Theo Cơ quan Khảo sát địa chất Mỹ (USGS), từ ngày 7 đến 14-8, toàn cầu ghi nhận 98 trận động đất có độ lớn từ 4,5 trở lên.

Con số này dễ khiến nhiều người có cảm giác Trái đất đang trải qua một tuần địa chấn đặc biệt dữ dội. Tuy nhiên, khi đặt trong bối cảnh dữ liệu dài hạn, mức độ hoạt động này không phải bất thường.

Gần 100 trận trong một tuần có thực sự nhiều?

USGS từng ghi nhận 100 trận động đất từ độ lớn 4,5 trở lên trong tuần 3 đến 10-7, gần tương đương 98 trận trong tuần vừa qua.

Ở quy mô dài hơn, động đất xảy ra liên tục trên Trái đất. Trung tâm Thông tin động đất quốc gia của Mỹ ước tính mỗi năm có khoảng 20.000 trận động đất, trung bình khoảng 55 trận mỗi ngày.

Phần lớn các trận động đất có độ lớn nhỏ hoặc xảy ra tại những khu vực ít người sinh sống nên không gây chú ý.

USGS cũng lưu ý số trận động đất có thể dao động đáng kể giữa các ngày, tuần và năm. Vì vậy, một giai đoạn ngắn có nhiều động đất hơn không đủ để kết luận hoạt động địa chấn toàn cầu đang gia tăng bất thường hay một trận động đất lớn khác sắp xảy ra.

Việc con người phát hiện nhiều trận động đất hơn hiện nay còn liên quan đến mạng lưới quan trắc ngày càng dày đặc, thiết bị nhạy hơn và khả năng truyền dữ liệu gần như tức thời.

Nói cách khác, 98 trận động đất từ độ lớn 4,5 trong một tuần là con số đáng chú ý nếu đứng riêng lẻ, nhưng chưa phải bằng chứng cho thấy Trái đất đang 'rung chuyển' bất thường.

Hai trận động đất trên 7 độ mới đáng chú ý

Điểm đáng quan tâm hơn trong tuần 7 đến 14-8 là sự xuất hiện của hai trận động đất rất mạnh.

Ngày 10-8, một trận động đất độ lớn 7,4 xảy ra gần San José del Palmar, miền tây Colombia, ở độ sâu khoảng 110km. Trận động đất gây thiệt hại nghiêm trọng, khiến hàng trăm người thiệt mạng, nhiều người mất tích và hàng nghìn người bị thương.

Đến ngày 14-8, một trận động đất độ lớn 7,7 xảy ra ngoài khơi Indonesia, gần đảo Flores. Đây là trận động đất nông, với tâm chấn ở độ sâu khoảng 10km, gây rung lắc mạnh tại nhiều khu vực.

Hai trận động đất trên độ lớn 7 xuất hiện trong cùng một tuần đáng chú ý hơn nhiều so với tổng số 98 trận.

Theo thống kê dài hạn của USGS từ khoảng năm 1900, thế giới trung bình có khoảng 16 trận động đất từ độ lớn 7 trở lên mỗi năm. Trong đó, khoảng 15 trận thuộc nhóm độ lớn 7 và khoảng một trận từ độ lớn 8 trở lên. Tuy nhiên, số lượng thực tế dao động khá mạnh giữa các năm.

USGS cho biết các trận động đất lớn đôi khi có thể kích hoạt những rung chấn nhỏ ở khoảng cách xa do sóng địa chấn truyền qua. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng cho thấy một trận động đất lớn ở khu vực này thường xuyên kích hoạt một trận lớn khác cách đó hàng nghìn kilômet.

Vị trí của hai trận động đất mạnh gần đây cũng không quá bất ngờ về mặt địa chất. Indonesia nằm trên Vành đai lửa Thái Bình Dương, nơi nhiều mảng kiến tạo gặp nhau và hoạt động hút chìm diễn ra mạnh.

Miền tây Colombia cũng nằm trong khu vực kiến tạo phức tạp ở rìa Thái Bình Dương.

Theo USGS, khoảng 90% động đất trên thế giới xảy ra dọc Vành đai lửa Thái Bình Dương, trong khi khoảng 81% những trận động đất lớn nhất cũng tập trung tại khu vực này.

Vì vậy, gần 100 trận động đất trong một tuần có thể tạo cảm giác Trái đất đang trải qua một giai đoạn bất thường, nhưng riêng con số 98 chưa cho thấy điều đó.

Với giới địa chấn học, những yếu tố quan trọng hơn là độ lớn, độ sâu, vị trí, cơ chế đứt gãy và mức độ dễ tổn thương của các cộng đồng gần tâm chấn.

51 người thiệt mạng trong động đất, người dân Indonesia hoảng loạn tìm sự sống

Trận động đất mạnh 7,7 độ tại Indonesia đã khiến 51 người thiệt mạng, hàng chục người bị thương (tính đến ngày 16-8). Tại đảo Flores, người dân phải sơ tán bệnh nhân khỏi bệnh viện khi tường, đồ đạc và mảnh vỡ đổ xuống khắp nơi.