Khó tìm nhà vệ sinh, bãi đậu xe khu trung tâm TP.HCM, giải pháp nào từ Luật Phát triển đô thị?

Luật Phát triển đô thị mở ra một hướng mới cho phép TP.HCM chủ động bố trí công trình tạm trên đất công, trong đó có bãi đỗ xe, nhà vệ sinh. 

Đi chơi trung tâm, tìm nhà vệ sinh không dễ

Cuối tuần, chị Thu Thảo cùng nhóm bạn chạy xe ô tô đến phố đi bộ Nguyễn Huệ vui chơi nhưng loay hoay gần 30 phút không tìm được chỗ gửi xe. 

Bãi giữ xe khu vực trung tâm nhanh chóng kín chỗ khi lượng người đổ về đông. Chị Thảo phải chạy xe vòng quanh tìm một bãi giữ xe tư nhân khác. 

Với khoảng 1-2 giờ vui chơi, tiền gửi xe có thể lên đến 20.000 đồng/xe; vào dịp lễ, Tết hoặc khi có sự kiện lớn, mức giá có thể lên 30.000-40.000 đồng/xe.

Đi chơi trung tâm thành phố, chuyện tìm một chỗ đậu xe tưởng nhỏ nhưng lại có thể trở thành việc phải tính toán đầu tiên. Câu chuyện của chị Thu Thảo không phải trường hợp cá biệt.

Tại khu vực ga metro Bến Thành, bãi giữ xe thường xuyên quá tải, nhất là vào giờ cao điểm buổi sáng khi người dân gửi xe để tiếp tục hành trình bằng metro. Có thời điểm hàng dài xe phải chờ bên ngoài nhưng bãi đã kín.

Anh Trường Nhật, người thường xuyên đi metro để đi làm, cho biết có những hôm đến nơi nhưng không còn chỗ gửi xe. Để kịp giờ, anh phải tìm đến những điểm giữ xe tự phát gần chợ Bến Thành, với mức giá khoảng 20.000-30.000 đồng/lượt. 

"Nếu trung tâm có thêm các bãi giữ xe hoặc mở rộng những điểm hiện hữu, việc tiếp cận metro sẽ thuận tiện hơn, nhất là với người dân đi học, đi làm hằng ngày", anh Nhật chia sẻ.

Không chỉ chuyện gửi xe, một nhu cầu thiết yếu khác tại khu vực trung tâm là nhà vệ sinh công cộng. 

Tại công viên 23-9, nhà vệ sinh công cộng được ghi nhận khá sạch sẽ, lượng người sử dụng không quá đông, chủ yếu là người lao động và tài xế công nghệ. Nhưng với khách lần đầu đến TP.HCM, việc biết nhà vệ sinh ở đâu lại là chuyện khác.

Mở hướng thu hút khu vực tư nhân đầu tư công trình công cộng

Kiến trúc sư Huỳnh Xuân Thụ cho rằng cơ chế của luật tạo ra một cách tiếp cận khác cho bài toán thiếu bãi đậu xe, nhà vệ sinh ở khu vực trung tâm.

Thay vì chờ những dự án hạ tầng lớn mất nhiều năm để chuẩn bị đầu tư, thành phố có thể rà soát những khu đất công đang chưa sử dụng hiệu quả, xác định các vị trí có nhu cầu cao để tổ chức những công trình tạm phù hợp.

Một khu đất công chưa triển khai dự án có thể được tổ chức thành bãi đỗ xe tạm thời, hay một khoảng đất phù hợp trong công viên có thể bố trí nhà vệ sinh công cộng.

"Những công trình này có thể được thiết kế theo hướng tháo lắp, ít ảnh hưởng đến không gian đô thị và có thể di dời khi khu đất được đưa vào sử dụng theo mục đích khác", ông Thụ gợi ý.

KTS Nguyễn Đình Hòa, chuyên gia quy hoạch đô thị, cho rằng bên cạnh nguồn lực Nhà nước, Luật Phát triển đô thị cũng mở hướng thu hút khu vực tư nhân, nhất là những dự án lớn.

Trong đó, luật xác định dự án đầu tư độc lập hoặc kết hợp các loại hình công viên cây xanh công cộng, bãi để xe công cộng, hạ tầng năng lượng sạch có quy mô vốn từ 2.000 tỉ đồng trở lên thuộc danh mục ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược.

Như vậy, bài toán bãi xe không nhất thiết chỉ được nhìn dưới góc độ một khoản chi ngân sách. Có thể đặt nó trong bài toán phát triển hạ tầng đô thị tổng thể, kết hợp công viên, bãi đỗ xe, năng lượng sạch và các dịch vụ đô thị.

Theo hướng này, điều quan trọng không chỉ là thành phố có đất mà là đất công được kích hoạt như thế nào, nguồn vốn nào được huy động và mô hình vận hành ra sao.

Theo ông Hòa, với cơ chế hiện nay, việc xây dựng thêm bãi đậu xe và nhà vệ sinh công cộng không phải thiếu đất hay thiếu tiền mà cần huy động nguồn lực xã hội. 

TP.HCM có thể bắt đầu từ việc lập bản đồ những điểm thiếu bãi xe, thiếu nhà vệ sinh quanh các nhà ga metro, phố đi bộ, công viên, quảng trường, điểm du lịch, khu vực tổ chức sự kiện. Từ đó đối chiếu với quỹ đất công, đất đang tạm thời chưa sử dụng để lựa chọn vị trí.

"Ở những nơi nhu cầu thường xuyên, có thể tính đến công trình có quy mô và thời gian sử dụng dài hơn. Ở những nơi nhu cầu tăng đột biến theo lễ hội, sự kiện, có thể tổ chức các công trình tạm linh hoạt hơn", ông Hòa nêu.

HĐND TP.HCM thông qua 24 nghị quyết triển khai Luật Phát triển đô thị

Ngày 22-9, HĐND TP.HCM kỳ họp thứ năm đã thông qua 38 nghị quyết, trong đó có 24 nghị quyết để triển khai Luật Phát triển đô thị.