Giá đường thế giới biến động mạnh, doanh nghiệp Việt tính đường dài

Một cây mía, nhiều nguồn thu

Từ 13,5 lên 21 cent/pound chỉ trong 1-2 tháng, giá đường thô thế giới có giai đoạn tăng hơn 55%. Diễn biến này được ông Thái Văn Chuyện, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Thành Thành Công - Biên Hòa (AgriS), nhắc đến khi phân tích những rủi ro mà doanh nghiệp nông nghiệp đang đối mặt.

Theo ông Chuyện, một số dự báo cho thấy thị trường đường có khả năng chuyển từ dư cung sang thiếu hụt, thậm chí thiếu tới 6 triệu tấn/năm.

Giá đường có thể duy trì ở mức cao trong 2-3 năm tới, nhưng cũng có thể đảo chiều nhanh bởi thời tiết, giá năng lượng và những biến động địa chính trị.

Giá tăng là cơ hội với nhà sản xuất, song không phải lúc nào cũng mang lại lợi nhuận ổn định. Khi thị trường đảo chiều, doanh nghiệp phụ thuộc vào một mặt hàng dễ bị tác động.

Tại đại hội cổ đông thường niên niên độ 2025-2026 ngày 2-11, bà Đặng Huỳnh Ức My - Chủ tịch hội đồng quản trị AgriS - dành nhiều thời gian kể về hành trình gần 5 năm tổ chức lại doanh nghiệp.

Theo bà My, Việt Nam có lợi thế lớn về đất đai, thổ nhưỡng và kinh nghiệm canh tác. Nếu chỉ dừng ở trồng trọt, thu hoạch và bán nguyên liệu, giá trị giữ lại trong nước sẽ khó tăng tương xứng.

Bà cho rằng muốn chuyển từ sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp, doanh nghiệp phải làm chủ cả chuỗi, từ vùng trồng, nhà máy đến công nghệ, thương mại và tài chính.

Bà My lấy câu chuyện cây dừa là một ví dụ. Từ hoạt động chế biến phụ phẩm, doanh nghiệp từng bước mở rộng sang nước dừa, đồ uống và thực phẩm có nguồn gốc thực vật, tìm đầu ra trên thị trường quốc tế.

Với cây mía, thay vì chỉ bán đường hạt, bã mía được tận dụng để phát điện, sản xuất nhiên liệu sinh khối. Mật rỉ có thể chế biến thành ethanol, nấm men và nguyên liệu cho ngành thực phẩm, chăn nuôi.

Đến hạt gạo, ngoài gạo thành phẩm, doanh nghiệp đang hướng tới sản xuất bột gạo, sữa gạo, tận dụng trấu làm năng lượng.

Ông Chuyện cho biết AgriS đang phát triển chuỗi giá trị từ năm loại cây trồng, cung ứng cho ba nhóm ngành hàng gồm thực phẩm, đồ uống và nguyên liệu. Cách làm này được kỳ vọng giảm sự phụ thuộc vào giá bán một mặt hàng nông sản.

Đưa dữ liệu vào đồng ruộng đến nguồn vốn cho nông dân

Không chỉ tìm thêm sản phẩm, AgriS còn muốn thay đổi cách tổ chức sản xuất. Ông Chuyện lấy ví dụ thay vì bón phân chủ yếu theo kinh nghiệm, dữ liệu về chất lượng đất, độ pH, thời tiết và nguồn nước được phân tích để xác định nhu cầu dinh dưỡng cây trồng.

Đồng ruộng cũng được thiết kế phù hợp với máy móc tự động nhằm tiết kiệm nhiên liệu, nhân công.

Đáng chú ý, dữ liệu sản xuất còn được doanh nghiệp sử dụng để phối hợp với BIDV, MB phát triển giải pháp tài chính chuỗi cung ứng. Thông tin hợp tác với nông dân trong nhiều năm là cơ sở để ngân hàng xem xét tài trợ vốn trực tiếp cho người sản xuất.

Bà Đặng Huỳnh Ức My cho biết doanh nghiệp đã dành nhiều năm xây dựng nền tảng này. Trung tâm đổi mới sáng tạo AgriS phát triển tại Singapore không đơn thuần là nơi giới thiệu sản phẩm hay trình diễn công nghệ, mà hướng đến kết nối nghiên cứu, tài chính và thị trường quốc tế.

Hiện AgriS cho biết sản phẩm có mặt tại hơn 88 quốc gia và vùng lãnh thổ, với khoảng 78.000ha vùng nguyên liệu tại Việt Nam và một số nước.

Kết thúc niên độ 2025-2026 doanh thu thuần hợp nhất đạt 26.733 tỉ đồng, hoàn thành 101% kế hoạch; lợi nhuận trước thuế đạt 956 tỉ đồng và lợi nhuận sau thuế đạt hơn 846 tỉ đồng, tăng 1,43% so với niên độ trước. Sản lượng đường tiêu thụ tiếp tục đạt trên 1 triệu tấn.

Bên cạnh mảng đường đóng góp hơn 81% tổng doanh thu, các ngành hàng ngoài đường đạt khoảng 4.865 tỉ đồng, tương đương gần 19% doanh thu. Trong đó mảng gạo ghi nhận doanh thu hơn 2.600 tỉ đồng, sản lượng tiêu thụ vượt 210.000 tấn.

Doanh nghiệp đặt kế hoạch doanh thu 28.000 tỉ đồng, lợi nhuận trước thuế 956 tỉ đồng trong niên độ 2026-2027, tiến tới mục tiêu doanh thu 60.000 tỉ đồng vào năm 2031.

Từ túi ong mắt đỏ đến bài toán 'cửa thắng' cho nông nghiệp Việt trên sân chơi toàn cầu

Nông nghiệp Việt Nam đang đứng trước một ngã rẽ lịch sử. Không còn là cuộc chạy đua sản lượng mà là cuộc cạnh tranh giành quyền kiểm soát giá trị và vị thế trên bàn cờ toàn cầu.