Vụ bê bối này làm gióng lên hồi chuông báo động về sự xuống cấp của đạo đức kinh doanh và gây quan ngại sâu sắc trong xã hội, cộng đồng.

Dễ có cảm giác người tiêu dùng đang bị đặt ở thế phải chấp nhận những gì doanh nghiệp đưa ra thị trường theo kiểu "trong nhờ, đục chịu", không được bảo vệ và cũng không có vũ khí, công cụ để tự vệ.

Một loạt câu hỏi treo lơ lửng: Liệu có còn doanh nghiệp nào trong các tên tuổi lớn đang che giấu việc làm ăn bất chính gây phương hại đến sức khỏe, tính mạng người tiêu dùng?

Làm thế nào để bảo vệ người tiêu dùng chống nạn làm ăn gian dối, vô trách nhiệm, coi thường sức khỏe, tính mạng của người khác đang có dấu hiệu tràn lan? Làm thế nào để doanh nghiệp biết nêu cao ý thức trách nhiệm đối với xã hội, người tiêu dùng?

Kêu gọi, cổ vũ nhà sản xuất, kinh doanh gìn giữ phẩm giá doanh nhân, uy tín của thương hiệu để từ đó có hình ảnh doanh nghiệp đáng tin cậy bền vững trong mắt người tiêu dùng là việc cần làm và phải làm thường xuyên.

Tuy nhiên ai cũng hiểu không thể chỉ dựa vào ý thức tự giác của nhà kinh doanh mà cần một hệ thống luật pháp chặt chẽ chi phối hành vi ứng xử của con người để có được sự vững chắc của trật tự, đạo đức xã hội, nếp sống văn minh.

Luật hiện hành có khung pháp lý về kiểm tra, kiểm soát nguyên liệu đầu vào, bảo đảm đạt chuẩn vệ sinh, an toàn. Có hệ thống quy tắc cho phép giám sát việc tuân thủ quy trình sản xuất.

Có cơ chế thẩm định chất lượng sản phẩm ở đầu ra. Có các quy tắc xử phạt cả về hành chính và hình sự đối với các hành vi vi phạm pháp luật ở từng khâu trong chu trình hình thành và lưu thông sản phẩm.

Chỉ có thể giải thích vụ bê bối vừa bị phát hiện là do pháp luật không được thực thi nghiêm chỉnh và do đó, cần được kích hoạt để phát huy vai trò công cụ điều chỉnh ứng xử và trấn áp vi phạm.

Trách nhiệm trước hết thuộc về các cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, kiểm soát, giám sát và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Có thể cân nhắc việc xây dựng hệ thống kiểm tra chéo giữa các cơ quan quản lý có thẩm quyền.

Cũng cần tăng cường tần suất thực hiện giám sát của cơ quan đại diện dân cử - Quốc hội và Hội đồng nhân dân - đối với hoạt động của các cơ quan quản lý và thực thi pháp luật.

Bên cạnh đó phải tạo điều kiện cho người tiêu dùng thực hiện vai trò người tạo áp lực đối với nhà sản xuất, kinh doanh trong việc nâng cao ý thức về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp.

Luật hiện hành thừa nhận tổ chức hội bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng có quyền nhân danh tập thể người tiêu dùng để khởi kiện yêu cầu doanh nghiệp bồi thường trong trường hợp hoạt động sản xuất, kinh doanh gây thiệt hại cho người tiêu dùng trên diện rộng.

Nhưng đến nay chưa thấy hội nào thực hiện quyền này. Cần tìm hiểu, xác định vướng mắc để tháo gỡ, làm cho quyền khởi kiện này trở nên thiết thực chứ không phải là quyền được thừa nhận chiếu lệ, nặng tính hình thức và phi thực tế.

Vụ heo bệnh ở Công ty Đồ hộp Hạ Long: Nhiều lần kiểm tra nhưng không phát hiện vi phạm!

Theo kết quả điều tra của cơ quan cảnh sát điều tra, toàn bộ số thịt nhiễm vi rút dịch tả heo châu Phi vận chuyển về Công ty Đồ hộp Hạ Long được thu gom từ tỉnh ngoài, không có giấy chứng nhận kiểm dịch vận chuyển theo quy định.