuần, ông Tân mời cả hai gia đình họ ăn bữa cơm để cảm ơn.

Tại TP.HCM cũng như nhiều đô thị khác có tình trạng nhiều nhà cùng một dãy có tường chung. Người xây nhà trước sẽ để lại tường chung, người xây sau được hưởng toàn bộ diện tích đất dưới chân tường chung nên diện tích đất rộng hơn diện tích nhà được công nhận ban đầu.

Để cấp phép xây dựng trên diện tích thực tế đó, các chủ đất liền kề phải ký giáp ranh, xác nhận không tranh chấp diện tích đất chỗ bức tường chung đó thì cơ quan chức năng mới cấp giấy phép xây dựng. Nếu không, cơ quan chức năng chỉ cấp giấy phép trên diện tích theo giấy chủ quyền cũ, diện tích tăng thêm phải để trống.

Khi hoàn công nhà, phần diện tích lớn hơn trong giấy chứng nhận cũ cũng phải được chủ nhà liền kề xác nhận qua bản ký giáp ranh.

Việc mời chủ đất liền kề ký giáp ranh trước khi cấp giấy chứng nhận lần đầu, trước khi xây nhà hoặc hợp thức hóa phần đất ngoài giấy chủ quyền để tránh tranh chấp về sau.

Những trường hợp phải ký giáp ranh 

Như vậy, yêu cầu ký giáp ranh đã xuất hiện ở nhiều thủ tục liên quan đến nhà đất mà nhiều người đang gặp phải như: cấp sổ hồng lần đầu, xin giấy phép xây dựng, hoàn công công trình xây dựng... 

Chẳng hạn việc ký bản mô tả ranh giới, mốc thửa đất (ký giáp ranh) được thực hiện trong quá trình đo vẽ bản đồ địa chính của thửa đất theo Thông tư 26 năm 2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) quy định kỹ thuật về đo đạc lập bản đồ địa chính. 

Điều 13 thông tư này quy định ranh giới giữa các thửa đất liền kề được xác định theo đường phân chia phần đất giữa người sử dụng đất, người quản lý đất với nhau và được xác định theo quy định về ranh giới giữa các bất động sản của pháp luật dân sự.

Theo đó, khi lập xác định ranh giới cho một thửa đất thì phải có bản mô tả ranh giới, mốc giới thửa đất. Bản mô tả gồm bản vẽ ranh giới, mốc giới thửa đất với họ tên người sử dụng đất, họ tên những người sử dụng đất liền kề. 

Các góc đất được đánh dấu thành các điểm, với số thứ tự 1, 2, 3… với phần mô tả cụ thể ranh đất từ điểm này đến điểm khác. Phần ý kiến của bản mô tả là các chủ sử dụng đất liền kề ký tên và ghi ý kiến đồng ý hoặc không đồng ý (kèm lý do).

Theo các cán bộ làm công tác cấp giấy tại TP.HCM, hồ sơ nhà, đất cần có bản ký giáp ranh tứ cận thửa đất kèm theo bản đồ địa chính trong trường hợp:

Cấp giấy chủ quyền lần đầu cho nhà, đất. Lúc này, diện tích, ranh đất đều do chủ nhà khai nên khi đo vẽ phải có xác nhận của chủ đất liền kề để ranh đất được chính xác.

Nếu đất đã có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng bản đồ dựa trên tài liệu địa chính cũ, chưa có ranh mốc tọa độ chính xác. Khi cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mới phải lập bản đồ mới nên cần mời chủ đất liền kề xác nhận ranh đất.

Xây nhà, hoàn công cũng 'kêu' ký giáp ranh, vì sao?

Liên quan chủ đề ký giáp ranh, ngoài cấp sổ hồng lần đầu, nhiều bạn đọc cho biết khi xin phép xây dựng nhà ở hay hoàn công cũng được yêu cầu có thủ tục này. Thực tế và quy định ra sao?