​Để học sinh không còn “mụ cả người” vì học

H.HƯƠNG ghi
H.HƯƠNG ghi

TT - Học từ sáng đến tối, học đến “mụ cả người” là chủ đề thu hút sự quan tâm của bạn đọc <em>Tuổi Trẻ </em>tuần qua.

[AUDIO id=1413700817568 alt=]//static.tuoitre.vn/tto/r/2014/10/19/u1nplP0u.mp3[/AUDIO]

Diễn đàn chủ nhật kỳ này trích đăng ý kiến của phụ huynh, thầy cô giáo và nhà quản lý giáo dục về giải pháp cho vấn nạn này.

* TS NGUYỄN THỊ QUY (nguyên phó viện trưởng Viện nghiên cứu giáo dục - ĐH Sư phạm TP.HCM):

Không ai học thêm thể dục, giáo dục công dân

TS Nguyễn Thị Quy - Ảnh: H.Hg.
TS Nguyễn Thị Quy - Ảnh: H.Hg.

Cách đây nhiều năm, tôi đã từng làm chủ nhiệm đề tài “Nghiên cứu những hiện tượng tiêu cực trong dạy thêm - học thêm ở TP.HCM”. Kết quả nghiên cứu cho thấy: có 86,4% phụ huynh cho con em mình đi học thêm. Đến nay, hình như tỉ lệ trên không hề giảm mà có dấu hiệu tăng cao.

Theo tôi, áp lực thi cử là nguyên nhân chính dẫn đến việc học thêm của hầu hết học sinh. Khảo sát của chúng tôi cho ra kết quả: học sinh tiểu học chủ yếu học thêm môn toán, tiếng Việt: 96% (các trường THCS sẽ căn cứ vào điểm kiểm tra hai môn này của học sinh lớp 5 để tuyển sinh vào lớp 6).

Học sinh THCS học thêm toán: 98,9%, ngoại ngữ: 92,2%, văn - tiếng Việt: 73,3% (đây là ba môn thi tuyển sinh vào lớp 10 ở TP.HCM). Học sinh THPT tập trung học thêm các môn toán: 98,8%; lý: 95,1%, hóa: 95,1%...

Không có học sinh nào học thêm môn giáo dục công dân, thể dục... Mặt khác, trong kỳ thi tuyển sinh đại học luôn có những câu hỏi khó, một số câu mang tính chất đánh đố học sinh, nếu học sinh không học thêm thì khó có thể giải được. Ngay cả giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục cũng ít người đủ can đảm để con em mình tự học ở nhà trước kỳ thi tuyển sinh đại học.

Vì vậy, giải pháp đầu tiên là cần cải tiến thi cử một cách mạnh mẽ. Nếu không cải cách thi cử, học sinh chỉ tập trung học vào một số môn cần thiết cho các kỳ thi thì sẽ không đạt được mục đích đào tạo của giáo dục phổ thông là giáo dục toàn diện cho học sinh.

Giải pháp thứ hai là cần nghiêm túc xem lại nội dung chương trình, sách giáo khoa. Nhiều giáo viên cho rằng họ không làm sao dạy cho học sinh hiểu bài và nắm chắc chương trình với thời lượng được phân phối trên lớp. Chương trình quá tải khiến học sinh phải học thêm, chưa phù hợp với mục tiêu chung và tâm sinh lý của từng độ tuổi.

Giải pháp tiếp theo là cần đẩy mạnh việc đổi mới phương pháp dạy - học, đồng thời khuyến khích học sinh tự học. Làm sao để giờ học trên lớp phải là giờ học chính, học sinh không phải tìm thêm nơi khác lấp đầy khoảng trống kiến thức đáng lẽ phải được học trong giờ chính khóa.

Muốn làm được điều đó, thầy giáo cần dạy những vấn đề hết sức cơ bản để học sinh nắm vững lý thuyết, làm được những bài tập thực hành và cao hơn là biết vận dụng những kiến thức đó vào đời sống xã hội. Bên cạnh đó, một yêu cầu cấp thiết nữa là ngành GD-ĐT không được tạo áp lực về chỉ tiêu thi đua đối với giáo viên và học sinh thì tình trạng học thêm mới giảm được.

* Bà VÕ NGỌC THU (trưởng Phòng GD-ĐT Q.5, TP.HCM):

Giáo viên khó tải hết các kiến thức cần thiết

Bà Võ Ngọc Thu - Ảnh: Như Hùng
Bà Võ Ngọc Thu - Ảnh: Như Hùng

Theo tôi, giải pháp đầu tiên là làm sao để chương trình bớt nặng nề, nhất là bậc THCS, THPT. Với thời lượng giảng dạy trên lớp, giáo viên khó tải hết các kiến thức cần thiết.

Giải pháp thứ hai là tuyên truyền, vận động phụ huynh đừng quá kỳ vọng vào con em mình. Nhiều bé mới học lớp 3 mà đã đi học thêm hai nơi: học thêm với cô giáo rồi còn học thêm ở trung tâm để luyện thi vào lớp 6 Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa. Phụ huynh quan niệm: nếu con em mình thi rớt Trường Trần Đại Nghĩa thì cũng phải đủ điểm để vào lớp 6 một trường THCS nổi tiếng khác.

Chính điều này gây áp lực cho học sinh, khiến các em mệt mỏi, học hành nặng nề.

Giải pháp cuối cùng là các nhà quản lý giáo dục, nhất là ban giám hiệu các trường, cần sâu sát hơn với tình hình dạy và học của trường mình với việc ra đề kiểm tra. Khi dự giờ, thăm lớp ban giám hiệu nhà trường cần hỗ trợ giáo viên hiểu được những điều trọng tâm, cốt lõi của bài dạy.

Vì trên thực tế, có tình trạng một số giáo viên chưa đủ bản lĩnh sợ người quản lý đánh giá là mình dạy không đủ kiến thức, sợ phần nội dung X, nội dung Y sẽ rơi vào đề kiểm tra, đề thi, thế là ôm đồm, ráng dạy cho hết kiến thức mà thiếu đi trọng tâm của bài học dẫn đến tình trạng cháy giáo án, không theo kịp chương trình

Cần sự chung tay của toàn xã hội

Trong hàng trăm phản hồi về loạt bài “Học đến mụ cả người”, bạn đọc cung cấp thêm nhiều câu chuyện của chính con em mình, gia đình mình; lý giải những nguyên nhân dẫn đến chuyện học thêm, dạy thêm tràn lan, đồng thời đề xuất các giải pháp chấm dứt tình trạng này.

* Để giảm áp lực học hành căng thẳng cho học sinh như hiện nay, cần phải có những giải pháp đồng bộ và sự chung tay của toàn xã hội.

Thứ nhất, Nhà nước phải trả lương cho giáo viên đủ nuôi sống bản thân và gia đình, khi đời sống vật chất của giáo viên đã ổn định, nếu giáo viên nào cắt xén kiến thức trên lớp và ép học sinh phải học thêm thì mạnh dạn loại ra khỏi ngành giáo dục.

Thứ hai, phụ huynh phải tỉnh táo nhìn nhận đúng năng lực của con em mình, xác định các em học để trở thành công dân có ích cho gia đình và xã hội, không nên đặt những yêu cầu quá cao và vô tình tạo nên những áp lực không đáng có lên con em mình.

Thứ ba, Bộ GD-ĐT phải có những thay đổi triệt để để giảm tải chương trình học đang quá nặng hiện nay, không thể chỉ cải cách thí điểm nửa vời giải quyết phần ngọn, đem học sinh làm chuột bạch thí nghiệm hoài được!

(BÙI MINH NHỰT)

* Tôi đã đề xuất ít nhất một lần về phương án giảm, tiến tới bỏ hẳn việc bắt buộc học thêm bằng cách xây dựng quy định/luật về dạy thêm, học thêm.

Việc học thêm là do học sinh tự nguyện và cũng là nguồn thu nhập cho giáo viên trong thời buổi khó khăn hiện nay, do đó không thể cấm được, mà phải có biện pháp chế tài như sau: 

1. Tất cả bài kiểm (từ 15 phút trở lên) bắt buộc phải có nội dung trong chương trình đào tạo chính khóa tại trường;

2. Học sinh và phụ huynh có quyền khiếu nại lên ban giám hiệu nhà trường/thanh tra giáo dục/phòng GD-ĐT/sở GD-ĐT nếu phát hiện nội dung các bài kiểm tra không có trong chương trình chính khóa của giáo viên;

3. Có biện pháp cụ thể để xử lý giáo viên vi phạm theo quy định/luật đã nêu trên, thậm chí truy tố nếu tái phạm.

(hongson1966@...)

* Đã đến lúc Sở GD-ĐT TP.HCM nên xem lại, giảm việc học hai buổi/ngày ở một số trường, đặc biệt là THPT. Hãy nhìn các tỉnh thành phía Bắc, ví dụ như Hà Nội, học sinh cấp II, III hầu như chỉ học một buổi trong ngày, một buổi tự học, buổi thứ ba có thể học thêm do nguyện vọng.

Chất lượng học sinh và điểm đậu đại học của một số tỉnh phía Bắc vượt xa TP.HCM, nơi mà phụ huynh phải đổ bao nhiêu tiền bạc và thời gian, công sức cho việc học của con. Hầu hết trường nội thành ở TP.HCM phải học hai buổi, phụ huynh phải đóng thêm tiền học buổi thứ hai cho nhà trường, nhưng về nhà buổi tối phải đến học thêm ở nhà thầy cô hay ở trung tâm.

Như vậy rõ ràng buổi học thứ hai trong trường thật sự không cần thiết, nên để thời gian đó cho các cháu nghỉ ngơi hay tự học.

(THỦY TIÊN)

N.HUY tổng hợp

H.HƯƠNG ghi
Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết 0 0 0
Bình luận (0)
thông tin tài khoản
Được quan tâm nhất Mới nhất Tặng sao cho thành viên

    Tuổi Trẻ Online Newsletters

    Đăng ký ngay để nhận gói tin tức mới

    Tuổi Trẻ Online sẽ gởi đến bạn những tin tức nổi bật nhất