Phát biểu tại hội thảo "Quản trị rủi ro thuế thương mại điện tử" do Tạp chí Tài chính Doanh nghiệp và Hội Tư vấn thuế Việt Nam tổ chức ngày 6-8, bà Lê Hoàng Oanh - Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) - cho biết các quy định mới sẽ siết chặt trách nhiệm của người bán hàng, KOC/KOL, người livestream và người làm tiếp thị liên kết nhằm minh bạch hoạt động kinh doanh, bảo vệ người tiêu dùng.

KOC/KOL, Affiliate, người bán hàng đều phải định danh

Theo bà Oanh, trước khi tham gia hoạt động trên sàn thương mại điện tử, người bán hàng, KOC/KOL và Affiliate đều phải xác thực danh tính. Đây là điểm mới nhằm tăng tính minh bạch và giúp cơ quan quản lý truy xuất trách nhiệm khi xảy ra vi phạm.

Các sàn thương mại điện tử cũng phải xác thực danh tính người bán, KOC/KOL, người livestream và Affiliate; đồng thời tiếp nhận, xử lý phản ánh của người tiêu dùng.

Theo bà Lê Thị Hà - Trưởng phòng Quản lý hoạt động thương mại điện tử (Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số), các quy định mới tập trung quản lý ba dòng thông tin cốt lõi gồm chủ thể, nguồn hàng và luồng tiền.

Cụ thể, người bán trên sàn phải được xác thực bằng mã định danh thống nhất với mã số thuế và số căn cước công dân; đồng thời sử dụng tài khoản thanh toán chính chủ của cá nhân, hộ kinh doanh hoặc doanh nghiệp để giao dịch, qua đó giúp cơ quan quản lý truy vết dòng tiền.

Đối với nguồn hàng, sàn thương mại điện tử phải yêu cầu người bán cung cấp đầy đủ giấy tờ chứng minh nguồn gốc, xuất xứ và kiểm tra trước khi sản phẩm được đăng bán. Đây là quy định mới nhằm nâng cao trách nhiệm của các nền tảng trong kiểm soát hàng hóa lưu thông trên môi trường số.

Livestream xong không hết trách nhiệm

Không chỉ phải xác thực danh tính, người livestream bán hàng và người làm tiếp thị liên kết còn phải kiểm tra nguồn gốc, chất lượng hàng hóa, đối chiếu thông tin quảng bá với hồ sơ do người bán cung cấp trước khi phát sóng. 

Trước khi phát sóng, họ cũng phải kiểm tra sản phẩm có thuộc ngành nghề kinh doanh có điều kiện hay không để bảo đảm việc quảng bá đúng quy định. KOC/KOL phải hiểu rõ sản phẩm, kiểm chứng thông tin trước khi phát sóng và chỉ được giới thiệu đúng công dụng, tính năng.

Thực tế, cơ quan chức năng đã phát hiện nhiều trường hợp sản phẩm chỉ có tác dụng hỗ trợ giảm mất ngủ nhưng khi livestream lại được quảng cáo là "điều trị dứt điểm"; hoặc chương trình khuyến mại giảm 20% nhưng lại được giới thiệu thành giảm tới 40%.

Theo bà Oanh, đây đều là hành vi quảng cáo sai sự thật, dễ gây hiểu nhầm cho người tiêu dùng. Nên KOC/KOL không được bịa đặt thông tin, tự ý bổ sung công dụng hay quảng bá vượt quá nội dung gốc của sản phẩm. Một phiên livestream có thể tác động tới rất nhiều người tiêu dùng nên mọi phát ngôn phải hết sức thận trọng.

Đối với hoạt động tiếp thị liên kết, bà Oanh cũng lưu ý tình trạng giới thiệu một sản phẩm nhưng gắn liên kết sang sản phẩm khác để hưởng hoa hồng. Hành vi này sẽ được tăng cường giám sát.

"Không được bỏ qua việc xác thực danh tính người bán, người livestream và người làm tiếp thị liên kết; không được cung cấp thông tin sai lệch, quảng cáo sai sự thật. Đặc biệt, khi phát sinh khiếu nại thì không ai được 'bốc hơi', mà phải có trách nhiệm phối hợp xử lý", bà Oanh nhấn mạnh.

Đề xuất xác thực danh tính người livestream bán hàng, định danh người bán hàng trên mạng qua VNeID

Một trong các điểm mới của dự Luật Thương mại điện tử là việc yêu cầu xác thực danh tính người livestream bán hàng, định danh người bán hàng trong nước trên mạng qua VNeID.