Theo thông tin từ Bộ Ngoại giao, ngày 29-1, tại Cebu (Philippines), Hội nghị hẹp Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN đã khai mạc, chính thức khởi động Năm ASEAN 2026. Đây là hoạt động quan trọng đầu tiên trong Năm Chủ tịch ASEAN của Philippines.

Các nước ASEAN nhấn mạnh sự đoàn kết nội khối

Tại hội nghị, các Bộ trưởng ASEAN đánh giá bối cảnh quốc tế và khu vực đang chứng kiến những biến động sâu sắc. Cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc gia tăng, xung đột vũ trang ở nhiều nơi và các thách thức xuyên quốc gia ngày càng phức tạp.

Trong bối cảnh đó, ASEAN cần tiếp tục củng cố đoàn kết, phát huy vai trò trung tâm, tăng cường hợp tác nội khối, tự cường và tự chủ chiến lược. Đồng thời ASEAN cần mở rộng và làm sâu sắc quan hệ với các đối tác nhằm tạo không gian cho hợp tác, huy động nguồn lực cho xây dựng Cộng đồng ASEAN.

Cũng tại hội nghị, các bộ trưởng đã trao đổi sâu rộng về các vấn đề quốc tế và khu vực, trong đó có Biển Đông, Myanmar, căng thẳng Campuchia - Thái Lan và các thách thức mới nổi.

Đại diện các nước tái khẳng định cam kết xây dựng Biển Đông hòa bình, ổn định và hợp tác, hướng tới sớm hoàn thiện Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) phù hợp với luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS 1982.

Về Myanmar, các bộ trưởng khẳng định việc tiếp tục hỗ trợ Myanmar tìm giải pháp cho tình hình hiện nay trên cơ sở Đồng thuận 5 điểm, thúc đẩy đối thoại và hòa giải giữa các bên liên quan, duy trì hỗ trợ nhân đạo và xử lý các thách thức an ninh phi truyền thống.

Về căng thẳng Campuchia và Thái Lan, ASEAN ủng hộ hai nước thực hiện nghiêm túc thỏa thuận ngừng bắn ngày 27-12-2025, duy trì tham vấn và đối thoại, hướng tới giải pháp lâu dài phù hợp với luật pháp quốc tế và các nguyên tắc cơ bản của ASEAN.

Các đề nghị của Việt Nam

Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung chia sẻ về kết quả của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, khẳng định ASEAN tiếp tục là ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại của Việt Nam.

Trước những chuyển biến nhanh chóng, phức tạp của thế giới và khu vực, Bộ trưởng Lê Hoài Trung cho rằng ASEAN cần "đón đầu thay đổi" với "tinh thần đoàn kết, tầm nhìn chiến lược và chung tay hành động".

Trên tinh thần đó, ông đề nghị ASEAN rà soát, cải tiến các cơ chế xây dựng lòng tin, ngăn ngừa và giải quyết tranh chấp, đồng thời nghiên cứu thiết lập cơ chế tham vấn giữa các cố vấn pháp lý về luật pháp quốc tế.

Bên cạnh trụ cột chính trị - an ninh, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam cũng cho rằng ASEAN cần đẩy mạnh hội nhập sâu rộng và đổi mới sáng tạo, tập trung tăng cường kết nối hạ tầng, năng lượng,...

Đồng thời cần tận dụng các động lực tăng trưởng mới như chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo, trong đó ưu tiên sớm hoàn tất Hiệp định khung ASEAN về kinh tế số (DEFA) và củng cố chuỗi cung ứng.

Về quan hệ đối ngoại, Bộ trưởng Lê Hoài Trung nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thúc đẩy hợp tác với các đối tác theo hướng thực chất và cân bằng hơn, bảo đảm các lĩnh vực ưu tiên của ASEAN cũng như tận dụng thế mạnh của từng đối tác.

Trên cơ sở đó, ông khẳng định Việt Nam, với vai trò Điều phối viên quan hệ ASEAN - New Zealand và ASEAN - Vương quốc Anh giai đoạn 2024 - 2027, sẽ tiếp tục đóng góp tích cực, trong đó có việc phối hợp tổ chức các hoạt động thiết thực kỷ niệm 5 năm quan hệ Đối tác đối thoại ASEAN - Vương quốc Anh vào năm 2026.

Về Biển Đông, Bộ trưởng Lê Hoài Trung khẳng định cam kết xây dựng khu vực hòa bình, ổn định và hợp tác, thúc đẩy sớm hoàn thiện COC phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982.

Đối với tình hình Myanmar và căng thẳng Campuchia - Thái Lan, ông tái khẳng định ủng hộ các nỗ lực của ASEAN trong triển khai Đồng thuận 5 điểm, đồng thời cho biết Việt Nam sẵn sàng phối hợp cùng ASEAN hỗ trợ Campuchia và Thái Lan sớm khôi phục hòa bình, ổn định và triển khai hỗ trợ nhân đạo cho người dân bị ảnh hưởng.

Hội nghị ngoại trưởng ASEAN: Việt Nam kêu gọi Thái Lan - Campuchia kiềm chế tối đa

Ngày 22-12, Hội nghị ngoại trưởng ASEAN đặc biệt về tình hình hiện nay giữa Campuchia và Thái Lan đã được tổ chức tại Kuala Lumpur, Malaysia.