Tại Trung Quốc, một thị trường mới đang hình thành khi ngày càng nhiều nền tảng đóng vai trò trung gian, kết nối người bình thường với các nhà sáng tạo nội dung có nhu cầu sử dụng hình ảnh của họ.

Chỉ cần đăng ký và cấp quyền sử dụng, khuôn mặt một người có thể xuất hiện trong phim ngắn, quảng cáo hay trò chơi do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra mà không cần trực tiếp tham gia diễn xuất.

Cho AI "thuê" khuôn mặt 

Theo báo SCMP, dịch vụ "cho thuê khuôn mặt" vốn chủ yếu diễn ra trong các nhóm trò chuyện của giới điện ảnh và truyền hình. Tuy nhiên từ tháng 4 năm nay, hình thức này dần có mặt trên các nền tảng công khai.

Một trong những nền tảng đáng chú ý là Yuanxiang Xinsheng, ra mắt hồi tháng 5. Sau khi đăng ký và xác minh danh tính, người tham gia có thể tạo "hồ sơ diễn viên kỹ thuật số" để cấp quyền sử dụng hình ảnh của mình.

Họ cũng được tự đặt ra các điều kiện như thời hạn sử dụng, những loại nội dung bị cấm hay quyền chỉnh sửa, chuyển thể hình ảnh. Mức phí cấp phép dao động từ 50 nhân dân tệ (7 USD) đến 99.999 nhân dân tệ (15.000 USD).

Chẳng hạn, một người đàn ông 34 tuổi họ Chen ra giá 99 nhân dân tệ (15 USD) cho mỗi lần sử dụng khuôn mặt. Anh cho phép hình ảnh của mình xuất hiện trong các nội dung tình cảm và gia đình, nhưng từ chối phim kinh dị hoặc nội dung có yếu tố tình dục.

Trong khi đó Kele, một phụ nữ ở tỉnh Quảng Đông, tìm đến nền tảng vì một lý do khác: bảo vệ danh tính kỹ thuật số của mình. "Tôi không còn lo AI đánh cắp khuôn mặt của mình nữa. Nếu ai muốn sử dụng, họ phải trả tiền cho tôi", cô nói.

Tuy nhiên Yuanxiang Xinsheng nhấn mạnh việc cấp phép khuôn mặt không đồng nghĩa với cho phép sử dụng dữ liệu đó để huấn luyện AI, trừ khi hai bên có thỏa thuận riêng.

Bên cạnh Yuanxiang Xinsheng còn có nền tảng Xinzhua, ra mắt hồi tháng 4. Nền tảng này hiện có khoảng 370 hồ sơ "diễn viên kỹ thuật số", với mức phí từ 500 nhân dân tệ (75 USD) đến 6.000 nhân dân tệ (890 USD).

Tại Trung Quốc, nhiều người đã nhanh chóng kiếm được tiền từ dịch vụ này. Trang National Business Daily cho biết một nhân viên ngân hàng đã kiếm được gần 2.500 nhân dân tệ (370 USD) sau khi một công ty quảng cáo mua quyền sử dụng hình ảnh của anh 7 lần trong 3 ngày.

Không ít rủi ro

Tuy nhiên sự nở rộ của thị trường này cũng kéo theo những lo ngại về quyền riêng tư, đặc biệt khi liên quan đến dữ liệu khuôn mặt của trẻ vị thành niên.

Các chuyên gia pháp lý cho biết việc xử lý dữ liệu khuôn mặt của trẻ dưới 14 tuổi phải được cha mẹ đồng ý. Người từ 16-17 tuổi có thể tự cấp phép theo quy định pháp luật, song có thể chưa nhận thức đầy đủ những hệ quả đi kèm.

Ngoài ra, theo báo The Beijing News, một số nền tảng đang sử dụng các hợp đồng có điều khoản có lợi cho đơn vị vận hành hơn người cấp phép.

Luật sư Dai Yue thuộc Công ty luật Hairun Tianrui cho biết một số hợp đồng yêu cầu người tham gia từ bỏ quyền khiếu nại liên quan đến hình ảnh chân dung, giọng nói, tên và các quyền nhân thân khác.

Đáng chú ý, người tham gia có thể phải chịu khoản phạt ít nhất 50.000 nhân dân tệ (7.500 USD) nếu rút quyền sử dụng trước thời hạn, trong khi trách nhiệm của nền tảng trong trường hợp chậm thanh toán lại thấp hơn đáng kể.

Dubai phát triển AI phát hiện deepfake 'ẩn' trong video thật

AI SARAAB của Dubai có thể 'soi' ra đoạn deepfake chỉ 30 giây giữa một video dài 2 phút, với độ chính xác 91%.