Doanh nghiệp có được 'vay' ngày nghỉ thứ Bảy của người lao động?

Theo Công đoàn Việt Nam, nếu thứ Bảy là ngày nghỉ hằng tuần theo lịch hoặc nội quy của công ty thì phải xác định việc công ty yêu cầu đi làm là đổi ngày nghỉ hay làm thêm.

Không có quy định về 'vay' ngày nghỉ thứ Bảy

Bộ luật Lao động năm 2019 quy định người sử dụng lao động có quyền quyết định ngày nghỉ hằng tuần vào Chủ nhật hoặc một ngày khác trong tuần, song phải ghi rõ trong nội quy lao động. Người lao động được nghỉ ít nhất 24 giờ liên tục mỗi tuần. 

Như vậy, pháp luật không quy định cơ chế riêng gọi là "vay ngày nghỉ thứ Bảy" và doanh nghiệp yêu cầu người lao động đi làm vào thứ Bảy phải căn cứ lịch làm việc, ngày nghỉ hằng tuần đã bố trí và quy định liên quan. Nếu thứ Bảy là ngày nghỉ hằng tuần mà doanh nghiệp yêu cầu người lao động đi làm thì cần lưu ý là làm thêm giờ hay không.

Bộ luật Lao động 2019 lưu ý chủ sử dụng lao động phải được sự đồng ý của người lao động và tuân thủ giới hạn làm thêm giờ. Người làm thêm giờ vào ngày nghỉ hằng tuần được trả ít nhất bằng 200% đơn giá tiền lương hoặc tiền lương thực trả theo công việc đang làm.

Công đoàn khuyên người lao động cần hỏi rõ thứ Bảy là ngày nghỉ hằng tuần không, công ty có bố trí ngày nghỉ hằng tuần khác hay không hoặc tổng thời gian làm việc có vượt giới hạn không, trả đúng tiền lương làm thêm hay không.

Ngoài ngày nghỉ hằng tuần, người lao động còn có quyền nghỉ việc riêng hưởng nguyên lương hoặc nghỉ không hưởng lương trong nhiều trường hợp.

Theo Bộ luật Lao động năm 2019, người lao động được nghỉ việc riêng hưởng nguyên lương khi kết hôn (3 ngày); con đẻ hoặc con nuôi kết hôn (1 ngày); cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, cha mẹ của vợ hoặc chồng, vợ hoặc chồng, con đẻ hoặc con nuôi chết (3 ngày). Nếu rơi vào các trường hợp trên, người lao động phải thông báo cho người sử dụng lao động biết.

Người lao động cũng được nghỉ không hưởng lương 1 ngày và phải thông báo với người sử dụng lao động khi ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh, chị, em ruột chết hoặc cha, mẹ, anh, chị, em ruột kết hôn.

Phạt doanh nghiệp ép lao động làm thêm giờ

Theo Nghị định 283/2026 về xử phạt vi phạm trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội và đưa người Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, doanh nghiệp thực hiện thời giờ làm việc bình thường quá giới hạn hoặc huy động làm thêm song không được người lao động đồng ý sẽ bị phạt 20 - 25 triệu đồng.

Nếu huy động làm thêm vượt giới hạn hoặc không bảo đảm thời gian nghỉ trong giờ làm việc, nghỉ chuyển ca, doanh nghiệp bị phạt 5 - 75 triệu đồng, tùy số người bị vi phạm.

Trường hợp vi phạm quy định của pháp luật về nghỉ hằng tuần hoặc nghỉ hằng năm hoặc nghỉ lễ, Tết thì bị phạt 10 - 20 triệu đồng. Mức phạt 2 - 5 triệu đồng áp dụng nếu không cho người lao động nghỉ việc riêng, nghỉ không hưởng lương theo quy định hoặc không thông báo bằng văn bản việc tổ chức làm thêm trên 200 - 300 giờ/năm tới Sở Nội vụ nơi tổ chức làm thêm, nơi đặt trụ sở chính.

Hiện hành, người lao động làm việc trong điều kiện bình thường không quá 8 giờ/ngày và 48 giờ/tuần. Nếu làm việc theo tuần, doanh nghiệp được bố trí tối đa 10 giờ/ngày song không quá 48 giờ/tuần, và phải thông báo cho người lao động. Nhà nước khuyến khích doanh nghiệp áp dụng 40 giờ/tuần. Thời gian làm thêm không quá 40 giờ/tháng và 200 giờ/năm.

Một số ngành, nghề được tổ chức làm thêm tối đa 300 giờ/năm như dệt may, da giày, điện tử, chế biến nông, lâm, diêm nghiệp, thủy sản hoặc sản xuất và cung cấp điện, viễn thông, lọc dầu, cấp thoát nước.

Từ chối tăng ca, công ty có quyền đuổi việc ngay không?

Nhiều công nhân lo lắng bị mất việc khi từ chối tăng ca. Tổ chức Công đoàn đã giải đáp thắc mắc, đồng thời làm rõ những quy định liên quan đến làm thêm giờ.