Không nuôi con như tòa án tuyên, tôi có vi phạm gì không?

Vợ chồng tôi đã ly hôn rồi. Tòa án xử cho chồng tôi nuôi con nhưng chồng cũ tôi để con cho tôi nuôi và không chu cấp gì cả. Vậy tôi và chồng cũ tôi có vi phạm pháp luật không? Tôi đang nuôi con mặc dù không được tòa án chỉ định. Để tránh kiện tụng sau này, tôi phải làm thế nào?

Bạn đọc Đào Thị Thương (Đồng Nai) gửi câu hỏi.

Luật sư Tào Văn Dũng (Đoàn luật sư TP.HCM) trả lời:

Không nuôi con theo quyết định của tòa án:

Theo quy định tại khoản 1 Điều 22 Nghị định 98/2026/NĐ-CP ngày 31-3-2026, thì sẽ phạt tiền từ 10 - 15 triệu đồng đối với một trong các hành vi sau: Cha, mẹ, người chăm sóc trẻ em không quan tâm, thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ, trách nhiệm của mình trong việc chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ em hoặc bỏ mặc trẻ em tự sinh sống, cắt đứt quan hệ tình cảm và vật chất với trẻ em, trừ trường hợp bị buộc phải tạm thời cách ly trẻ em hoặc trẻ em được chăm sóc thay thế theo quy định của pháp luật.

Như thông tin chị cho biết thì chồng chị có nghĩa vụ là người trực tiếp nuôi con theo quyết định của tòa án nhưng đã không chăm sóc, nuôi con nên chồng chị đã vi phạm nghĩa vụ của người trực tiếp nuôi con. Hành vi này sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt tiền có thể lên đến 15 triệu đồng.

Thay đổi người trực tiếp nuôi con:

Theo quy định tại Điều 84 Luật Hôn nhân gia đình năm 2014 thì khi có yêu cầu của cha, mẹ hoặc cá nhân, tổ chức thì tòa án xem xét quyết định việc thay đổi người trực tiếp nuôi con khi có một trong các căn cứ sau đây:

- Cha, mẹ có thỏa thuận về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phù hợp với lợi ích của con;

- Người trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con.

- Việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phải xem xét nguyện vọng của con từ đủ 7 tuổi trở lên.

- Trong trường hợp xét thấy cả cha và mẹ đều không đủ điều kiện trực tiếp nuôi con thì tòa án quyết định giao con cho người giám hộ theo quy định của Bộ luật Dân sự.

Như vậy, nếu có căn cứ chứng minh chồng chị (đã ly hôn) không còn đủ điều kiện trực tiếp nuôi con, bỏ mặc con không trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con thì chị có thể làm đơn yêu cầu tòa án có thẩm quyền thay đổi người trực tiếp nuôi con.

Các điều kiện của chị để trực tiếp nuôi con là có công việc làm, thời gian chăm sóc, trông nom, thương yêu, giáo dục con sẽ được tòa án xem xét.

Tòa án sẽ căn cứ toàn diện, khách quan vào nhiều yếu tố nhằm đảm bảo quyền lợi mọi mặt tốt nhất cho con chị khi quyết định thay đổi người trực tiếp nuôi con. Bên cạnh đó, tòa án cũng sẽ xem xét đến nguyện vọng của con chị muốn ai là người trực tiếp nuôi dưỡng mình nếu con chị từ đủ 7 tuổi trở lên (Điều 81 Luật Hôn nhân gia đình năm 2014).

Tòa án nhân dân khu vực nơi một trong các bên thỏa thuận về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn cư trú, làm việc sẽ có thẩm quyền giải quyết (theo quy định tại khoản 3 điều 29, điểm b khoản 2 điều 35, điểm i khoản 2 điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 được sửa đổi bởi luật sửa đổi Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2025 có hiệu lực từ ngày 1-7-2025).

Mời bạn đọc gửi câu hỏi để được luật sư tư vấn

Với đội ngũ các luật sư và chuyên gia pháp lý dày dạn kinh nghiệm trên tất cả các lĩnh vực như hôn nhân - gia đình, kinh doanh - thương mại, mua bán đất đai, sở hữu trí tuệ, lao động, hộ tịch, thừa kế..., chuyên mục Tư vấn pháp luật trên Tuổi Trẻ Sao sẽ giải đáp thắc mắc của bạn một cách nhiệt tình, nhanh chóng, chính xác, hiệu quả.

Bạn đọc vui lòng gửi câu hỏi (gõ bằng tiếng Việt có dấu, font chữ UNICODE) về Tuổi Trẻ Sao qua địa chỉ tuvanphapluat@tuoitre.com.vn.

Không yêu cầu cấp dưỡng không đồng nghĩa cha mẹ được miễn trừ nghĩa vụ cấp dưỡng

Tòa án nhân dân tối cao yêu cầu rút kinh nghiệm trong việc giải quyết án hôn nhân và gia đình, trong đó lưu ý không tuyên người không trực tiếp nuôi con “không phải cấp dưỡng” khi người trực tiếp nuôi con chưa yêu cầu cấp dưỡng.