Công an TP.HCM sáng tạo mô hình, ứng dụng công nghệ số bảo vệ trẻ em trên không gian mạng

Theo Phòng An ninh mạng Công an TP.HCM, có 89% trẻ em từ 12-17 tuổi tại Việt Nam sử dụng Internet, nhưng đến 58,6% trẻ em bị xâm hại có yếu tố công nghệ không dám chia sẻ với ai. Đáng chú ý, chỉ mất 19 giây để một tình huống dụ dỗ nguy cơ cao hình thành. Từ đó đặt ra yêu cầu cấp thiết về đổi mới phương thức tuyên truyền, trang bị kỹ năng bảo vệ trẻ em trên không gian mạng.

Từ thực trạng đáng lo ngại đến yêu cầu đổi mới phương thức tuyên truyền

Xác định việc phòng ngừa tội phạm mạng và bảo vệ trẻ em muốn đạt hiệu quả thực chất thì phải dùng chính sức mạnh công nghệ để giải quyết, Giám đốc Công an thành phố và trực tiếp là Đại tá Lê Công Anh - Phó Giám đốc Công an thành phố đã trực tiếp chỉ đạo Phòng An ninh mạng đổi mới triệt để tư duy tuyên truyền.

Thay vì chỉ dừng lại ở phương thức truyền thống nơi người nghe tiếp nhận kiến thức một chiều, thụ động qua các buổi báo cáo trực tiếp hay tờ rơi tuyên truyền giới hạn về không gian và thời gian, phải kiến tạo một mô hình nền tảng số mở, lấy người dùng làm trung tâm, khơi dậy sự chủ động trải nghiệm, thực hành tương tác và tự nguyện lan tỏa thông điệp trong cộng đồng.

Thực hiện chỉ đạo đó, Phòng An ninh mạng đã thiết kế và làm chủ một mô hình công nghệ khép kín từ cung cấp học liệu, thực hành tương tác, kết nối cộng đồng đến đo lường hiệu quả tự động, hoàn toàn miễn phí và không cần tạo tài khoản, gồm:

Phân hệ lớp học số và trò chơi thực hành được thiết kế nhằm chuyển cách tiếp nhận kiến thức thụ động thành chủ động xử lý tình huống. Nền tảng cung cấp giáo án, kịch bản tình huống, slide, video được phân tầng theo từng cấp học từ tiểu học đến đại học; đồng thời tích hợp phòng minigame trực tuyến, hỗ trợ tối đa 300 thiết bị tham gia cùng lúc.

Người dùng còn có thể tiếp cận cẩm nang điện tử dài 92 trang và quy trình xử lý gồm 5 bước: dừng lại, không lan truyền, lưu bằng chứng, báo cáo và chia sẻ hoặc kết nối Tổng đài 111.

Thông qua các tình huống giả định về lừa đảo, dụ dỗ trên mạng, học sinh được trực tiếp tương tác, lựa chọn phương án xử lý thay vì chỉ tiếp nhận kiến thức qua các buổi tuyên truyền lý thuyết. Nền tảng hoàn toàn miễn phí và không yêu cầu tạo tài khoản;

Mô hình "Mini Mạng xã hội" an toàn và không gian sáng tạo tích hợp AI (khuyến khích người dùng đồng sáng tạo nội dung).

Điểm đột phá của nền tảng trên là xây dựng phân hệ "diễn biến" hoạt động như một mạng xã hội thu nhỏ, văn minh, dành riêng cho học đường. Học sinh, giáo viên và các đơn vị được khuyến khích tự tạo ra giá trị thông qua việc đăng tải tin bài, hình ảnh hoạt động, Videoshort hoặc trải nghiệm bộ công cụ sáng tạo trực tuyến (bảng vẽ điện tử 6 loại bút, trình viết câu chuyện, phòng thu âm tâm sự tự động lọc ồn, lồng nhạc nền, tạo phụ đề video).

Mỗi tác phẩm, bài đăng đều hiển thị trên dòng thời gian công khai hoặc ẩn danh cho phép cộng đồng cùng xem, tương tác khích lệ và chia sẻ lan tỏa thông điệp tích cực;

Hệ thống hồ sơ số, chứng nhận số và bảng xếp hạng thi đua thời gian thực. Theo đó, mỗi trường học, cơ quan trên cả nước khi tham gia đều có "hồ sơ đơn vị" riêng trên hệ thống. Cơ chế trò chơi hóa (gamification) giúp mọi tương tác của người dùng - từ tổ chức tiết học, mở phòng minigame, nhận chứng nhận số, gửi tác phẩm sáng tạo đến nộp báo cáo 7 phần trực tuyến đều được hệ thống tự động ghi nhận, quy đổi điểm và cập nhật trực tiếp lên bảng xếp hạng phong trào thi đua theo thời gian thực.

Để kiểm chứng hiệu quả thực tiễn, nền tảng công nghệ số của Công an TP.HCM đã được ứng dụng trong chiến dịch "Không Một Mình - Kết nối không tổn thương".

Gần 3.000 đơn vị tham gia, hơn 213.000 chứng nhận an toàn đã cấp

Dù mới triển khai bước đầu, mô hình đã thu hút sự tham gia của nhiều trường học, từ tiểu học đến đại học, cùng các cơ quan trên cả nước. 

Thông qua các hoạt động trải nghiệm, tương tác và thi đua trực tuyến, việc trang bị kỹ năng an toàn trên không gian mạng trở nên sinh động, chủ động hơn. Kết quả bước đầu được thể hiện qua những con số đáng chú ý:

Gần 2.900 đơn vị (trường học, cơ quan) tại TP.HCM và nhiều tỉnh, thành trên cả nước đã kích hoạt hồ sơ đơn vị, tham gia ứng dụng nền tảng và bám đuổi thứ hạng từng giờ trên bảng xếp hạng trực tuyến.

Gần 400.000 lượt truy cập trải nghiệm và tương tác trên "mini mạng xã hội" của nền tảng; hàng nghìn tin bài, hình ảnh, Videoshort và 598 báo cáo hưởng ứng kèm minh chứng của các đơn vị được cập nhật liên tục lên dòng thời gian.

1.759 tiết học được tổ chức trực tiếp từ kho giáo án của nền tảng cùng 68.376 lượt mở Phòng minigame vừa học, vừa thực hành, đóng góp điểm số trực tiếp vào thành tích thi đua của các nhà trường.

Hơn 4.500 tác phẩm sáng tạo (tranh vẽ, câu chuyện, ghi âm tâm sự) được học sinh các cấp từ THCS, THPT đến các trường Đại học chủ động khởi tạo ngay trên nền tảng, thu hút hàng trăm lượt yêu thích, bình luận chia sẻ trên mạng xã hội nội bộ và cộng điểm thi đua về cho trường mình; 213.000 chứng nhận số an toàn đã được hệ thống cấp tự động cho người hoàn thành trải nghiệm.

Chiến dịch 'Không một mình': Nhận diện những cái bẫy nhắm vào học sinh, sinh viên trên mạng

Theo Công an TP.HCM, việc bảo vệ trẻ trên không gian mạng không chỉ dừng lại ở việc giữ an toàn cho bản thân trẻ mà còn là kiến tạo một môi trường lành mạnh để bảo vệ sức khỏe tinh thần, tâm hồn và cảm xúc của các em.