Đông Nam Á cần 7.100 tỉ USD đầu tư hạ tầng, thiếu 264 tỉ USD mỗi năm

Ngày 10-11, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) công bố báo cáo Thách thức 7 ngàn tỉ USD: Xây dựng ASEAN của ngày mai, ước tính nhu cầu đầu tư cơ sở hạ tầng của Đông Nam Á trong giai đoạn 2026 - 2040 lên tới 7.100 tỉ USD.

Theo ADB, khu vực cần đầu tư trung bình 476 tỉ USD mỗi năm, tương đương 8,7% tổng sản phẩm quốc nội (GDP), nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển hạ tầng trong bối cảnh các nền kinh tế tiếp tục mở rộng, đô thị hóa, tăng cường kết nối số và chuyển dịch theo hướng dịch vụ.

Tuy nhiên, với mức đầu tư hiện nay, nguồn vốn từ chính phủ chỉ có thể đáp ứng khoảng 45% nhu cầu, khiến Đông Nam Á đối mặt với khoảng thiếu hụt tài chính lên tới 264 tỉ USD mỗi năm.

Điện và giao thông chiếm 85% nhu cầu đầu tư

Theo báo cáo, ngành điện và giao thông vận tải là hai lĩnh vực cần nguồn vốn lớn nhất, lần lượt ở mức 3.600 tỉ USD và 2.500 tỉ USD, chiếm tổng cộng 85% nhu cầu đầu tư hạ tầng của khu vực.

Trong lĩnh vực điện, ADB nhấn mạnh nhu cầu mở rộng năng lực phát điện, truyền tải và lưu trữ điện, đồng thời tăng cường kết nối xuyên biên giới thông qua Lưới điện ASEAN.

Các khoản đầu tư này nhằm củng cố an ninh năng lượng, tạo điều kiện sử dụng nhiều năng lượng sạch hơn và giảm thiểu tác động từ những gián đoạn nguồn cung toàn cầu.

ADB cũng cho biết sáng kiến Lưới điện Liên Á, được ngân hàng này ra mắt vào tháng 5-2026, sẽ góp phần mở rộng thương mại điện năng xuyên biên giới và tăng cường kết nối lưới điện tại châu Á - Thái Bình Dương, trên cơ sở phát triển Lưới điện ASEAN.

Đối với giao thông vận tải, đường bộ tiếp tục chiếm tỉ trọng lớn nhất với nhu cầu đầu tư gần 2.000 tỉ USD. Trong khi đó, đường sắt và sân bay nằm trong nhóm hạng mục có nhu cầu đầu tư tăng nhanh nhất.

Theo ADB, phát triển các mạng lưới giao thông tích hợp và kết nối xuyên biên giới sẽ góp phần giảm chi phí logistics, nâng cao năng lực cạnh tranh của Đông Nam Á trên thị trường toàn cầu.

Ngoài hai lĩnh vực trên, hạ tầng số cần khoảng 584 tỉ USD để phát triển mạng băng thông rộng và trung tâm dữ liệu. Sáng kiến Xa lộ số châu Á - Thái Bình Dương của ADB sẽ hỗ trợ tài trợ cho các mạng cáp quang, cáp ngầm dưới biển, các điểm trao đổi lưu lượng Internet và trung tâm dữ liệu khu vực đến năm 2035.

Riêng hạ tầng y tế cần 227 tỉ USD đến năm 2040, bao gồm xây dựng khoảng 49.000 cơ sở y tế mới, phần lớn phục vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu.

Thiếu 264 tỉ USD mỗi năm, cần thêm vốn tư nhân

Bên cạnh nhu cầu vốn lớn, ADB nhận định một trong những trở ngại đáng kể đối với phát triển hạ tầng ASEAN là tình trạng thiếu các dự án được chuẩn bị kỹ lưỡng để thu hút nguồn vốn đầu tư tư nhân.

Trong bối cảnh ngân sách chính phủ chịu nhiều áp lực, báo cáo nhấn mạnh sự cần thiết phải nâng cao chất lượng chuẩn bị dự án, xây dựng các quy định có tính dự báo và tăng cường minh bạch trong hoạt động mua sắm, đấu thầu.

Chủ tịch ADB Masato Kanda nhận định tăng trưởng của Đông Nam Á phụ thuộc vào những công trình hạ tầng mà khu vực sẽ xây dựng trong thời gian tới.

Theo ông, các nhà máy cần nguồn điện ổn định, trong khi doanh nghiệp cần những phương thức tiếp cận thị trường nhanh chóng và an toàn hơn. Các khoản đầu tư hạ tầng cũng phải mang lại lợi ích lâu dài cho nền kinh tế và người dân.

Ông Kanda cho hay ADB sẽ hỗ trợ các chính phủ thúc đẩy triển khai những dự án tạo được niềm tin cho nhà đầu tư, đồng thời đáp ứng nhu cầu của người dân.

Báo cáo lần này bao quát toàn bộ 11 quốc gia thành viên ASEAN, trong đó có Việt Nam.

ADB bổ nhiệm Giám đốc Quốc gia mới tại Việt Nam

Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) đã bổ nhiệm ông Scott Roberts làm Giám đốc Quốc gia mới của ADB tại Việt Nam. Ông chính thức nhậm chức tại Hà Nội từ hôm nay, 16-10.