
Đại biểu Quốc hội Vũ Văn Tiến đưa theo bao thuốc lá với hình ảnh cảnh báo nhỏ trên bao bì và đề xuất tăng diện tích cảnh báo - Ảnh: D.LIỄU
Đây là chia sẻ của ông Vũ Văn Tiến (Đoàn ĐBQH TP Hải Phòng) tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá do Cục Báo chí, Bộ Văn hóa thể thao và Du lịch, tổ chức sáng 17-11.
Thuốc lá gây thiệt hại về kinh tế và sức khỏe
Phát biểu tại hội thảo, ông Đặng Khắc Lợi, Phó Cục trưởng Cục Báo chí dẫn số liệu của Bộ Y tế cho biết, mỗi năm tại Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá.
Trong đó, khoảng 84.000 người tử vong do hút thuốc lá chủ động và hơn 18.000 người do hút thuốc thụ động. Không chỉ gây tổn thất về sức khỏe, thuốc lá còn tạo gánh nặng kinh tế lớn, với chi phí y tế và tổn thất kinh tế ước tính khoảng 108.000 tỉ đồng mỗi năm, tương đương 1,14% GDP. Đây là gánh nặng đối với hệ thống y tế, ngân sách nhà nước và chất lượng nguồn nhân lực quốc gia.
Theo ông Đặng Khắc Lợi, quán triệt quan điểm lấy phòng ngừa làm trọng tâm, hiệu quả thực thi làm thước đo và sức khỏe nhân dân làm mục tiêu cao nhất, tiến trình sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá đang tập trung thảo luận nhiều giải pháp nhằm ngăn chặn từ gốc hành vi bắt đầu hút thuốc, đặc biệt là bảo vệ thế hệ trẻ trước tác hại của thuốc lá mới.
Trong đó, dự thảo luật bổ sung, làm rõ khái niệm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá thông thường và các loại thuốc lá mới khác; tăng cường kiểm soát việc bán thuốc lá, không cho phép trưng bày sản phẩm hoặc hình ảnh thuốc lá tại điểm bán, đồng thời tăng cường bảo vệ người dưới 18 tuổi.

Ông Đặng Khắc Lợi, Phó Cục trưởng Cục Báo chí phát biểu tại hội thảo - Ảnh: D.LIỄU
Hạn chế sử dụng hình ảnh khiến "bình thường hóa thuốc lá"
Chia sẻ tại hội thảo, ông Vũ Văn Tiến cho rằng trọng tâm chính sách thời gian tới phải đặt phòng ngừa lên hàng đầu, ưu tiên giảm số người bắt đầu hút thuốc, nhất là thanh thiếu niên.
Đại biểu cho rằng, hiệu quả các mẫu cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lá hiện nay đã suy giảm rõ rệt. Nghiên cứu năm 2019 của Trường Đại học Y tế công cộng cho thấy, cả 6 mẫu cảnh báo đều giảm hiệu quả, trong đó 3 mẫu được đánh giá dưới mức trung bình. Tuy nhiên, các mẫu cảnh báo cũ vẫn được duy trì suốt 13 năm qua.
Từ kinh nghiệm khảo sát bao bì thuốc lá ở nước ngoài, ông Tiến đề xuất cần đổi mới hình ảnh, nội dung cảnh báo theo hướng cụ thể, trực quan, chỉ rõ những hậu quả như mù lòa, ung thư, đột quỵ, đau tim, giảm khả năng sinh sản và ảnh hưởng đến trẻ em, gia đình.
Bên cạnh đó, cần in thông tin đường dây hỗ trợ cai nghiện trên bao bì. Hiện Thái Lan và Singapore đã áp dụng cảnh báo chiếm 85-90% diện tích mặt trước và mặt sau bao bì.
Bên cạnh đó, ông Tiến cho rằng cần chú ý những hình thức quảng bá thuốc lá tưởng chừng không trực tiếp nhưng vẫn có thể tạo ra sự liên tưởng, cổ súy cho việc sử dụng thuốc lá.
Ông chia sẻ nhận được một đề xuất rất hay đó là cần xem xét hạn chế việc phổ biến những bài hát có nội dung nhắc đến thuốc lá. Từ câu chuyện này, đại biểu cho rằng cần mở rộng góc nhìn về tác động của truyền thông, văn hóa, nghệ thuật đối với nhận thức và hành vi sử dụng thuốc lá, đặc biệt ở người trẻ.
Hiện dự thảo đã bước đầu cụ thể hóa hướng tiếp cận này, trong đó dự thảo luật quy định Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch có trách nhiệm tổ chức đưa thông tin, tuyên truyền về phòng, chống tác hại của thuốc lá và các biện pháp hạn chế sử dụng thuốc lá vào trong các hoạt động văn hóa, thể thao, du lịch và đời sống gia đình. Quy định việc hạn chế sử dụng hình ảnh diễn viên sử dụng thuốc lá trong tác phẩm điện ảnh, sân khấu, truyền hình.
Tối đa: 1500 ký tự
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên bình luận