Nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí khoa học Memory & Cognition cho thấy việc chụp màn hình có thể tạo ra một nghịch lý: càng tin rằng thông tin đã được điện thoại lưu giúp, chúng ta càng dễ quên chính thông tin ấy.

Nhóm nghiên cứu tại Đại học Binghamton (Mỹ), do nhà tâm lý học Sophia Fabrizio dẫn đầu, thực hiện 7 thí nghiệm với tổng cộng 892 người tham gia để tìm hiểu điều gì xảy ra với trí nhớ sau một cú bấm chụp màn hình.

Trong các thí nghiệm, người tham gia xem nhiều tác phẩm nghệ thuật. Một số hình được yêu cầu chụp màn hình, số khác chỉ được quan sát. Sau đó họ phải thực hiện các bài kiểm tra trí nhớ.

Kết quả lặp lại khá nhất quán. Những hình đã được chụp màn hình thường được nhớ kém hơn những hình chỉ được nhìn.

Hiện tượng này có "họ hàng" với một hiệu ứng đã được giới tâm lý học biết đến trước đó, gọi là hiệu ứng suy giảm trí nhớ do chụp ảnh. Khi con người ghi lại một trải nghiệm bằng máy ảnh nhưng không xem lại hình sau đó, ký ức về trải nghiệm ấy có thể trở nên kém rõ hơn.

Nhóm nghiên cứu còn muốn biết liệu phần "trí nhớ bị bỏ bớt" có giúp não giải phóng nguồn lực để làm việc khác tốt hơn hay không. Họ cho người tham gia thực hiện thêm các bài toán và kiểm tra khả năng ghi nhớ những thông tin khác.

Tuy nhiên, kết quả không cho thấy lợi ích rõ ràng nào đủ để bù lại phần trí nhớ bị suy giảm.

Các nhà khoa học đang xem xét vài cách giải thích.

Một khả năng là việc chụp màn hình làm chia nhỏ sự chú ý. Thay vì tập trung hoàn toàn vào thông tin trước mắt, não phải dành nguồn lực cho thao tác lưu lại. Nhưng hiện tượng quên vẫn xuất hiện ngay cả khi người tham gia được cho thêm thời gian quan sát, cho thấy đây chưa phải lời giải thích đầy đủ.

Một giả thuyết khác là chuyển gánh nặng ghi nhớ ra bên ngoài. Khi biết thông tin đã nằm trong điện thoại, não có thể quyết định rằng không cần phải ghi nhớ kỹ nữa.

Nhóm nghiên cứu đặc biệt chú ý tới khả năng thứ ba, là hành động chụp có thể khiến con người vô thức tách sự chú ý khỏi trải nghiệm. Khoảnh khắc bấm nút giống như một tín hiệu rằng thông tin đã được cất giữ an toàn và não có thể chuyển sang việc khác.

Dù vậy, chụp màn hình không phải lúc nào cũng gây hại cho trí nhớ. Theo Fabrizio, nếu người dùng chụp có chủ đích rồi thường xuyên mở lại, sử dụng hình ảnh như một gợi ý để gợi nhớ, chúng vẫn có thể hỗ trợ việc ghi nhớ lâu dài.

Vấn đề nằm ở thói quen của khá nhiều người cứ chụp hàng chục hình mỗi ngày, để chúng chìm trong thư viện ảnh rồi gần như không bao giờ xem lại.

Bạn chat chụp màn hình tin nhắn gửi muôn nơi: Đã chat thì phải chịu?

Nhiều bạn đọc cho rằng chuyện chat chit rồi bị chụp màn hình gửi đi là chuyện bình thường.