Giải những bài toán khó về y tế, sức khỏe theo kiểu Thụy Điển

Đại sứ phụ trách Y tế Toàn cầu của Thụy Điển Karin Tegmark Wisell chia sẻ với Tuổi Trẻ về cách xây dựng hệ thống y tế có khả năng chống chịu tốt, lấy phòng bệnh làm trọng tâm trước những thách thức đan xen như già hóa dân số, kháng kháng sinh và biến đổi khí hậu.

Y tế Việt Nam ứng phó thế nào trước những thách thức mới: Góc nhìn từ Thụy Điển - Ảnh 2.

Đại sứ phụ trách Y tế Toàn cầu của Thụy Điển Karin Tegmark Wisell trò chuyện cùng Tuổi Trẻ nhân chuyến công tác tại TP.HCM - Ảnh: THANH HIỆP

Nhân chuyến công tác Việt Nam thuộc khuôn khổ Tuần lễ Y tế Việt Nam - Thụy Điển 2026 từ 16 đến 18-11, bà Karin Tegmark Wisell, Đại sứ phụ trách Y tế Toàn cầu của Thụy Điển, chia sẻ với Tuổi Trẻ những thách thức y tế mà Việt Nam, Thụy Điển và các nước trên thế giới đang phải đối mặt: biến đổi khí hậu, tình trạng kháng kháng sinh, già hóa dân số, bệnh không lây nhiễm…

Bà Karin Tegmark Wisell cho rằng ứng phó với những thách thức này đòi hỏi một hệ thống y tế có khả năng chống chịu tốt, chú trọng phòng bệnh và nâng cao sức khỏe cộng đồng.

"Những vấn đề này đan xen với nhau", Đại sứ Tegmark Wisell nói trong cuộc trả lời phỏng vấn với Tuổi Trẻ nhân chuyến công tác Việt Nam thuộc khuôn khổ Tuần lễ Y tế Việt Nam - Thụy Điển 2026 đánh dấu 50 năm hợp tác y tế giữa hai nước.

Y tế Việt Nam ứng phó thế nào trước những thách thức mới: Góc nhìn từ Thụy Điển - Ảnh 1.

Bà Karin Tegmark Wisell, Đại sứ phụ trách Y tế Toàn cầu của Thụy Điển, phát biểu tại Diễn đàn đối tác Thụy Điển - Việt Nam 2026 trong khuôn khổ Tuần lễ Y tế Việt Nam - Thụy Điển 2026 - Ảnh: ĐẠI SỨ QUÁN THỤY ĐIỂN

"Chúng ta đang chứng kiến tác động của biến đổi khí hậu, đồng thời phải đối mặt với các đợt bùng phát dịch bệnh, như đại dịch COVID-19.

Tình trạng quá tải bệnh viện cũng là một vấn đề đáng quan tâm, chẳng hạn do di cư, hoặc số lượng bệnh nhân đến bệnh viện tăng lên khi dịch bệnh bùng phát, hay do tác động của khí hậu. Khi bệnh viện quá tải, nguy cơ gia tăng kháng kháng sinh cũng cao hơn.

Vì vậy, chúng ta cần xem xét các vấn đề này trong mối liên hệ với nhau và định hướng các biện pháp can thiệp nhằm xây dựng một hệ thống y tế có khả năng chống chịu tốt, thực sự chú trọng đến công tác phòng ngừa. Khi sức khỏe cộng đồng được bảo đảm, người dân cũng sẽ có khả năng chống chịu trước những mối đe dọa sức khỏe", Đại sứ Tegmark Wisell nói.

Ba lớp trang bị cho già hoá dân số

Theo Đại sứ Toàn cầu về Y tế của Thụy Điển, các nước cũng đối mặt với tình trạng dân số già đi, cùng với đó là các bệnh không lây nhiễm như ung thư, tim mạch, chứng sa sút trí tuệ và đột quỵ.

Vì vậy bên cạnh công tác phòng ngừa, cần bảo đảm phát hiện bệnh sớm nhất có thể, cũng như duy trì một nền y tế công cộng vững chắc, giúp người dân hiểu những việc nên làm để duy trì sức khỏe.

"Chẳng hạn, chúng ta cần nâng cao nhận thức để người dân hiểu rằng khi mắc bệnh, không phải lúc nào họ cũng cần đến nhà thuốc mua kháng sinh, bởi việc sử dụng kháng sinh không phù hợp sẽ góp phần gây ra tình trạng kháng kháng sinh", Đại sứ Tegmark Wisell dẫn chứng.

Với tình trạng già hoá dân số, theo bà Tegmark Wisell, điều quan trọng là bảo đảm người dân có thể già đi một cách khỏe mạnh.

Y tế Việt Nam ứng phó thế nào trước những thách thức mới: Góc nhìn từ Thụy Điển - Ảnh 3.

Đại sứ Tegmark Wisell nhấn mạnh tầm quan trọng của phòng bệnh, từ sử dụng kháng sinh hợp lý, tầm soát và phát hiện bệnh sớm đến xây dựng lối sống lành mạnh, giúp người dân già hóa một cách khỏe mạnh - Ảnh: THANH HIỆP

Tại Thụy Điển có các chương trình sàng lọc nhiều loại triệu chứng khác nhau nhằm phát hiện bệnh sớm, xác định các yếu tố nguy cơ để có thể điều trị bệnh trước khi trở nên nghiêm trọng. 

Đồng thời, người dân cũng được hướng dẫn cách phòng bệnh tiến triển, thậm chí ngăn bệnh ngay từ đầu. Bên cạnh đó là các chương trình phòng chống hút thuốc, hướng dẫn người dân chế độ ăn uống lành mạnh…

Theo Đại sứ Tegmark Wisell, để đạt được mục tiêu vừa trường thọ vừa khỏe mạnh, cần tập trung vào ba phương diện.

Thứ nhất là các biện pháp can thiệp về y tế công cộng. Trung ương và địa phương xây dựng những chính sách giúp người dân sống khỏe mạnh, chẳng hạn như kiểm soát ô nhiễm không khí, hạn chế hút thuốc thông qua chính sách thuế cao, đồng thời đẩy mạnh giáo dục sức khỏe trong trường học.

Thứ hai là hệ thống chăm sóc sức khỏe ban đầu. Khi các dịch vụ y tế ban đầu dễ tiếp cận, người dân có thể được phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ cũng như bệnh tật. Bên cạnh đó, cần triển khai các chương trình sàng lọc những căn bệnh có nguy cơ xuất hiện ở một số nhóm dân cư nhất định.

Thứ ba là cần có những bệnh viện hiện đại, chất lượng cao, đủ năng lực điều trị chuyên sâu.

Ứng dụng kỹ thuật số, AI vào chăm sóc y tế Việt Nam

Theo Đại sứ Tegmark Wisell, tại Thụy Điển, mỗi công dân đều có mã định danh cá nhân, cho phép họ đăng nhập để xem hồ sơ bệnh án trực tuyến và đặt lịch khám tại các cơ sở chăm sóc sức khỏe ban đầu. Người dân cũng có thể tra cứu nơi cần đến tùy theo các triệu chứng mình gặp phải.

Đại sứ phụ trách Y tế Toàn cầu của Thụy Điển Karin Tegmark Wisell

Trong tương lai, tôi tin rằng trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ trở thành một công cụ quan trọng trong việc phân loại và hướng dẫn bệnh nhân cách xử trí phù hợp. Chúng tôi đã bắt đầu ứng dụng AI để giúp bệnh nhân xác định nơi cần đến. Đây cũng là kinh nghiệm mà hai nước có thể cùng trao đổi và phát triển trong thời gian tới

Tại tuần lễ Y tế Việt Nam - Thụy Điển 2026 ở Bắc Ninh, Hà Nội và TP.HCM từ ngày 16 đến 18-11, hơn 200 nhà hoạch định chính sách, lãnh đạo ngành y tế, giám đốc bệnh viện, nhà nghiên cứu, chuyên gia y tế, giảng viên và đại diện doanh nghiệp của Việt Nam và Thụy Điển đã cùng tham gia các phiên thảo luận, trao đổi chuyên môn về đổi mới sáng tạo, nghiên cứu khoa học và hợp tác quốc tế.

Chương trình do Đại sứ quán Thụy Điển tại Hà Nội, Business Sweden và Viện Karolinska phối hợp tổ chức, quy tụ các cơ quan chính phủ, giới học thuật, cơ sở y tế và doanh nghiệp hai nước. 

Y tế Việt Nam ứng phó thế nào trước những thách thức mới: Góc nhìn từ Thụy Điển - Ảnh 2.

Đại sứ Thụy Điển tại Việt Nam Johan Ndisi phát biểu tại lễ khai mạc Diễn đàn đối tác Thụy Điển - Việt Nam 2026 trong khuôn khổ Tuần lễ Y tế Việt Nam - Thụy Điển 2026 - Ảnh: ĐẠI SỨ QUÁN THỤY ĐIỂN

Trong bối cảnh Việt Nam đang tiếp tục hiện đại hóa hệ thống y tế và mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe chất lượng cho hơn 100 triệu dân, Tuần lễ Y tế tạo diễn đàn thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực như y tế số, y học chính xác, y tế bền vững, hiện đại hóa bệnh viện và phát triển nguồn nhân lực y tế.

Chia sẻ với Đại sứ quán Thụy Điển tại tuần lễ, ông Carlo Negri, giám đốc quốc tế của công ty tư vấn kiến trúc và kỹ thuật Sweco Architects, cho rằng việc chăm sóc sức khỏe sẽ không còn chỉ diễn ra trong bệnh viện.

Dịch vụ y tế sẽ được mở rộng thông qua mạng lưới chăm sóc ban đầu, các cơ sở y tế cộng đồng, chăm sóc tại nhà và tư vấn từ xa. Điều đó cho phép bệnh viện tập trung vào những ca bệnh phức tạp hoặc cần điều trị chuyên sâu, với sự hỗ trợ của dữ liệu, công nghệ giám sát từ xa và trí tuệ nhân tạo.

"Những bệnh viện của tương lai cần vừa thân thiện với môi trường, vừa nhân văn, đồng thời tích hợp hiệu quả giữa chăm sóc trực tiếp và chăm sóc số hóa. Đây cũng là lĩnh vực mà Thụy Điển và Việt Nam có thể học hỏi lẫn nhau. 

Dù bối cảnh khác nhau, hai nước đều đang đối mặt với những thách thức chung về nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng tăng, già hóa dân số và yêu cầu phát triển hệ thống y tế bền vững hơn," ông Carlo Negri nói.

Trong khi đó, bà Julia Bergevi, giám đốc điều hành kiêm đồng sáng lập EviBody - ứng dụng chăm sóc sức khỏe ứng dụng trí tuệ nhân tạo của Thụy Điển - chia sẻ mình ấn tượng nhất với năng lực chuyên môn, sự tận tâm của đội ngũ y tế Việt Nam cũng như khát vọng nâng cao sức khỏe cho cộng đồng.

"Tôi tin rằng y tế số và trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ giúp việc hỗ trợ sức khỏe trở nên cá nhân hóa, dễ tiếp cận và liên tục hơn giữa các lần thăm khám. Ví dụ, một người được phát hiện có yếu tố nguy cơ qua kiểm tra sức khỏe cần những giải thích rõ ràng, hướng dẫn thiết thực để xây dựng thói quen sống lành mạnh hơn, cũng như tư vấn về thời điểm cần liên hệ với nhân viên y tế. AI có thể giúp điều chỉnh những hỗ trợ này phù hợp với nhu cầu của từng cá nhân", bà nói.

Y tế Việt Nam ứng phó thế nào trước những thách thức mới: Góc nhìn từ Thụy Điển - Ảnh 3.

Bà Julia Bergevi, giám đốc điều hành kiêm đồng sáng lập ứng dụng sức khoẻ EviBody, phát biểu tại Diễn đàn đối tác Thụy Điển - Việt Nam 2026 trong khuôn khổ Tuần lễ Y tế Việt Nam - Thụy Điển 2026 - Ảnh: ĐẠI SỨ QUÁN THỤY ĐIỂN

Theo Đại sứ phụ trách Y tế Toàn cầu của Thụy Điển Karin Tegmark Wisell, có rất nhiều thành tựu đạt được trong 50 năm hợp tác y tế giữa Việt Nam và Thụy Điển, nhưng bà muốn nhắc đến những kết quả trong lĩnh vực đào tạo, khi có gần 50 bác sĩ và điều dưỡng Việt Nam đã hoàn thành chương trình tiến sĩ tại Viện Karolinska (Thụy Điển).

Bên cạnh đó, thông qua các hoạt động hợp tác, Thụy Điển cũng hỗ trợ đào tạo, nâng cao kỹ năng cho 40.000 nhân viên y tế Việt Nam.

Ở chiều ngược lại, với dân số khoảng 100 triệu người, Việt Nam có thế mạnh đặc biệt trong việc triển khai các hoạt động ở quy mô lớn, Đại sứ Tegmark Wisell nói, cho rằng Thụy Điển có thể học hỏi kinh nghiệm này. Chẳng hạn, cách Việt Nam xây dựng các bệnh viện quy mô lớn, có khả năng phục vụ và giúp đông đảo người dân tiếp cận dịch vụ y tế là điều rất đáng để học tập.

"Di sản thực sự của hợp tác y tế giữa hai nước không chỉ được thể hiện qua những bệnh viện hay cơ sở y tế được xây dựng, mà còn qua nhiều thế hệ cán bộ y tế, nhà nghiên cứu và người bệnh đã được hưởng lợi từ mối quan hệ hợp tác này", Đại sứ Thụy Điển tại Việt Nam Johan Ndisi phát biểu tại Tuần lễ Y tế Việt Nam - Thụy Điển 2026.

Y tế Việt Nam ứng phó thế nào trước những thách thức mới: Góc nhìn từ Thụy Điển - Ảnh 4.Chuyển đổi số y tế để bệnh viện thông minh, phục vụ y bác sĩ và người bệnh

Ngày 11-11, các đại biểu đã thảo luận nhiều giải pháp chuyển đổi số ngành y tế tại hội thảo Chuyển đổi số y tế TP Cần Thơ với chủ đề “Công nghệ số và giải pháp xây dựng bệnh viện thông minh”.

Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết 0 0 0
google Nguồn ưu tiên trên Google Ưu tiên Tuổi Trẻ trên Google Search. Xem hướng dẫn.
Bình luận (0)
thông tin tài khoản
Được quan tâm nhất Mới nhất Tặng sao cho thành viên
    Tải App

    Tuổi Trẻ Online Newsletters

    Đăng ký ngay để nhận gói tin tức mới

    Tuổi Trẻ Online sẽ gởi đến bạn những tin tức nổi bật nhất