El Nino siêu mạnh, năm nay Nam Bộ sẽ khốc liệt hơn cả năm 2015 - 2016

Với sự chi phối rất mạnh của El Nino, mùa khô Nam Bộ năm nay dự báo sẽ khốc liệt hơn mùa khô năm 2015 - 2016.

El Nino siêu mạnh, năm nay Nam Bộ, TP.HCM khô khốc hơn 2015 - 2016 - Ảnh 1.

Mùa khô năm nay dưới sự tác động rất mạnh của El Nino, thời tiết Nam Bộ sẽ khô khốc, thiếu nước - Ảnh: N.P.

Tuổi Trẻ có trao đổi với ông Lê Đình Quyết, Trưởng phòng dự báo Đài khí tượng thủy văn Nam Bộ, về sự ảnh hưởng của El Nino và mùa khô năm nay tại miền Nam.

Nắng nóng đến sớm, mùa mưa đến muộn

* Thưa ông, dưới tác động của hiện tượng El Nino, thời tiết tại Nam Bộ nói chung và TP.HCM nói riêng trong thời gian tới sẽ có những diễn biến đáng chú ý nào?

- Theo sự đồng thuận từ các mô hình dự báo trong và ngoài nước, El Nino hiện đang ở giai đoạn có cường độ rất mạnh. Trạng thái này sẽ duy trì đến hết tháng 12-2026 và vắt sang đầu năm sau.

El Nino siêu mạnh, năm nay Nam Bộ, TP.HCM khô khốc hơn 2015 - 2016 - Ảnh 2.

Ông Lê Đình Quyết, Trưởng phòng dự báo Đài khí tượng thủy văn Nam Bộ - Ảnh: L.P.

Dưới tác động này, ngay khi mùa mưa vừa kết thúc, nắng nóng sẽ xuất hiện sớm. Dự báo từ những tháng cuối năm 2026 kéo dài đến mùa hè 2027, Nam Bộ sẽ phải đối mặt với các đợt nắng nóng gay gắt và khô hạn kéo dài.

Từ khoảng tháng 2 đến tháng 4-2027, dù El Nino có xu hướng suy yếu dần nhưng vẫn duy trì ở mức trung bình đến mạnh. Nhiều khả năng phải đến nửa cuối năm 2027, hiện tượng ENSO mới quay trở lại trạng thái trung tính.

Theo quy luật, những năm El Nino hoạt động mạnh vắt từ cuối năm trước sang đầu năm sau thường khiến "cán cân" lượng nước bị âm do hiện tượng bốc hơi diễn ra rất mạnh.

Hiểu đơn giản là khu vực sẽ khan hiếm mưa trái mùa, nền nhiệt tăng cao và nắng nóng cực đoan. Sẽ có những đợt nắng nóng kéo dài dai dẳng trong tháng 3 và tháng 4. Dự báo đỉnh điểm rơi vào tháng 4-2027, khi nhiệt độ không khí tại Nam Bộ có thể chạm mốc 39 độ C, thậm chí cao hơn.

El Nino siêu mạnh, năm nay Nam Bộ, TP.HCM khô khốc hơn 2015 - 2016 - Ảnh 3.

Trước tình hình khô hạn các tỉnh, thành Nam Bộ cần chủ động với ngưồn nước - Ảnh: LÊ PHAN

Riêng tại TP.HCM, bên cạnh hình thái thời tiết chung của toàn miền, người dân còn phải chịu thêm hiệu ứng "đảo nhiệt đô thị" gây oi bức, ngột ngạt.

Cụ thể, khu vực trung tâm thành phố sẽ có nền nhiệt cao hơn hẳn vùng ven do sự cộng hưởng từ mật độ nhà cao tầng, bê tông, đường nhựa, cùng nhiệt lượng tỏa ra từ các hoạt động giao thông, sản xuất kinh doanh. Do đó, nhiệt độ thực tế ngoài trời có thể cao hơn mức dự báo, kết hợp cùng độ ẩm không khí thấp sẽ tạo ra cảm giác khô nóng, bỏng rát.

Tiêu chíSố liệu
Thời điểm xuất hiện

Sớm hơn trung bình nhiều năm khoảng 2 tháng (đỉnh điểm hạn mặn vào tháng 2 đến 3-2016).

Thời gian kéo dài mỗi đợtLên xuống theo mực nước triều
Độ sâu ranh mặn 4g/lítSông Tiền, sông Hậu: Khoảng 60 - 65km
Sông Vàm Cỏ: 100 - 110km
Phạm vi ảnh ảnh hưởng

Khoảng 1,63 triệu hécta diện tích tự nhiên bị ảnh hưởng

Thiệt hại lúa

Hơn 450.000 hécta lúa bị thiệt hại

Thiếu nước sinh hoạt

Khoảng 210.000 - 600.000 hộ dân

Số liệu tổng hợp ảnh hưởng hạn mặn mùa khô 2015 - 2016

* Vậy thưa ông, bức tranh mùa khô năm nay liệu có xuất hiện những cơn mưa trái mùa để "giải nhiệt"?

- Bức tranh thời tiết mùa khô 2026 - 2027 mang gam màu chủ đạo là khô hạn và rất ít mưa trái mùa. Chúng tôi dự báo tổng lượng mưa sẽ thấp hơn, trong khi nhiệt độ trung bình lại cao hơn so với nhiều năm trước. Nắng nóng sẽ chớm xuất hiện từ cuối tháng 1, đầu tháng 2 và kéo dài.

Đáng chú ý, mùa mưa năm 2027 tại TP.HCM và Nam Bộ nhiều khả năng sẽ đến muộn hơn trung bình nhiều năm. Phải từ giữa đến cuối tháng 5-2027, khu vực này mới chính thức bước vào mùa mưa.

El Nino siêu mạnh, năm nay Nam Bộ, TP.HCM khô khốc hơn 2015 - 2016 - Ảnh 4.

Dự báo mưa trái mùa năm nay sẽ rất ít - Ảnh: LÊ PHAN

Dự báo El Nino mạnh nhất tháng 11 và 12-2026

* Trước sức nóng của El Nino, liệu thời tiết Nam Bộ và TP.HCM có xuất hiện những đợt giảm nhiệt xuống dưới 20 độ C vào những tháng cuối năm như quy luật thường thấy không?

- Đúng là trong những năm El Nino hoạt động mạnh, đặc trưng khí hậu Nam Bộ sẽ bộc lộ rất rõ qua nền nhiệt cao, khô hạn và xâm nhập mặn gay gắt. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc vắng bóng hoàn toàn những ngày se lạnh.

El Nino siêu mạnh, năm nay Nam Bộ, TP.HCM khô khốc hơn 2015 - 2016 - Ảnh 5.

Nam Bộ, TP.HCM dự báo vẫn có những ngày nhiệt độ xuống thấp dù El Nino cường độ mạnh - Ảnh: TRÍ ĐỨC

Từ nay đến đầu năm 2027, khu vực vẫn có nguy cơ đối mặt với các hiện tượng thời tiết cực đoan, thậm chí là những trận mưa to đến rất to bất thường.

Đặc biệt, vào cuối tháng 12 và trong tháng 1, khi các đợt không khí lạnh ở phía Bắc hoạt động mạnh và khuếch tán sâu xuống phía Nam, nền nhiệt vào sáng sớm tại TP.HCM và Đông Nam Bộ sẽ giảm đáng kể. Cụ thể, nhiệt độ tại TP Biên Hòa, Thủ Dầu Một có thể trượt xuống dưới 20 độ C; riêng khu vực Tà Lài có thể xuống dưới 17 độ C, mang lại cảm giác se lạnh rõ rệt.

* Về bài toán hạn mặn và thiếu nước ngọt tại Nam Bộ, ông đánh giá tình hình mùa khô năm nay liệu có căng thẳng, khốc liệt như đợt hạn mặn lịch sử 2015 - 2016?

- Để đánh giá cường độ El Nino, các chuyên gia thường đo đạc sự chênh lệch nhiệt độ mặt nước biển tại vùng trung tâm xích đạo đông Thái Bình Dương so với trung bình nhiều năm.

Mức chênh lệch dương từ 0,5 - 1 độ C báo hiệu El Nino bắt đầu xuất hiện; từ 1 - 1,5 độ C là mức trung bình; từ 1,5 - 2 độ C là mạnh; và trên 2 độ C là rất mạnh.

Nhìn lại lịch sử, các chu kỳ 1992 - 1993, 1997 - 1998, 2015 - 2016 và 2023 - 2024 đều ghi nhận mức chênh lệch trên 2 độ C. Đặc biệt, đỉnh điểm năm 2015 - 2016 từng lên đến xấp xỉ 3 độ C.

Đáng lo ngại là trong tháng 11 và 12-2026, dự báo cường độ El Nino mạnh nhất có thể chạm hoặc vượt ngưỡng xấp xỉ 3 độ C. Với cường độ mãnh liệt này, mùa mưa năm nay đã phải kết thúc sớm.

Chúng tôi nhận định tình trạng khô hạn trong mùa khô tới nhiều khả năng sẽ còn gay gắt, khốc liệt hơn cả năm 2015 - 2016. Tuy nhiên, nếu các địa phương và người dân có sự chuẩn bị từ sớm, chủ động các phương án ứng phó, tích trữ nước ngọt linh hoạt thì chúng ta hoàn toàn có thể giảm thiểu tối đa những thiệt hại.

El Nino siêu mạnh, năm nay Nam Bộ, TP.HCM khô khốc hơn 2015 - 2016 - Ảnh 6.

Bà con miền Tây trữ nước sạch sử dụng mùa khô - Ảnh: N.P.

El Nino siêu mạnh, năm nay Nam Bộ, TP.HCM khô khốc hơn 2015 - 2016 - Ảnh 7.

Đưa nước sạch từ TP.HCM về hỗ trợ bà con miền Tây - Ảnh: S.W.

El Nino siêu mạnh, năm nay Nam Bộ, TP.HCM khô khốc hơn 2015 - 2016 - Ảnh 8.

Hạn mặn ảnh hưởng sản xuất nông nghiệp Đồng bằng sông Cửu Long - Ảnh: CHÍ QUỐC

El Nino siêu mạnh, năm nay Nam Bộ, TP.HCM khô khốc hơn 2015 - 2016 - Ảnh 9.Người dân miền Tây xây bồn, mua túi trữ nước để vượt mùa hạn mặn

Trước dự báo hạn mặn gay gắt mùa khô 2026-2027, người dân miền Tây chủ động trữ nước bằng bồn xi măng, bồn nhựa.

Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết 0 0 0
google Nguồn ưu tiên trên Google Ưu tiên Tuổi Trẻ trên Google Search. Xem hướng dẫn.
Bình luận (0)
thông tin tài khoản
Được quan tâm nhất Mới nhất Tặng sao cho thành viên