Học sinh ở TP.HCM hào hứng với tiết học khoa học tự nhiên bằng tiếng Anh

Không chỉ tiếp nhận kiến thức khoa học, các em còn được thực hành, thảo luận, làm thí nghiệm và sử dụng tiếng Anh như một công cụ giao tiếp trong lớp học.

Từ những nhóm chất dinh dưỡng đến bài học bằng tiếng Anh

Trong tiết thao giảng chuyên môn dành cho giáo viên các trường THCS trong cụm 5, cô Nguyễn Thị Như Thủy, giáo viên Trường THPT Lương Thế Vinh, đã chọn chủ đề các nhóm chất dinh dưỡng trong thực phẩm (Matter of Foods) để tổ chức một tiết học hoàn toàn bằng tiếng Anh cho học sinh lớp 6A7.

Mở đầu tiết học, cô Thủy đặt ra những câu hỏi gần gũi: Có bao nhiêu nhóm chất dinh dưỡng chính trong thực phẩm? Những loại thực phẩm nào chứa từng nhóm chất? Làm thế nào để nhận biết các chất dinh dưỡng có trong thức ăn?

Thay vì chỉ giới thiệu kiến thức qua sách giáo khoa, cô giáo đưa học sinh vào những hoạt động khám phá trực tiếp. Các em được quan sát, nhận diện thực phẩm, phân loại các nhóm chất dinh dưỡng và tham gia bốn thí nghiệm đơn giản nhằm tìm hiểu thành phần dinh dưỡng trong thức ăn.

Những thuật ngữ khoa học như carbohydrate, protein, lipid, vitamin hay mineral được cô giáo sử dụng xuyên suốt bài giảng. Học sinh vừa tiếp nhận kiến thức môn học, vừa làm quen với vốn từ tiếng Anh chuyên ngành thông qua các tình huống thực tế.

Điểm đáng chú ý là học sinh không chỉ nghe cô giảng mà còn được chủ động trao đổi, trả lời câu hỏi, làm việc theo nhóm và trình bày kết quả bằng tiếng Anh. 

Công nghệ số, video ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và website tương tác cũng được đưa vào bài học, giúp các em thiết kế bữa ăn lành mạnh, cân bằng dinh dưỡng.

Từ những loại thực phẩm quen thuộc trong bữa cơm hằng ngày, bài học mở rộng sang câu chuyện về dinh dưỡng, sức khỏe và ý thức trân trọng thức ăn. Cô Thủy mong muốn học sinh hiểu rằng phía sau mỗi bữa ăn là công sức của cha mẹ, từ đó biết quý trọng thực phẩm, không lãng phí thức ăn.

Chia sẻ về ý tưởng thực hiện tiết dạy, cô Nguyễn Thị Như Thủy cho biết lựa chọn học sinh lớp 6 bởi chủ đề thực phẩm gần gũi với cuộc sống, đồng thời các em đã có vốn từ tiếng Anh nhất định về chủ đề này từ những năm học trước.

"Tôi muốn các em có một tiết học thực tế, được chạm, được nhìn thấy và tự tay trải nghiệm. Các em không chỉ học kiến thức mà còn hiểu hơn giá trị của từng bữa ăn, biết trân trọng công sức của ba mẹ", cô Thủy chia sẻ.

Theo cô, trong bối cảnh học sinh cần phát triển năng lực ngoại ngữ để thích ứng với môi trường học tập và làm việc ngày càng hội nhập, việc đưa tiếng Anh vào các môn học khác là một hướng tiếp cận cần được mạnh dạn thử nghiệm.

Học sinh chủ động tiếp cận kiến thức khoa học bằng ngôn ngữ thứ 2

Điều đọng lại sau tiết học không chỉ là khả năng sử dụng tiếng Anh của cô giáo mà còn là sự chủ động của học sinh khi tiếp cận kiến thức khoa học bằng ngôn ngữ thứ hai.

Em Vũ Gia An, học sinh lớp 6A7, cho biết rất vui khi vừa học khoa học vừa mở rộng khả năng giao tiếp bằng tiếng Anh. Qua tiết học, em có thể sử dụng thêm những từ vựng mới, tự tin hơn khi nghe cô giảng và trao đổi với bạn bè.

Trong khi đó, em Nguyễn Tường Minh Anh cảm thấy tự hào khi được tham gia một tiết học mà các thành viên trong lớp có thể giao tiếp với nhau bằng tiếng Anh. Em cho rằng việc học như vậy giúp mình cải thiện khả năng ngoại ngữ, có thêm cơ hội giao lưu với bạn bè trong và ngoài nước.

Còn với Nguyễn Quế Anh, những hoạt động thí nghiệm, làm việc nhóm và trao đổi bằng tiếng Anh khiến tiết học trở nên thú vị. "Dù đôi lúc còn lúng túng khi diễn đạt, em vẫn có thêm vốn từ và mạnh dạn hơn trong giao tiếp", Quế Anh bày tỏ.

Tại phần trao đổi sau tiết thao giảng, nhiều giáo viên tham dự đánh giá cao sự chuẩn bị công phu của cô Thủy, từ kế hoạch bài dạy, video, phiếu học tập đến việc ứng dụng AI và công nghệ số. Cách tổ chức hoạt động đa dạng, kết hợp giữa lý thuyết và thực hành giúp học sinh tiếp cận kiến thức tự nhiên hơn.

Tiếng Anh trong bài học và trong giao tiếp hằng ngày 

Một vấn đề được các đại biểu quan tâm là lựa chọn phương pháp phù hợp khi triển khai dạy học bằng tiếng Anh. 

Tiến sĩ Quách Văn Toàn Em (Phó trưởng khoa sinh học, Trường đại học Sư phạm TP.HCM) phân tích hai mô hình thường được đề cập là EMI (sử dụng tiếng Anh làm phương tiện truyền tải kiến thức) và CLIL (tích hợp việc học ngôn ngữ với nội dung môn học).

Theo ông, tùy năng lực ngoại ngữ của giáo viên và học sinh, nhà trường có thể triển khai từng bước, từ làm quen thuật ngữ, luyện tập từ vựng đến tổ chức các hoạt động học tập bằng tiếng Anh. 

Điều quan trọng là không chạy theo việc giáo viên sử dụng tiếng Anh nhiều hay ít mà phải bảo đảm yêu cầu cần đạt của chương trình, đồng thời tạo môi trường để học sinh được thực hành ngôn ngữ.

Thầy Nguyễn Minh Châu, Hiệu phó Trường THPT Lương Thế Vinh, cho biết đây là lần đầu trường tổ chức tiết dạy khoa học tự nhiên hoàn toàn bằng tiếng Anh cho học sinh lớp 6. Nhà trường mong muốn thông qua hoạt động thao giảng, các giáo viên có cơ hội chia sẻ kinh nghiệm, cùng hoàn thiện phương pháp và từng bước nhân rộng những tiết học tương tự.

Trong định hướng phát triển mô hình trường học chất lượng cao, việc tăng cường dạy các môn học bằng tiếng Anh cũng là một trong những nhiệm vụ được nhà trường quan tâm, hướng đến triển khai từng bước từ năm học 2027-2028.

Một tiết học với những nhóm chất dinh dưỡng tưởng chừng rất quen thuộc đã mở ra cách tiếp cận mới: tiếng Anh không chỉ nằm trong giờ học ngoại ngữ mà có thể hiện diện trong phòng thí nghiệm, trong những bài học khoa học và trong giao tiếp hằng ngày. 

Khi học sinh được sử dụng tiếng Anh để khám phá tri thức, ngôn ngữ ấy sẽ dần trở thành công cụ học tập tự nhiên, thay vì chỉ là một môn học riêng biệt. Điều đó cũng góp phần thực hiện chủ trương tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.

Học cách dạy bằng tiếng Anh

Dạy các môn toán, lý, hóa... bằng tiếng Anh không phải chuyện dễ dàng với hầu hết thầy cô Việt Nam.