Đặt kỳ vọng thúc đẩy hơn nữa hợp tác Pháp - Việt nhằm đáp ứng các nhu cầu mới của TP.HCM và Việt Nam, ông Olivier Brochet, Đại sứ Pháp tại Việt Nam, chia sẻ về các sáng kiến cũng như bài học kinh nghiệm của Pháp trong phát triển giao thông công cộng đô thị, đặc biệt là hệ thống metro tại Paris.

* Trong bối cảnh Paris đã xây dựng và vận hành một hệ thống metro lâu đời nhưng vẫn duy trì hiệu quả vận chuyển cao, ông có chia sẻ gì với Việt Nam và TP.HCM cho những kinh nghiệm trong vấn đề này?

Việc mở rộng Paris Métro là một phần của đại dự án Grand Paris Express. 

Đây dự kiến sẽ là hệ thống metro lớn nhất của châu Âu, với chiều dài khoảng 200km.

Trong hơn 100 năm phát triển metro, bài học quan trọng mà chúng tôi rút ra là phải luôn có một tầm nhìn dài hạn và tầm nhìn này cũng phải không ngừng thay đổi để đáp ứng các nhu cầu thời đại và kỳ vọng của người dân.

Bên cạnh đó để hiệu quả, metro cũng cần phải được đảm bảo về yếu tố mạng lưới và sự kết nối với các hệ thống giao thông khác.

Một yếu tố quan trọng khác là chi phí để phát triển metro. Chi phí ở đây không chỉ là chi phí xây dựng, mà còn là chi phí trong khai thác và vận hành để đáp ứng điều kiện kinh tế của người dân.

Tôi hiểu rằng TP.HCM và Hà Nội đang trong những bước đi đầu tiên để hình thành mạng lưới đường sắt đô thị. Hai tuyến metro đầu tiên tại hai thành phố lớn nhất Việt Nam hiện nay là 'cột sống' để từ đó tỏa ra các mạng lưới khác.

Pháp rất mong muốn đồng hành cùng lãnh đạo của cả hai đô thị này trong việc chia sẻ kinh nghiệm, kỹ năng và kỹ thuật phát triển metro mà chúng tôi có.

* Nhiều người Việt quan tâm giải pháp kết nối sân bay Long Thành với nội ô TP.HCM. Pháp có giải pháp gì để kết nối các sân bay xung quanh Paris và bài học mà Pháp muốn chia sẻ với TP.HCM trong vấn đề này là gì?

- Thành phố Paris có 2 sân bay quốc tế lớn. Đầu tiên là sân bay Orly nằm ở phía nam, cách trung tâm Paris khoảng 15km, khá giống sân bay Tân Sơn Nhất tại TP.HCM. Sân bay thứ 2 là sân bay Roissy-Charles de Gaulle, cách Paris 35km.

Cả 2 sân bay này đều có hệ thống giao thông vận tải liên kết với vùng trung tâm của Paris và cả các vùng ngoại ô, để đảm bảo sự đi lại thuận tiện của người dân.

Tại Paris, chúng tôi có nhiều hệ thống giao thông để liên kết các sân bay với nhau, như đường cao tốc để đi bằng ô tô hoặc xe buýt, thứ hai là hệ thống metro và hệ thống RER (hệ thống metro chuyên để di chuyển khoảng cách xa, giúp kết nối nội thành với các vùng ngoại ô), và thêm nữa là hệ thống đường sắt cao tốc TGV đi qua sân bay Charles de Gaulle, hệ thống này là sự bổ sung không thể thiếu cho vận tải hàng không.

Hiện chúng tôi đang tiếp tục tăng cường sự kết nối thông qua các phương tiện giao thông công cộng. Sân bay Orly có tuyến metro số 14 di chuyển thẳng từ nội đô đến sân bay. Còn với sân bay Charles de Gaulle, sẽ có tuyến tàu cao tốc từ trung tâm Paris đến thẳng sân bay này. Dự án này dự kiến sẽ hoàn thành trong năm 2027.

Chiếu sang trường hợp của sân bay Long Thành, tôi nghĩ yêu cầu cấp thiết nhất vẫn là tạo được một hệ thống giao thông kết nối với trung tâm TP.HCM.

Dự án đường cao tốc đã được triển khai, nhưng cũng cần tính đến việc xây dựng một hệ thống metro từ sân bay Long Thành đến trung tâm TP.HCM và cả từ sân bay mới này đến sân bay Tân Sơn Nhất, vì tất nhiên sẽ có nhu cầu cho các chuyến bay quá cảnh.

Việc thuyết phục các hãng hàng không chuyển các hoạt động khai thác từ Tân Sơn Nhất sang Long Thành sẽ là một thử thách lớn, không phải vì chất lượng của sân bay, nhưng vấn đề là khả năng kết nối của sân bay này với TP.HCM và sân bay Tân Sơn Nhất.

Từ những yêu cầu cấp thiết trên, các doanh nghiệp Pháp có kinh nghiệm và chuyên môn trong lĩnh vực này rất sẵn sàng hỗ trợ và đưa ra các giải pháp phù hợp nhất cho Việt Nam.

* Pháp đã gắn phát triển đô thị với giao thông công cộng (mô hình TOD). Ông đánh giá thế nào về tiềm năng áp dụng mô hình này tại Việt Nam, đặc biệt trong việc phát triển các khu đô thị xung quanh ga metro?

- TOD (mô hình phát triển đô thị theo định hướng phát triển giao thông công cộng) cũng là một trọng tâm quan trọng trong tư duy xây dựng của Pháp. Khi xây dựng một tuyến metro, điều cần quan tâm không chỉ là các điểm mà tuyến sẽ đi qua, nhưng còn là hệ thống đô thị sẽ phát triển quanh các điểm dừng này.

Một điểm dừng metro khi hình thành sẽ kéo theo nhiều kết quả, trước hết sẽ làm tăng giá bất động sản, nhưng trên hết sẽ tạo ra một lõi của một vùng đô thị mới đang hình thành.

Như đối với Paris Grand Express, đại dự án này dự kiến sẽ mở thêm nhiều tuyến metro xung quanh Paris. Với dự án này, chúng tôi kỳ vọng mỗi nhà ga metro được mở ra sẽ tạo được một vùng đô thị xung quanh đó và sẽ tạo ra sự cân bằng cho cả vùng Île-de-France.

Thách thức là ngay khi có dự án metro, giá đất xung quanh sẽ tăng lên, tạo ra giá trị gia tăng lớn. Chính phủ sẽ cần cẩn thận với nguy cơ đầu cơ và phải làm sao để giá trị tăng thêm đó được khai thác hiệu quả.

Chia sẻ kinh nghiệm của Pháp với Việt Nam liên quan đến vấn đề này, tôi nghĩ điều đầu tiên là phải tính toán làm sao để phát huy giá trị của tuyến metro đối với vùng dân cư xung quanh.

Thứ hai là phải có sự phân tích về nhu cầu thật sự của người dân, tránh việc xung quanh có hiện tượng đầu cơ bất động sản, dẫn tới hệ lụy là các khu đô thị không có người ở.

Cuối cùng, cần phải có tầm nhìn dài hạn, cần tính đến việc trong tương lai công trình này vẫn tiếp tục đáp ứng được nhu cầu của người dân.

Liên danh Becamex - Thaco đề xuất nghiên cứu làm hai tuyến metro đi Bình Dương cũ

Liên danh Becamex - Thaco cho biết sẽ tập trung nghiên cứu, phấn đấu hoàn thành các thủ tục pháp lý trong năm 2026, đảm bảo đủ điều kiện khởi công hai dự án metro vào quý 1-2027.