Đề xuất này đang được Bộ Tài chính lấy ý kiến các bộ, ngành, trước khi trình Chính phủ ban hành nghị quyết cắt giảm ngành nghề đầu tư, kinh doanh có điều kiện.

Trao đổi về đề xuất này, nhiều chuyên gia cho rằng đây là đề xuất tiến bộ khi Chính phủ đẩy mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, thay vì tập trung vào khâu cấp phép khi doanh nghiệp, hộ kinh doanh khởi sự kinh doanh trong các lĩnh vực nhạy cảm, Chính phủ sẽ đẩy nhanh việc hoàn thiện các quy chuẩn, tiêu chuẩn về đầu tư kinh doanh trong từng ngành nghề, khuyến khích tuân thủ và đẩy mạnh giám sát, kiểm tra trong quá trình đầu tư kinh doanh.

Ông Nguyễn Quang Đồng (Viện trưởng Viện Nghiên cứu chính sách và phát triển truyền thông):

Tăng giám sát, khuyến khích doanh nghiệp tuân thủ

Việc đưa ra các ngành nghề đầu tư, kinh doanh như karaoke, vũ trường, buôn bán ngoại tệ, casino, cá cược... ra khỏi danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện mới chỉ cắt giảm một phần thủ tục, điều kiện kinh doanh trong các lĩnh vực này. Trong vòng đời kinh doanh các ngành nghề này, doanh nghiệp vẫn phải tuân thủ nhiều quy định có liên quan khác.

Khi kinh doanh các ngành nghề kinh doanh không thuộc nhóm kinh doanh có điều kiện theo Luật Đầu tư hiện nay, doanh nghiệp vẫn phải tuân thủ nhiều quy định vô lý. 

Ví dụ doanh nghiệp đứng ra tổ chức hội thảo phải xin cấp phép, mời chuyên gia nước ngoài tham gia, phát biểu tại hội thảo cũng phải xin thêm một giấy phép khác từ cơ quan quản lý.

Chủ trương giảm tối đa số ngành nghề, đầu tư kinh doanh có điều kiện là tốt, trừ các ngành nghề đầu tư, kinh doanh gây nguy hiểm tới an toàn sức khỏe, tính mạng người dân. Việc quyết định danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện hay không sẽ phụ thuộc vào đánh giá rủi ro của cơ quan quản lý nhà nước.

Xu hướng quản lý của nhiều nước trên thế giới hiện nay là giảm tối đa việc cấp phép, thay vào đó Nhà nước sẽ ban hành các tiêu chuẩn, quy chuẩn và khuyến khích doanh nghiệp, người dân tuân thủ. 

Ví dụ trong hoạt động kinh doanh karaoke, vũ trường, Nhà nước sẽ ban hành các tiêu chuẩn tiếng ồn, cách âm, doanh nghiệp, hộ kinh doanh phải tuân thủ tiêu chuẩn, kê khai với cơ quan quản lý nhà nước các giải pháp cách âm, không gây tiếng ồn với cộng đồng dân cư.

Doanh nghiệp, hộ kinh doanh cũng phải khai báo với cơ quan quản lý nhà nước về các giải pháp bảo đảm an toàn phòng cháy chữa cháy của cơ sở kinh doanh karaoke, vũ trường, điều kiện bảo đảm sức khỏe cho nhân viên làm việc tại các cơ sở này.

Ông Đậu Anh Tuấn (Phó tổng thư ký Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam - VCCI):

Giảm "xin - cho, cấp phép", tăng hậu kiểm

Theo tôi, trọng tâm của công tác quản lý nằm trong suốt thời gian hoạt động của doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh, chứ không ở việc cấp giấy phép đủ điều kiện hoạt động kinh doanh như hiện nay (với các ngành nghề kinh doanh có điều kiện).

Tuy nhiên dù các ngành nghề này có được đưa ra khỏi danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện, người kinh doanh vẫn phải tuân thủ các điều kiện trong kinh doanh với từng ngành nghề cụ thể. 

Ví dụ như kinh doanh karaoke phải đáp ứng điều kiện về cách âm, tiếng ồn, giờ đóng cửa, mở cửa để không ảnh hưởng đến những người xung quanh, đáp ứng điều kiện về an toàn phòng cháy chữa cháy, an toàn trong kinh doanh.

Cơ quan quản lý nhà nước dù không cấp phép nhưng có thể kiểm tra, giám sát bất kỳ lúc nào. Nếu phát hiện doanh nghiệp, hộ kinh doanh vi phạm, cơ quan quản lý nhà nước sẽ xử phạt, chế tài tùy theo mức độ vi phạm. Trường hợp gây hậu quả nghiêm trọng sẽ bị rút giấy phép kinh doanh, dừng kinh doanh, cấm kinh doanh, bị xử lý hình sự.

Như vậy khi Chính phủ chủ trương đưa 58 ngành nghề ra khỏi danh mục các ngành nghề kinh doanh có điều kiện cùng đòi hỏi các cơ quan quản lý cần nâng cao trách nhiệm kiểm tra, giám sát, hậu kiểm. Thời gian qua chúng ta chỉ tập trung vào khâu cấp phép nhưng lại buông lỏng khâu hậu kiểm, theo dõi, kiểm tra, giám sát.

Với xu hướng giảm tối đa số ngành nghề kinh doanh có điều kiện, Nhà nước sẽ đề ra các tiêu chuẩn, quy chuẩn với từng ngành nghề, doanh nghiệp sẽ phải tuân thủ các tiêu chuẩn, quy chuẩn trong suốt quá trình kinh doanh. Thay vì cấp phép ban đầu, cơ quan chức năng sẽ đẩy mạnh hậu kiểm, quản lý theo phương châm kiểm soát rủi ro, tăng chế tài với các hành vi vi phạm để tăng trách nhiệm tuân thủ.

Chẳng hạn trong lĩnh vực bảo đảm an toàn thực phẩm, để bảo đảm an toàn cho sức khỏe người dân, không đơn thuần là cấp cho mỗi nhà một giấy phép đủ điều kiện an toàn thực phẩm mà phải quản lý, giám sát cả quy trình chế biến thực phẩm có đúng quy định, bảo đảm an toàn không. Những doanh nghiệp nào vi phạm sẽ bị chế tài nặng để khuyến khích tuân thủ quy định tốt hơn.

Tin tức sáng 3-5: Casino, karaoke sẽ rời khỏi nhóm 'kinh doanh có điều kiện'?

Tin tức đáng chú ý: Đề xuất phân quyền, đơn giản hóa hàng trăm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh; Sẽ đưa kinh doanh casino, dịch vụ karaoke ra khỏi ngành nghề kinh doanh có điều kiện?; Du lịch biển đảo "nóng" dịp nghỉ lễ...