Theo Cơ quan Biến đổi khí hậu Copernicus (C3S) của Liên minh châu Âu (EU), nhiệt độ bề mặt biển trung bình toàn cầu trong ngày 22-8 đạt 21,1 độ C - mức cao nhất kể từ khi dữ liệu vệ tinh được ghi nhận từ năm 1979. Kỷ lục trước đó là 21,09 độ C, ghi nhận năm 2024.

C3S nhận định kỷ lục mới là dấu hiệu rõ ràng cho thấy đại dương đang chịu áp lực ngày càng lớn. El Nino đang bổ sung nhiệt cho hệ thống khí hậu nhưng hiện tượng tự nhiên này diễn ra trên nền tảng hàng chục năm Trái đất nóng lên do hoạt động của con người.

El Nino là pha nóng của một chu kỳ khí hậu tự nhiên kéo dài nhiều năm, thường khiến nhiệt độ trung bình toàn cầu tăng và làm thay đổi các kiểu thời tiết trên thế giới. Tuy nhiên, El Nino năm nay được dự báo có thể mạnh bất thường, theo trang LiveScience ngày 24-8.

Điều đáng chú ý là kỷ lục nhiệt độ mới xuất hiện vào cuối tháng 8. Thông thường, nhiệt độ bề mặt biển toàn cầu cao nhất trong năm được ghi nhận vào tháng 3 hoặc 4, sau mùa hè ở Nam Bán cầu.

C3S cho rằng diễn biến này phù hợp với xu hướng Trái đất nóng lên lâu dài và sự hình thành một đợt El Nino cực mạnh.

Trong những tháng gần đây, đại dương liên tục phá các kỷ lục nhiệt độ. Cả tháng 6 và tháng 7 đều ghi nhận nhiệt độ bề mặt biển trung bình cao nhất từ trước đến nay đối với từng tháng.

Nước biển ấm lên kéo theo nhiều hệ quả. Nhiệt độ đại dương cao làm tăng nguy cơ sóng nhiệt biển, gây tổn thương các rạn san hô và nhiều hệ sinh thái quan trọng, từ đó tác động đến chuỗi thức ăn cũng như nguồn sinh kế của hàng triệu người.

Đại dương ấm hơn cũng góp phần làm mực nước biển dâng và có thể cung cấp thêm năng lượng cho một số hệ thống thời tiết cực đoan.

Đáng lo ngại hơn, El Nino hiện vẫn đang mạnh lên. Trung tâm Dự báo khí hậu thuộc Cơ quan Quản lý khí quyển và đại dương quốc gia Mỹ (NOAA) dự báo xác suất xuất hiện El Nino rất mạnh trong mùa thu và mùa đông vượt 90%.

Cơ quan Khí tượng Anh thậm chí nhận định tín hiệu El Nino năm nay có thể mạnh nhất trong nhiều thế hệ và lớn nhất kể từ thế kỷ 19.

Các chuyên gia lưu ý El Nino mạnh không đồng nghĩa mọi khu vực chắc chắn sẽ hứng chịu thời tiết khắc nghiệt hơn bởi tác động phụ thuộc từng vùng.

Tuy nhiên, khi hiện tượng này xuất hiện trên một đại dương vốn đã nóng lên do biến đổi khí hậu, những rủi ro đối với hệ sinh thái biển và cộng đồng ven biển càng trở nên đáng lo ngại.

Hai kịch bản El Nino tác động tới Việt Nam

Cơ quan khí tượng Việt Nam đưa ra hai kịch bản El Nino có suy yếu dần trong những tháng đầu năm 2027 hoặc kéo dài đến giữa năm 2027, tương ứng với tác động về mưa, nắng nóng, hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn.