Như Tuổi Trẻ đã thông tin, tại Hội nghị triển khai Nghị quyết 26 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch, Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ tăng trưởng chạy theo số lượng sang chú trọng chất lượng, nâng cao giá trị gia tăng.

Năm 2025, Việt Nam đón gần 21,2 triệu khách quốc tế và 137 triệu khách nội địa, tổng thu du lịch khoảng 1 triệu tỉ đồng. Dù vậy, sản phẩm du lịch tại nhiều nơi vẫn thiếu đa dạng, chiều sâu và giá trị gia tăng.

8 tháng đầu năm 2026, Việt Nam đón gần 16 triệu khách quốc tế, hướng đến mục tiêu 25 triệu lượt trong cả năm. Bài toán đặt ra không chỉ là đón thêm khách, mà làm sao để khách ở lâu hơn, sử dụng nhiều dịch vụ hơn và chi tiêu nhiều hơn.

Khách chi nhiều, trước hết phải có gì để chi

Theo bà Phan Phương Hoàng, Phó tổng giám đốc Vietravel, chuyển từ “đông khách” sang “khách chi tiêu cao và tạo ra nhiều giá trị hơn” là hướng đi tất yếu khi du lịch Việt Nam phát triển theo chiều sâu.

Theo bà Hoàng, số lượng khách vẫn quan trọng, nhưng cần nhìn thêm vào mức chi tiêu bình quân, thời gian lưu trú, số dịch vụ khách sử dụng và khả năng quay lại.

Với Vietravel, thay vì chỉ bán một chương trình tour, doanh nghiệp hướng đến những sản phẩm có giá trị cao hơn, tập trung vào các nhóm khách như khách đi tự do (FIT), khách MICE, gia đình và những người tìm kiếm trải nghiệm chuyên sâu. Sản phẩm được thiết kế theo hướng cá nhân hóa, nâng chất lượng dịch vụ và bổ sung các dịch vụ đi kèm thay vì chủ yếu cạnh tranh bằng giá.

Bà Hoàng cho rằng thời gian lưu trú và mức chi tiêu của khách quốc tế phụ thuộc nhiều vào sự đa dạng của sản phẩm, khả năng kết nối điểm đến và các dịch vụ bổ trợ.

Việt Nam có lợi thế về thiên nhiên, văn hóa, ẩm thực và con người. Tuy nhiên, tại một số điểm đến, sản phẩm vẫn chủ yếu xoay quanh tham quan, nghỉ dưỡng, trong khi những trải nghiệm đủ khác biệt để giữ chân khách chưa nhiều.

Nếu sau một ngày tham quan, du khách không còn nhiều lựa chọn về mua sắm, vui chơi, giải trí, nghệ thuật, văn hóa hay các dịch vụ chất lượng cao thì thời gian lưu trú khó kéo dài. Khi không có thêm lý do để ở lại, mức chi tiêu cũng khó tăng.

Vietravel vì vậy tập trung phát triển các sản phẩm chuyên biệt, chất lượng và phù hợp từng nhóm khách, kết hợp trải nghiệm địa phương, ẩm thực, nghỉ dưỡng, văn hóa và du lịch xanh. Theo bà Hoàng, mỗi chuyến đi cần tạo được trải nghiệm đáng nhớ và có thêm những dịch vụ để khách sử dụng.

Ở cấp điểm đến, bà cho rằng cần có hệ thống mua sắm đặc trưng, ẩm thực đa dạng, vui chơi, giải trí và kinh tế đêm an toàn, thuận tiện. Các dịch vụ này cần được kết nối thay vì phát triển rời rạc, qua đó tạo thêm lý do để du khách ở lại và chi tiêu.

Giá trị du lịch không chỉ nằm ở những thứ nhìn thấy

Ông Trần Anh Thi, Tổng quản lý Seahorse Resort & Spa (Lâm Đồng), cho rằng các cơ sở lưu trú luôn mong muốn có lượng khách phù hợp với quy mô và mức chi tiêu cao hơn. Tuy nhiên, theo ông, doanh nghiệp chưa dành đủ sự quan tâm cho việc làm sao để tăng mức chi tiêu của khách.

Muốn khách chi nhiều hơn, trước hết phải đầu tư vào sản phẩm, trong đó yếu tố con người rất quan trọng.

“Chi phí cho con người rất cao, nhưng nếu đầu tư tốt vào sản phẩm vô hình thì giá trị thương hiệu tạo ra sẽ rất lớn”, ông Thi nói.

Theo ông, khách quốc tế lưu trú ngắn và chi tiêu chưa cao không hẳn vì Việt Nam thiếu sản phẩm, mà sản phẩm có thể chưa chạm đúng nhu cầu của họ. Nếu trải nghiệm không phù hợp, khách sẽ không có lý do để ở lại lâu hoặc quay lại.

Ông Thi cho rằng du khách không nhất thiết cần những chương trình giải trí lớn, âm nhạc hay buffet theo một công thức giống nhau. Điều họ cần có thể là trải nghiệm gắn với văn hóa địa phương, câu chuyện về vùng đất và cách người dân nơi đó tạo ra một trải nghiệm riêng.

“Không phải thuyết trình cho khách nghe, mà phải kể được câu chuyện về vùng đất”, ông Thi nhấn mạnh.

Theo ông Thi, một sản phẩm du lịch có khoảng 50 - 55% là phần hữu hình như phòng ở, bữa ăn, cơ sở vật chất; 45 - 50% còn lại nằm ở phần vô hình, trong đó có cách phục vụ và con người. Vì vậy, những người tham gia ngành du lịch cần có kiến thức, tình yêu nghề, sự nhiệt tình và cách nghĩ phù hợp.

Ông cũng ủng hộ phát triển kinh tế đêm vì lĩnh vực này có thể kéo theo nhiều dịch vụ khác cùng hoạt động, như cách Thái Lan đã làm. Tuy nhiên, việc phát triển kinh tế đêm cần tính đến những dịch vụ nhạy cảm, tránh làm mất đi bản sắc và hình ảnh của du lịch Việt Nam.

Để chuyển từ cạnh tranh bằng giá sang cạnh tranh bằng giá trị, ông Thi cho rằng không thể chỉ trông chờ vào một vài doanh nghiệp. Những người làm du lịch cần hiểu ngành, có kiến thức và thực sự quan tâm đến việc tạo ra sản phẩm.

“Du lịch là ngành làm dâu trăm họ”, ông nói, cho rằng ngoài những giá trị sẵn có từ thiên nhiên, điểm đến cần thêm những sản phẩm vô hình do con người tạo ra.

Việt Nam có 54 dân tộc, mỗi vùng miền có những nét văn hóa, ẩm thực và đời sống khác nhau. Theo ông Thi, nếu biết kết nối những giá trị này thành sản phẩm hoàn chỉnh, du lịch Việt Nam sẽ có thêm nhiều thứ để du khách trải nghiệm và chi tiêu.

Ông ví ngành du lịch như một dàn nhạc, cần một “nhạc trưởng” hiểu ngành, có chuyên môn và tâm huyết để các thành phần cùng phối hợp. Nếu không, lợi thế của du lịch có thể bị bỏ quên.

Bên cạnh nỗ lực của doanh nghiệp, bà Phan Phương Hoàng cho rằng để chuyển từ cạnh tranh bằng giá sang cạnh tranh bằng giá trị, doanh nghiệp cần điều kiện để đầu tư dài hạn, trong đó có hạ tầng đồng bộ, kết nối giao thông với điểm đến, vui chơi, mua sắm, kinh tế đêm và các dịch vụ hỗ trợ.

Các doanh nghiệp địa phương cũng cần tăng liên kết để hình thành sản phẩm liên vùng. Hoạt động quảng bá cần được thực hiện dài hạn, bám sát nhu cầu từng thị trường. Cùng với đó là hỗ trợ chuyển đổi số, phát triển sản phẩm mới và đào tạo nhân lực, đặc biệt ở các thị trường quốc tế.

Từ góc nhìn doanh nghiệp, chuyển từ “đông khách” sang “khách chi nhiều” không đơn thuần là tìm những nhóm khách có khả năng chi trả cao hơn. Quan trọng là điểm đến phải có đủ sản phẩm và dịch vụ để khách ở lại lâu hơn, sử dụng nhiều dịch vụ hơn và có lý do để quay trở lại.

Mỹ khai thác dữ liệu hút thêm du khách toàn cầu

Brand USA - tổ chức tiếp thị điểm đến quốc gia của Mỹ vừa đưa vào vận hành phiên bản mới của website TheBrandUSA.com sau quá trình xây dựng và tái cấu trúc.