Chuyên gia: 'Nên đưa xe ra đường trường'

Với nhiều người, ô tô chủ yếu phục vụ việc đi làm, đưa đón con hoặc mua sắm hằng ngày. Mỗi hành trình có thể chỉ kéo dài vài phút, động cơ vừa khởi động, chưa kịp đạt nhiệt độ vận hành lý tưởng đã phải tắt máy.

Theo Scotty Kilmer, thợ sửa chữa ô tô người Mỹ nổi tiếng với 58 năm kinh nghiệm, thói quen này có thể khiến một số bộ phận trên xe chịu ảnh hưởng về lâu dài. Ông khuyên người dùng thỉnh thoảng nên đưa xe ra đường trường, duy trì tốc độ ổn định để động cơ có đủ thời gian hoạt động ở nhiệt độ thích hợp.

Chỉ đi phố có thể ảnh hưởng đến động cơ, ắc quy

Một trong những vấn đề được Kilmer đề cập là hơi ẩm tích tụ trong dầu động cơ.

Khi ô tô khởi động trong trạng thái nguội, hơi nước có thể ngưng tụ bên trong động cơ và lẫn vào dầu bôi trơn. Nếu xe chỉ di chuyển quãng ngắn, nhiệt độ dầu chưa đủ cao để hơi ẩm bay hơi hoàn toàn.

Theo thời gian, tình trạng này có thể ảnh hưởng đến chất lượng dầu bôi trơn. Kilmer cho biết một dấu hiệu có thể quan sát là lớp chất nhầy màu trắng đục, có dạng bọt xuất hiện ở mặt trong nắp châm dầu.

Tuy nhiên, hiện tượng này cũng có thể liên quan đến việc nước làm mát lọt vào dầu động cơ. Nếu phát hiện dấu hiệu bất thường, chủ xe cần kiểm tra để xác định nguyên nhân.

Không chỉ dầu động cơ, ắc quy cũng có thể chịu ảnh hưởng khi ô tô liên tục thực hiện những hành trình ngắn.

Mỗi lần khởi động, hệ thống đề tiêu thụ một lượng điện đáng kể. Sau đó, máy phát điện cần thời gian để nạp bù. Nếu xe chỉ chạy vài phút rồi tắt máy, lượng điện được nạp lại có thể không đủ bù cho phần đã tiêu hao.

Tình trạng này lặp lại trong thời gian dài có thể khiến ắc quy suy yếu, dẫn đến khó khởi động hoặc không thể khởi động xe.

Một vấn đề khác liên quan đến muội than và hệ thống xử lý khí thải, đặc biệt trên những mẫu ô tô sử dụng động cơ diesel hoặc động cơ xăng phun trực tiếp có trang bị bộ lọc hạt.

Bộ lọc này có nhiệm vụ giữ lại muội than trong khí thải. Khi tích tụ đến một mức nhất định, lượng muội than cần được đốt cháy thông qua quá trình tái sinh.

Quá trình tái sinh thụ động có thể diễn ra khi nhiệt độ khí thải đạt khoảng 350 - 450 độ C trong điều kiện thích hợp. Trong khi đó, tái sinh chủ động có thể yêu cầu nhiệt độ khoảng 550 - 600 độ C, với sự can thiệp của hệ thống điều khiển động cơ để tăng nhiệt độ khí thải.

Nếu ô tô thường xuyên chạy quãng ngắn, dừng đỗ liên tục, quá trình này có thể không hoàn tất. Muội than vì thế tiếp tục tích tụ, làm tăng nguy cơ tắc nghẽn bộ lọc.

Trên một số động cơ diesel, việc tái sinh bị gián đoạn nhiều lần còn có thể khiến nhiên liệu phun bổ sung lọt xuống cácte, hòa lẫn với dầu bôi trơn và làm giảm chất lượng dầu.

Chạy cao tốc có lợi, nhưng không phải cứ chạy nhanh là sạch

Từ những vấn đề trên, Kilmer cho rằng chủ xe nên thỉnh thoảng thực hiện những hành trình dài hơn thay vì chỉ sử dụng ô tô trong đô thị.

Theo ông, khoảng một giờ di chuyển ở tốc độ đường trường có thể giúp dầu động cơ duy trì nhiệt độ khoảng 90 - 100 độ C, tạo điều kiện để hơi ẩm tích tụ bay hơi.

Việc chạy xe liên tục cũng giúp máy phát điện có thêm thời gian nạp lại ắc quy. Trong một số điều kiện, khoảng 20 phút di chuyển có thể giúp phục hồi lượng điện tiêu hao khi khởi động, dù thời gian thực tế phụ thuộc vào tình trạng ắc quy và hệ thống sạc.

Đối với những xe được trang bị bộ lọc hạt, hành trình dài ở tốc độ ổn định có thể tạo điều kiện thuận lợi để hệ thống hoàn thành quá trình tái sinh. Khoảng 40 - 60 phút chạy đường trường có thể hữu ích trong một số trường hợp, nhưng không bảo đảm bộ lọc sẽ được làm sạch trên mọi mẫu xe.

Kilmer còn đề cập đến một quan niệm khác mang tên "Italian tune-up", thường được hiểu là chạy ô tô ở tốc độ cao để làm sạch động cơ.

Theo ông, khi xe di chuyển ở tốc độ khoảng 100km/h, xăng có thể giúp làm sạch xu páp và xéc măng.

Dù vậy, đây là quan niệm mang nhiều màu sắc kinh nghiệm sửa chữa truyền thống hơn là một phương pháp bảo dưỡng có cơ sở kỹ thuật áp dụng cho mọi động cơ.

Trên thực tế, việc động cơ đạt nhiệt độ vận hành thích hợp có thể giúp hạn chế một số dạng cặn bẩn, nhưng không đồng nghĩa nhiên liệu sẽ tự làm sạch toàn bộ những chi tiết bên trong.

Chẳng hạn, với động cơ xăng phun trực tiếp, nhiên liệu được phun thẳng vào buồng đốt nên không đi qua mặt sau xu páp nạp. Vì vậy, việc chạy nhanh không thể giúp xăng làm sạch khu vực này như nhiều người vẫn nghĩ.

Mặt khác, tốc độ xe không phải yếu tố duy nhất quyết định nhiệt độ hay tải vận hành của động cơ. Việc duy trì 100km/h cũng không bảo đảm muội than sẽ được loại bỏ.

Do đó, theo Motorpasion, điều Kilmer muốn nhấn mạnh là động cơ cần có đủ thời gian hoạt động ở nhiệt độ thích hợp, chứ không phải người lái cần chạy càng nhanh càng tốt.

Với những người thường xuyên sử dụng ô tô để đi lại trong thành phố, thỉnh thoảng thực hiện một hành trình dài có thể mang lại lợi ích cho hệ thống bôi trơn, ắc quy và bộ lọc khí thải. Tuy nhiên, việc này không thay thế bảo dưỡng định kỳ hay xử lý những hư hỏng đã phát sinh.

Người dùng cũng không cần cố tình tăng tốc, chạy quá giới hạn cho phép hoặc kéo dài hành trình chỉ để "làm sạch" động cơ. Với những xe có bộ lọc hạt, hướng dẫn tái sinh của nhà sản xuất vẫn là căn cứ quan trọng nhất.

'Xe máy điện pin tháo rời tiện nhưng cần lưu ý nếu không muốn pin xuống cấp sớm'

Mỗi loại pin có những lợi thế và cả hạn chế mà người mua xe máy điện cần cân nhắc.