Hoạt động bốc dỡ than trên vùng biển Quảng Ninh - Ảnh: TIẾN THẮNG
Nhiều doanh nghiệp logistics tại Quảng Ninh phản ánh những tiêu chí kỹ thuật trong hồ sơ mời thầu các gói bốc dỡ than nhập khẩu do Công ty CP Kinh doanh than miền Bắc - Vinacomin tổ chức quá khắt khe, trong khi yêu cầu với đối tác nước ngoài lại thấp hơn đáng kể.
Tiêu chí kỹ thuật quá mức cần thiết?
Phản ánh tới Tuổi Trẻ, một số doanh nghiệp cung cấp dịch vụ bốc dỡ than trên biển tại Quảng Ninh cho biết nhiều gói thầu do Công ty CP Kinh doanh than Miền Bắc - Vinacomin là bên mời thầu có những tiêu chí kỹ thuật gây khó cho nhà thầu trong nước.
Theo đó, gói thầu bốc dỡ than nhập khẩu năm 2025 trị giá hơn 143 tỉ đồng và gói thầu năm 2026 có giá hơn 151 tỉ đồng đều bị hủy khi chỉ có duy nhất một đơn vị đáp ứng được tiêu chí kỹ thuật nhưng giá chào thầu lại vượt dự toán được duyệt.
Doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ bốc dỡ cho rằng một trong những nguyên nhân nằm ở loạt yêu cầu kỹ thuật cao quá mức cần thiết so với điều kiện vận hành thực tế.
Cụ thể, hồ sơ mời thầu từng yêu cầu cần trục cẩu nổi phải có tầm với từ 32m trở lên, sức nâng 40 tấn kết hợp với máy xúc lật cỡ lớn.
Đáng chú ý, năng lực bốc dỡ tối thiểu cũng được yêu cầu lên tới 18.000 tấn/ngày/tàu, đồng thời phải có khả năng phục vụ cùng lúc 7 tàu biển, mỗi tàu trên 60.000 tấn.
Trong khi đó số lượng thiết bị được nêu chỉ gồm 4 cẩu nổi, 4 gầu ngoạm và 4 máy xúc.
"Với bài toán thiết bị chỉ có 4 cẩu nổi, 4 gầu ngoạm và 4 máy xúc mà phải đáp ứng bốc dỡ 7 tàu cùng lúc, rõ ràng là điều bất khả thi ngoài hiện trường, mang tính đánh đố và cố tình dựng lên rào cản để loại bỏ các doanh nghiệp trong nước", đại diện một đơn vị bốc dỡ tại Quảng Ninh bức xúc.
Sau khi các gói thầu rộng rãi trong nước bị hủy, phía chủ đầu tư chuyển sang phương án mua than từ đối tác nước ngoài theo hình thức gộp cả dịch vụ bốc dỡ.
Điều khiến nhà thầu nội bức xúc là hồ sơ mời thầu nhập khẩu than đợt 9/2026 (ngày 10-6-2026) với đối tác nước ngoài của Công ty CP Kinh doanh than miền Bắc lại "hạ thấp" chỉ còn 7.000 tấn/ngày/tàu.
Không ít doanh nghiệp bày tỏ bức xúc trước những tiêu chí kỹ thuật khắt khe trong gói thầu bốc dỡ than tại Quảng Ninh - Ảnh: TIẾN THẮNG
Đại diện một đơn vị bốc dỡ khẳng định các đơn vị như Công ty Kho vận và Cảng Cẩm Phả - TKV với gói thầu hơn 10 triệu tấn cũng chỉ yêu cầu bốc dỡ tối đa 3 tàu biển. Công ty CP Xuất nhập khẩu Than - Vinacomin (Coalimex) với gói thầu hơn 5 triệu tấn cũng chỉ yêu cầu bốc dỡ đồng thời 2 tàu biển với năng suất 7.000 tấn/ngày/tàu.
Trong khi gói thầu chỉ hơn 6 triệu tấn nhưng Công ty CP Kinh doanh than miền Bắc lại yêu cầu "bốc dỡ đồng thời 7 tàu biển với năng suất 18.000 tấn/ngày/tàu".
"Tàu than lớn nhất hiện nay trên biển Quảng Ninh có tải trọng 180.000 tấn, rộng khoảng 45m và các cẩu nổi tầm với chỉ từ 25m vẫn dư sức đáp ứng yêu cầu, bởi bao giờ một tàu cũng phải có 2 cẩu nổi ở hai bên mạn bốc dỡ để tàu không bị nghiêng, giá thành khi dùng loại cẩu này có thể giảm 30% so với việc dùng cẩu nổi có tầm với 30m trở lên", một doanh nghiệp bốc dỡ than cho hay.
Chủ đầu tư nói gì?
Trao đổi với Tuổi Trẻ về những phản ánh trên, đại diện Công ty CP Kinh doanh than miền Bắc cho biết yêu cầu tầm với trục cần cẩu nổi dài 32m được xây dựng trên cơ sở thống kê thực tế của tập đoàn năm 2024, khi tiếp nhận hàng chục tàu viễn dương có bề rộng 38-45m. Đơn vị cũng căn cứ các báo cáo nghiên cứu, đề xuất của Viện Khoa học mỏ nhằm tối ưu tốc độ bốc dỡ trong hầm tàu.
Tuy nhiên khi được hỏi về việc có nắm bắt được thực tế các đối tác nước ngoài sử dụng loại cẩu nổi có tầm với bao nhiêu mét để bốc dỡ sau khi các gói thầu trong nước bị hủy, ông Hoàng Minh Long, Phó giám đốc Công ty CP Kinh doanh than miền Bắc, thừa nhận đơn vị không kiểm tra, giám sát nội dung này.
Doanh nghiệp bốc dỡ than khẳng định việc áp dụng tiêu chí cẩu nổi có tầm với 30m trở lên là quá mức cần thiết, gây tốn kém chi phí bởi cẩu nổi tầm với từ 25m vẫn đang dư sức đảm bảo khả năng bốc dỡ - Ảnh: TIẾN THẮNG
Đối với việc gộp gói thầu quy mô lớn với Công ty CP Xuất nhập khẩu Than - Vinacomin (Coalimex), Công ty CP Kinh doanh than miền Bắc cho biết đây là chủ trương mua sắm tập trung theo chỉ đạo chung của Tập đoàn TKV, nhằm tiết kiệm thời gian và tối ưu chi phí.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Đào Xuân Việt, Phó giám đốc Coalimex, xác nhận đơn vị từng đưa ra tiêu chí cẩu nổi có tầm với 32m, nhưng đã quyết định bỏ yêu cầu này sau khi tiếp thu ý kiến phản ánh, kiến nghị của nhà thầu.
Theo ông Việt, việc điều chỉnh nhằm mở rộng khả năng tham gia của các nhà thầu có năng lực, loại bỏ rào cản hạn chế cạnh tranh không cần thiết, tăng tính minh bạch và bảo đảm hiệu quả kinh tế.
Tuy nhiên trong đợt lựa chọn nhà thầu gần đây, Coalimex không mở thầu riêng mà gộp chung với Công ty CP Kinh doanh than miền Bắc, với yêu cầu tầm với cẩu nổi tối thiểu 30m.
Tiêu chí kỹ thuật không thể là "rào cản" nhà thầu
Trao đổi với Tuổi Trẻ, luật sư Diệp Năng Bình, Đoàn luật sư TP Hà Nội, cho rằng việc đưa thêm tiêu chí "cần trục có tầm với ≥32m, tải trọng sức nâng ≥40 tấn" hoặc cần trục có tầm với tối thiểu 30m vào hồ sơ mời thầu của Công ty CP Kinh doanh than miền Bắc cần phải xem xét về mặt pháp lý, bởi liên quan quy định về bảo đảm cạnh tranh trong đấu thầu.
Theo luật sư Bình, điểm k khoản 6 Điều 16 Luật Đấu thầu quy định hành vi bị cấm đối với bên mời thầu là "nêu điều kiện trong hồ sơ mời thầu nhằm hạn chế sự tham gia của nhà thầu, nhà đầu tư hoặc nhằm tạo lợi thế cho một hoặc một số nhà thầu, nhà đầu tư gây ra sự cạnh tranh không bình đẳng".
Khoản 3 Điều 44 của luật này cũng quy định hồ sơ mời thầu không được nêu điều kiện nhằm hạn chế sự tham gia của nhà thầu hoặc tạo lợi thế cho một hay một số nhà thầu, gây cạnh tranh không bình đẳng. Theo khoản 4, nếu hồ sơ có nội dung vi phạm quy định này, các nội dung đó bị coi là vô hiệu, không phải căn cứ để đánh giá hồ sơ dự thầu.
Nguồn ưu tiên trên Google
Tối đa: 1500 ký tự
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên bình luận