Nhiều người giả danh nhà tuyển dụng trong các hội nhóm "việc làm online dành cho học sinh", nhưng thực chất là những kẻ lừa đảo tinh vi nhắm thẳng vào học sinh bằng các "nhiệm vụ đơn giản" như thả tim, tăng tương tác, đặt đơn hàng ảo... rồi từng bước yêu cầu nạp tiền để "mở khóa nhiệm vụ" hoặc "rút thưởng".

Cái bẫy mang tên "Nhiệm vụ trực tuyến" trên mạng xã hội

Ban đầu, số tiền chỉ vài chục nghìn đồng nhằm tạo lòng tin và khiến các em học sinh, sinh viên nghĩ rằng mình có thể kiếm tiền dễ dàng. Tuy nhiên khi đã bị cuốn vào "vòng xoáy" thì số tiền phải nạp tăng dần theo "cấp độ nhiệm vụ", có khi lên đến hàng chục, hàng trăm triệu đồng.

Đây thực chất không phải là công việc mà là một kịch bản lừa đảo được dàn dựng tinh vi nhắm thẳng vào đối tượng học sinh, sinh viên.

Bên dưới những bài đăng, hàng chục bình luận xuất hiện, người thì khoe đã nhận được tiền hoa hồng từ một công việc "dễ ợt", người khác nhiệt tình hướng dẫn cách tham gia. Những review ấy nhanh chóng tạo cảm giác tin tưởng khiến nhiều bạn trẻ không ngần ngại nhấn vào các đường link dẫn sang Telegram hoặc Zalo để "nhận việc".

Trong vai học sinh THPT, chúng tôi được một tài khoản Facebook hướng dẫn chi tiết cách tải ứng dụng Telegram, tìm tài khoản "Nhiệm vụ trực tuyến" có tích xanh để đăng ký làm việc. Kịch bản được chuẩn bị sẵn là ba cấp độ nhiệm vụ với số vốn và hoa hồng tăng dần.

Công việc rất đơn giản, chỉ cần thả tim, theo dõi, bình luận vào các kênh mà những đối tượng này chỉ định. Mức thù lao được đưa ra khiến nhiều người khó cưỡng, đầu tư vốn 90.000 đồng hưởng hoa hồng 370.000 đồng; vốn 250.000 đồng hưởng hoa hồng 850.000 đồng; vốn 500.000 đồng hưởng được hoa hồng 1.350.000 đồng.

Tài khoản này gửi kèm cho chúng tôi một mã QR ngân hàng và thúc giục chúng tôi chuyển số tiền 90.000 đồng cho kế toán công ty để xác thực tài khoản và nhận hoa hồng sau khi làm nhiệm vụ đầu tiên.

Thực tế không ít nạn nhân đã sập bẫy. Bạn N., một học sinh lớp 11 tại TP.HCM, từng mất gần 10 triệu đồng để mua bài học về "việc nhẹ online" trên mạng, đây là số tiền N. dành dụm được bằng các công việc làm thêm vất vả vào dịp hè.

"Em nghi ngờ nhưng thấy nhiều người khoe đã nhận được hoa hồng, nghĩ cùng lắm bị lừa vài chục nghìn đồng thôi nên đã làm thử. Lần đầu đúng là họ có chuyển lại cho mình 270.000 đồng nhưng đến lần làm nhiệm vụ thứ hai, mình chuyển 250.000 đồng thì họ bảo chuyển sai nội dung, yêu cầu phải chuyển lại số tiền gấp đôi là 500.000 đồng để xác minh tài khoản", N. kể lại.

Dù tự tin rằng mình sẽ đủ tỉnh táo để không trở thành nạn nhân của những cái bẫy "lừa đảo online", tuy nhiên N. lắc đầu thở dài cho biết khi đã rơi vào vòng xoáy và bị các đối tượng lừa đảo thao túng, dẫn dắt thì những khoản tiền tăng dần và lần lượt "mọc cánh mà bay".

"Việc nhẹ online" và nguy cơ dữ liệu cá nhân bị lợi dụng

Ngoài "làm nhiệm vụ trực tuyến", trên các hội nhóm mạng xã hội còn rầm rộ nhiều bài đăng tuyển cộng tác viên (CTV) "đặt hộ đơn" trên các sàn thương mại điện tử. Với mô tả "công việc đơn giản", thù lao cho mỗi đơn hàng đặt hộ thành công là 10.000 - 50.000 đồng thu hút đông đảo học sinh, sinh viên tham gia.

Tuy nhiên, nhiều biến tướng đã xuất hiện khi các đối tượng xấu trà trộn vào những hội nhóm này để thu thập và khai thác dữ liệu cá nhân. Không chỉ dừng lại ở việc cung cấp tên, số điện thoại, địa chỉ nhận hàng, một số nhóm còn yêu cầu CTV mở tài khoản ngân hàng để công ty tiện trả thù lao.

Đáng nói sau khi thu thập, kẻ xấu có thể sử dụng để đăng ký vay tiền trực tuyến, mở tài khoản tín dụng hoặc thực hiện các giao dịch không minh bạch. "Em tham gia đặt chừng 10 đơn hàng trong ba ngày đầu tiên, nhận được thù lao hơn 100.000 đồng. 

Tuy nhiên những ngày sau đó em liên tục bị quấy rối bởi những cuộc gọi từ số lạ yêu cầu em xác thực tài khoản, thậm chí em còn nhận được tin nhắn đòi nợ dù không có vay tiền ở đâu", bạn N.M. (một nữ học sinh THPT, TP.HCM), cho biết.

Không chỉ dừng lại ở việc "đặt đơn hộ", nhiều hình thức việc làm thêm khác như CTV mở tài khoản ngân hàng, "nuôi" tài khoản Gmail, cho thuê tài khoản mạng xã hội, CTV xác minh gương mặt trên các ứng dụng hẹn hò... cũng đang dần tiếp cận bạn trẻ. Điểm chung của các công việc này là yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân chi tiết, thậm chí bao gồm căn cước công dân hoặc hộ chiếu.

Trong buổi tọa đàm với sinh viên Trường đại học Hoa Sen về chủ đề "Dữ liệu cá nhân trong kỷ nguyên số - Bảo vệ quyền riêng tư trước những rủi ro công nghệ", thượng tá Đỗ Minh Kim - đại diện Cục An ninh mạng - nhấn mạnh rằng bảo vệ quyền riêng tư cá nhân không chỉ là vấn đề kỹ thuật mà còn là một nội dung cốt lõi trong bảo đảm quyền con người.

Theo thượng tá Kim, trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, dữ liệu cá nhân đã trở thành một loại tài sản có giá trị đặc biệt. Tuy nhiên nhận thức của nhiều người về tầm quan trọng của dữ liệu này vẫn còn hạn chế. Chính điều đó tạo điều kiện cho các hành vi mua bán, đánh cắp và khai thác trái phép thông tin cá nhân ngày càng gia tăng, đặc biệt trên không gian mạng.

Đáng lo ngại, các hoạt động vi phạm không còn mang tính đơn lẻ mà đã được tổ chức thành những đường dây quy mô lớn, hoạt động tinh vi, thậm chí xuyên biên giới với số tiền thu lợi bất chính lên đến hàng chục, hàng trăm tỉ đồng. Điều này cho thấy mức độ nghiêm trọng và tính chất phức tạp của tội phạm liên quan đến dữ liệu cá nhân hiện nay.

Trước thực trạng đó, bên cạnh sự vào cuộc của cơ quan chức năng và các giải pháp công nghệ, mỗi cá nhân cần chủ động trang bị kiến thức để tự bảo vệ mình. Sự cẩn trọng trong việc chia sẻ thông tin, không tùy tiện cung cấp dữ liệu cá nhân và nâng cao cảnh giác trước các lời mời gọi trực tuyến chính là "lá chắn" quan trọng trong thời đại số.

_______________________________________________________

"Cờ bạc online" đã làm tan nát nhiều gia đình, gây hệ lụy cho xã hội và âm thầm xâm nhập vào những đứa trẻ còn đang ngồi trên ghế nhà trường qua đường link nhóm kín.

Kỳ tới: Cái bẫy "dễ kiếm tiền" tấn công những đứa trẻ

Khi hội nhóm mạng xã hội dẫn lối lệch lạc - Kỳ 2: Điều gì sau những hội nhóm 'ghét cha mẹ'?

Tưởng chỉ là trò đùa trên mạng nhưng các hội nhóm 'ghét cha mẹ' vẫn tồn tại. Từ chia sẻ bức xúc cá nhân đến tranh luận về mâu thuẫn gia đình và sử dụng ngôn từ thiếu chuẩn mực.