Nhiều bạn đọc phản ánh về việc lắp đặt điện mặt trời mái nhà nhưng chưa bán điện lên lưới quốc gia thông qua Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), dù Chính phủ đã có loạt ưu đãi nâng tỉ lệ mua điện dư lên lưới quốc gia từ mức 20% lên 50% sau khi Tuổi Trẻ có loạt bài về vấn đề này. 

Chênh lệch mua vào, bán ra lớn nên bán điện sẽ thiệt hơn?

Ngoài vấn đề về thủ tục, nhiều bạn đọc cho rằng cơ chế khuyến khích bán điện mặt trời mái nhà lên lưới chưa đủ sức hấp dẫn do giá thu mua của EVN ở mức thấp hơn rất nhiều so với giá bán điện của tập đoàn này. 

Một bạn đọc cho biết giá bán điện mặt trời áp mái chỉ hơn 800 đồng/kWh, trong khi giá mua điện từ EVN khoản 2.200 đồng/kWh. Đây chính là lý do khiến bạn đọc này phân vân có nên lắp đặt thêm vài tấm sola để bán cho công ty điện lực hay không.

"Độ chênh lệch giữa giá người dân mua điện dùng và bán lại cho công ty điện lực là rất lớn. Nếu nhà nước ưu tiên cho hộ gia đình đổi điện, có nghĩa là ban ngày phát được bao nhiêu kWh, ban đêm được mua lại cùng giá sẽ có sự bùng nổ về áp mái điện mặt trời" - bạn đọc Nam bày tỏ quan điểm. 

Ghi nhận thực tế cũng cho thấy ngoài những vấn đề về thủ tục bán điện lên lưới còn phát sinh nhiều bất cập, giá mua điện mặt trời mái nhà mà EVN trả cho người dân là rào cản lớn. 

Chị Mai Hoa (Hà Đông, Hà Nội) cho hay đã lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà với công suất 9kWp, có nguồn điện dư song chị vẫn chưa bán điện lên lưới. 

Theo tính toán của chị Mai Hoa, giá bán điện cho EVN chỉ khoảng hơn 800 đồng/kWh, trong khi mức giá mua điện bình quân của gia đình chị khoảng hơn 3.000 đồng/kWh (chưa gồm VAT). Vì vậy, để tiết kiệm tối ưu nguồn điện mặt trời mái nhà, chị đầu tư thêm pin lưu trữ để sử dụng vào buổi tối, giảm việc mua điện từ nhà đèn. 

"Mỗi tháng gia đình tôi dùng hết khoảng 1.000kWh/tháng, chi phí khoảng hơn 3 triệu đồng, tức là 3.150 đồng/kWh. Nếu bán điện cho EVN chỉ được hơn 800 đồng/kWh, mà lại phải bỏ ra gấp 4 lần để mua điện sử dụng, thì chắc chắn bán sẽ thiệt hơn mua vào, nên không ai muốn mua điện trong khi mình đang có sẵn nguồn" - chị Mai Hoa nói. 

Cân nhắc khi đầu tư cả trăm triệu đồng mà bán điện giá thấp

Tương tự, anh Nguyễn Văn Thành (Thanh Hóa) cho hay đang có kế hoạch lắp điện mặt trời mái nhà sau khi có chính sách bán điện lên lưới tới 50% điện dư. Tuy nhiên, qua tìm hiểu thủ tục và giá mua điện chỉ bằng khoảng 1/3 giá điện mà EVN bán ra, anh quyết định chỉ lắp đủ nhu cầu tự dùng, không mở rộng đầu tư thêm. 

"Chi phí lắp đặt cho một hệ thống điện mặt trời mái nhà có pin lưu trữ hiện nay giao động khoảng 12-15 triệu đồng/kWp. Để đáp ứng nhu cầu tự dùng, gia đình tôi lắp đặt khoảng 6-8kWp ngót nghét cũng đã trăm triệu đồng. Để bán điện dư mà đầu tư cả trăm triệu, thu về chỉ vài trăm đồng một kWh khi nguồn điện dư không đáng kể thì cũng phải tính toán, cân nhắc" - anh Nguyễn Văn Thành nêu.  

Theo thông tin của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), đối với nguồn điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ được phát triển theo Nghị định số 58 và Nghị định số 243 của Chính phủ (quy định cho phép bán điện dư lên lưới ở mức 20% và 50% - PV), đến hết tháng 7-2026 có 28.254 hệ thống với tổng công suất khoảng 1.614MWp được lắp đặt. 

Riêng thời gian chính thức áp dụng Nghị định 243 là từ ngày 26-6 đến hết ngày 31-7, toàn hệ thống ghi nhận 5.928 hệ thống mới, công suất 213,9MWp. Con số này tương đương khoảng 21% tổng số hệ thống và 13% tổng công suất lũy kế, nhưng số khách hàng lựa chọn bán điện dư còn thấp, chỉ chiếm khoảng 1,2%. 

Hà Nội dự tính hỗ trợ tối đa 6 triệu đồng cho hộ gia đình lắp điện mặt trời

UBND TP Hà Nội đề xuất hỗ trợ hộ gia đình lắp điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ, với mức tối đa 6 triệu đồng nếu lắp đặt đồng bộ hệ thống lưu trữ điện.