Kung fu Trung Quốc đấu võ đạo Nhật Bản là một trong những chủ đề thú vị nhất trong lúc trà dư tửu hậu của cộng đồng đam mê võ thuật. Và những gì diễn ra trên võ đài lại khác xa những gì chúng ta thấy trên phim ảnh.

MMA luôn là phép thử chuẩn mực nhất cho tính thực chiến của các môn võ. Và ngay từ những cuộc khảo sát, kung fu Trung Quốc đã lép vế hẳn.

Thống kê từ hệ thống dữ liệu Sherdog và Tapology cho thấy gần 70% nhà vô địch UFC trong vòng 10 năm trở lại đây có nền tảng là BJJ - tức nhu thuật Brazil. 

Dù không hoàn toàn là của người Nhật, BJJ vẫn dựa trên nền tảng nhu thuật, và được cộng đồng võ thuật quốc tế công nhận là sản phẩm kết hợp từ 2 nền văn hóa võ thuật Nhật Bản - Brazil.

Trong khi đó, võ sĩ có gốc từ kung fu Trung Quốc hoặc các môn võ cổ truyền châu Á chiếm chưa tới 1%.

Từ phía chuyên gia quốc tế, Joe Rogan, bình luận viên lâu năm của UFC - cũng là người tìm hiểu sâu về văn hóa võ thuật phương Đông, từng nói thẳng rằng các môn võ truyền thống như kung fu không thể tồn tại hiệu quả khi đối thủ thật sự chống lại. 

"Kung fu không có chỗ đứng trên võ đài MMA chuyên nghiệp. Chúng trông đẹp trên phim, nhưng không tồn tại nổi trong một cuộc chiến thực sự, nơi không ai chịu đứng yên cho bạn ra đòn", Rogan nói.

Thêm vào đó, từ góc độ grappling - yếu tố quan trọng trong đấu đối kháng, John Danaher, một HLV giàu kinh nghiệm của giới MMA, nhận xét: "Các đòn thế của võ Nhật Bản, từ nhu thuật, nhu đạo (judo) cho đến sumo đều thiên về kiểm soát đối thủ. 

Các đòn khóa, siết và chuyển đổi vị trí trong trận đấu là yếu tố chủ chốt trong mọi cuộc đối kháng thực chiến. Các kỹ thuật này - vốn là phần trung tâm của nhiều môn võ Nhật Bản - giúp võ sĩ không chỉ tấn công mà còn khống chế và chiến thắng trong các tình huống phức tạp".

Và đó là điều mà kung fu không có, hoặc không sở hữu thế mạnh - nếu so với nhu đạo hoặc nhu thuật Nhật Bản. 

Một ví dụ thực tế là khi huấn luyện trong quân đội hoặc cảnh sát các nước, judo, karate và các kỹ thuật grappling của vật cổ truyền Nhật Bản phổ biến hơn hẳn. 

"Khi người Nhật sáng tạo judo, họ bỏ đi hết những thứ thừa thãi của việc luyện tập quyền thuật. Còn kung fu giữ lại hết những thứ thừa thãi đó", một võ sư Trung Quốc giấu tên bình luận trên Reddit.

Cuộc tranh luận về tính thực chiến giữa kung fu Trung Hoa và nhóm các môn võ Nhật Bản thường chỉ đi vào yếu tố văn hóa, bởi giá trị thực chiến của kung fu là quá ít.

Đau đớn cho làng võ thuật Trung Hoa, cả về yếu tố lan tỏa, họ cũng ngày càng bị lép vế trước sức ảnh hưởng của Nhật Bản. 

Có 5 biểu tượng võ thuật do người Nhật sáng tạo nên đã được "quốc tế hóa", và mang tính độc nhất vô nhị. Đó là kiếm đạo, nhẫn thuật (ninja), nhu đạo (judo), sumo (võ vật truyền thống) và BJJ.

Ở góc độ văn hóa, kiếm đạo của người Nhật từ lâu đã bỏ xa các màn biểu diễn kiếm pháp cổ truyền của Trung Hoa. Khi nhắc đến kiếm, giới võ thuật luôn nghĩ đến Nhật Bản trước tiên.

Còn từ góc độ phổ biến, Liên đoàn Karate thế giới từng công bố cuộc khảo sát lớn cho thấy có hơn 100 triệu người luyện tập môn võ này ở nước ngoài. Đây là điều mà wushu của Trung Quốc chưa từng thực hiện được.

Trung Quốc đau đớn vì 'hội chứng sợ Nhật Bản' ở môn thể thao vua

"Kong Ri Zheng" (hội chứng sợ Nhật Bản), một lần nữa trở thành cụm từ được truyền thông và người hâm mộ Trung Quốc nhắc đến nhiều sau trận chung kết Giải U23 châu Á 2026.