Chiều 20-4, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương phối hợp Hội Nhà báo Việt Nam, Đài Phát thanh và Truyền hình TP.HCM tổ chức tọa đàm Văn hóa trong kỷ nguyên số - Từ bản sắc đến sức mạnh mềm quốc gia, tại Đài Phát thanh và Truyền hình TP.HCM.

Tham dự tọa đàm có ông Trần Thanh Lâm - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; ông Nguyễn Quang Đức - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; ông Trần Trọng Dũng - Phó chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam; 

Bà Văn Thị Bạch Tuyết - Phó bí thư Thành ủy TP.HCM; ông Dương Anh Đức - Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM; ông Tăng Hữu Phong - Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM; bà Đinh Thị Thanh Thủy - Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM, bà Nguyễn Thị Thanh Thúy - Phó giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM.

Văn hóa là "hệ điều hành" của quốc gia

Phát biểu tổng kết, ông Trần Thanh Lâm - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương - khái quát năm vấn đề cốt lõi được các đại biểu thống nhất.

Đó là văn hóa là “hệ điều tiết”, là nguồn lực nội sinh của sự phát triển. Nếu kinh tế là “phần cứng” của quốc gia, thì văn hóa chính là “hệ điều hành” - quyết định quốc gia đó vận hành có nhân văn, bền vững và bản sắc hay không.

Sức mạnh mềm bắt nguồn từ con người số. Trong kỷ nguyên số, con người không chỉ yêu nước, bản lĩnh mà còn có “kháng thể văn hóa” và “kỹ năng số”.

Tọa đàm quan tâm đến mô hình thực tiễn của TP.HCM, kỳ vọng TP.HCM không chỉ là đầu tàu kinh tế mà còn là không gian văn hóa đặc sắc của cả nước.

Các đại biểu thẳng thắn chỉ ra công nghiệp văn hóa vẫn đang ở dạng “tiềm năng ngủ quên”, thiếu sản phẩm văn hóa “bom tấn” đủ sức cạnh tranh quốc tế.

Báo chí trong kỷ nguyên số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo AI không chỉ là người đưa tin. Mỗi bài báo, mỗi sản phẩm báo chí là một nhịp cầu chuyển hóa giá trị văn hóa thành những câu chuyện truyền cảm hứng. Báo chí phải là lực lượng tiên phong đấu tranh với các biểu hiện lệch chuẩn, bảo vệ “vùng xanh” tinh thần cho xã hội.

Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương nhắc đến báo Tuổi Trẻ và các báo lên tiếng mạnh mẽ về hiện tượng “hát nhép” trong biểu diễn… gióng hồi chuông cảnh báo, cảnh tỉnh cho sự thiếu nghiêm túc, thiếu trung thực trong hoạt động biểu diễn.

Xóa bỏ tư duy văn hóa là "phụ trợ"

Từ thực triển trên, ông Trần Thanh Lâm đề nghị tập trung vào năm nhóm giải pháp. Một là đổi mới tư duy và quán triệt sâu sắc “Đầu tư cho văn hóa là đầu tư cho tương lai”, cần xóa bỏ tư duy coi văn hóa là “phụ trợ”.

Hai là tập trung triển khai hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam. Hãy làm cho mỗi người dân khi bước ra thế giới hay lên không gian mạng đều tự tin với “hộ chiếu văn hóa” của dân tộc.

Ba là thúc đẩy công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo. Đây là con đường ngắn nhất để tài nguyên văn hóa biến thành tiền tệ và sức ảnh hưởng.

Bốn là xây dựng “cơ quan báo chí văn hóa”, mỗi tòa soạn là một môi trường văn hóa tiêu biểu. Hãy nói không với "giật gân, câu view" chạy theo thị hiếu tầm thường. Một bài viết có hàm lượng văn hóa cao giá trị hơn ngàn tin bài vô bổ - là cách xây dựng năng lực truyền thông quốc gia hiện đại.

Năm là đẩy mạnh ngoại giao văn hóa - mở rộng biên giới mềm. Văn hóa phải đi trước một bước để mở đường cho chính trị và kinh tế.

Phát huy tài nguyên văn hóa

Ban tổ chức tọa đàm nhận hơn 30 tham luận của các nhà báo, các nhà quản lý, các nhà khoa học. 

Tại buổi tọa đàm, các đại biểu tập trung thảo luận sâu 6 nội dung trọng tâm: Văn hóa - nguồn lực nội sinh và sức mạnh mềm quốc gia; vai trò của báo chí trong lan tỏa giá trị văn hóa Việt Nam; chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa và truyền thông...

Bà Văn Thị Bạch Tuyết - Phó bí thư Thành ủy TP.HCM - chia sẻ văn hóa Việt Nam là kết tinh những giá trị tốt đẹp của dân tộc, là nguồn lực nội sinh quan trọng hun đúc trí tuệ, tâm hồn, khí phách và bản lĩnh người Việt Nam.

“Trong bối cảnh kỷ nguyên số và sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI), thành phố xác định phương châm “Càng hội nhập sâu, bản sắc càng phải đậm; càng số hóa mạnh, nhân văn càng phải cao”.

Tôi mong rằng thông qua tọa đàm sẽ thảo luận những vấn đề then chốt, góp phần khai thác hiệu quả tài nguyên văn hóa, nhất là tài nguyên văn hóa số, để chuyển hóa thành những sản phẩm, thương hiệu văn hóa có sức cạnh tranh quốc tế, góp phần đưa Việt Nam trở thành quốc gia có thương hiệu văn hóa mạnh trong chuỗi giá trị toàn cầu”, bà Bạch Tuyết cho biết thêm.

Phó giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM Nguyễn Thị Thanh Thúy đánh giá TP.HCM là trung tâm kinh tế lớn của Việt Nam, có thị trường công nghiệp văn hóa sôi động, thu hút các nguồn lực đầu tư trên các lĩnh vực trọng yếu như: Điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, quảng cáo, mỹ thuật, thiết kế, du lịch văn hóa, truyền thông đa phương tiện, xuất bản phẩm…

Bà Thanh Thúy đề xuất các giải pháp phát triển công nghiệp văn hóa. Trong đó nhấn mạnh việc đẩy mạnh liên kết vùng, cộng đồng quốc tế để tạo động lực cho công nghiệp văn hóa phát triển; triển khai nhiệm vụ trong vai trò thành viên mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO; hoàn thiện các cơ chế, chính sách hướng đến mục tiêu phát triển ngành công nghiệp văn hóa thành phố trở thành trung tâm công nghiệp văn hóa của châu Á; đầu tư có trọng điểm hạ tầng phục vụ phát triển công nghiệp văn hóa…

Tổng giám đốc Tập đoàn FPT Nguyễn Văn Khoa cho rằng công nghệ giúp bản sắc văn hóa sống, đi xa hơn. Công nghệ AI còn giúp nâng tiêu chuẩn của ngành văn hóa.

Tăng quảng bá văn hóa trên các nền tảng số

Ông Lê Thế Chữ - Tổng biên tập báo Tuổi Trẻ - chia sẻ thời gian qua báo Tuổi Trẻ tập trung nhiều nội dung quảng bá văn hóa trên các nền tảng số, mạng xã hội bằng ngôn ngữ hiện đại. Đây là cách tiếp cận độc giả rộng rãi hơn, nhất là giới trẻ.

“Chúng tôi ý thức rằng nếu giới trẻ hiểu về văn hóa, sẽ là người giữ gìn, bảo tồn, kế thừa và phát huy các giá trị văn hóa.

Báo chí có thể tạo ra các sản phẩm mang giá trị văn hóa và lan tỏa. Báo Tuổi Trẻ tổ chức sự kiện Ngày của Phở 7 năm qua và đưa giá trị ẩm thực, câu chuyện văn hóa phở đến bạn bè quốc tế thông qua Vietnam Phở Festival, tại Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore.

Hiện nay các kênh tiếp cận và giới thiệu văn hóa Việt Nam không nhiều. Tuổi Trẻ có trang Tuoi Tre News có nhiều bài viết liên quan đến văn hóa, lối sống, ẩm thực, du lịch, con người Việt Nam để bạn đọc nước ngoài tiếp cận. Tôi nghĩ báo chí cần có thêm các kênh như đại sứ văn hóa lan tỏa các giá trị văn hóa của Việt Nam”, ông Lê Thế Chữ nói.

Khai mạc Ngày Sách và văn hóa đọc Việt Nam: Phát triển văn hóa đọc là trách nhiệm của toàn xã hội

Với thông điệp ‘Tri thức thay đổi cuộc đời’, Ngày Sách và văn hóa đọc Việt Nam xây dựng thói quen đọc sách trong cộng đồng, là nền tảng quan trọng phát triển tri thức và đời sống văn hóa.