Dân dã mít hông mà thương nhớ đất Tam Kỳ

Từ những múi mít chín, hạt mít thơm và các loại đậu dân dã, người Tam Kỳ làm nên món mít hông bùi béo, mang hương vị riêng của vùng đất xứ Quảng.

Không phải cao lương mỹ vị, cũng chẳng cần nguyên liệu cầu kỳ, mít hông vẫn có sức hấp dẫn riêng trong bản đồ ẩm thực địa phương. Món ăn với sự kết hợp giữa múi mít hấp, nhân hạt mít nghiền nhuyễn, đậu phộng và dừa đã trở thành một thức quà dân dã mà nhiều người tìm thưởng thức khi đến Tam Kỳ.

Độc đáo từ những múi mít hông

Thoạt nhìn, mít hông có vẻ giống những món ăn chế biến từ mít chín thông thường. Thế nhưng điểm đặc biệt nằm ở phần nhân được làm từ hạt mít, các loại đậu và gia vị truyền thống, tạo nên sự hòa quyện giữa vị bùi, ngọt và béo.

Để làm món này, người chế biến phải chuẩn bị nguyên liệu khá công phu. Hạt mít được luộc khoảng 2 giờ cho mềm, sau đó xay nhuyễn cùng đậu, nêm gia vị rồi đem xào. Phần nhân được cho vào từng múi mít đã sơ chế, sau đó hấp chín. Tùy độ dày của múi mít, thời gian hấp khoảng nửa tiếng.

Khi hoàn thành, từng múi mít căng đầy phần nhân, bên trên rắc thêm đậu phộng và dừa nạo. Một số nơi còn sử dụng dầu nén để tăng độ béo và hương thơm cho món ăn này.

Điều làm nên hương vị riêng của mít hông còn nằm ở khâu chọn nguyên liệu. 

Theo bà Trần Thị Duyên (55 tuổi, phường Tam Kỳ, TP Đà Nẵng) - người có nhiều năm kế nghiệp nghề làm mít hông từ mẹ (quán mít hông bà Nam), nguyên liệu phải được lựa chọn tùy theo mùa.

Từ tháng 3-5, gia đình bà ưu tiên sử dụng mít ở các vùng Tiên Phước, Tam Xuân. Khi hết mùa, mít được nhập từ Gia Lai hoặc các tỉnh miền Tây. Mỗi loại mít có độ ngọt, chua khác nhau nên người làm phải điều chỉnh gia vị cho phù hợp.

“Cái hương vị mít của quê mình có đủ chua, đủ ngọt. Còn mít ở trong miền Nam thì độ ngọt nhiều hơn, không có vị chua. Vì vậy, mình phải gia giảm gia vị theo từng loại mít”, bà Duyên chia sẻ.

Không chỉ mít, các nguyên liệu đi kèm cũng được lựa chọn kỹ lưỡng. Đậu phộng thường được lấy từ vùng Hà Lam, Thăng Bình, bởi hạt nhỏ và thơm. Dừa phải chọn loại vừa độ già để giữ được độ béo. Phần nhân có thể sử dụng đậu đỏ hoặc đậu đen tùy mùa, miễn sao hạt đậu đạt độ bở, bùi khi chế biến.

Thức quà níu vị quê nhà

Mít hông thường được thưởng thức khi đã nguội. Theo người chế biến, đây là thời điểm món ăn giữ được độ dẻo, chắc của múi mít và sự hòa quyện của phần nhân bên trong. Nếu ăn khi còn nóng, mít dễ mềm nhũn, không giữ được hương vị như mong muốn.

Không chỉ người dân địa phương, món ăn này còn thu hút khách từ các vùng lân cận. Có người đi công tác, ghé Tam Kỳ rồi mua vài phần mang về làm quà; cũng có những người xa quê, mỗi lần trở về lại tìm đến thưởng thức hương vị thân thuộc.

Anh Huỳnh Tấn Quốc (30 tuổi, ở xã Xuân Phú, TP Đà Nẵng) cho biết: “Tôi gom mít hông ở đây về bán lại cho khách suốt 6-7 năm nay. Món này vị bùi, béo, thơm mùi mít, hột mít, đậu và dừa nạo, chỉ riêng Tam Kỳ mới có vị chuẩn như vậy”.

Đồng quan điểm, bạn trẻ Nguyễn Duy Bình (22 tuổi, xã Chiên Đàn, TP.Đà Nẵng) chia sẻ: “Chiều tan làm, tôi hay ghé quán làm một đĩa mít hông, cũng thường cùng bạn đến quán mít hông bà Nam này ăn. Vị ngọt thanh của mít hấp quyện với nhân đậu bùi bùi khiến ăn một lần là nhớ mãi”.

Trải qua bao thăng trầm, đĩa mít hông giản dị ấy không chỉ là một món ăn vặt độc đáo mà còn lưu giữ hồn cốt văn hóa ẩm thực của đất và người Tam Kỳ xứ Quảng.

Ngọt bùi mít hông

TTO - Một đĩa mít hông vàng ươm, rắc thêm một ít đậu phộng rang và dừa nạo phía trên trở thành món ăn quen thuộc với các bạn trẻ thành phố Tam Kỳ.