Ngày 23-8, với đa số đại biểu tán thành, Quốc hội biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan.

Điểm đáng chú ý tại luật vừa được thông qua là quy định lại về cơ chế một cửa quốc gia theo hướng làm rõ cơ chế phối hợp, chia sẻ dữ liệu thông qua hệ thống thông tin tích hợp. Đáng chú ý, dữ liệu đã được chia sẻ sẽ không phải yêu cầu người dân, doanh nghiệp nộp lại bản giấy.

Mở rộng nhóm người khai hải quan, gồm chủ sàn thương mại điện tử

Luật cũng mở rộng nhóm người khai hải quan, trong đó có doanh nghiệp bưu chính, chuyển phát nhanh quốc tế, chủ quản nền tảng thương mại điện tử và người thực hiện dịch vụ quá cảnh, trung chuyển hàng hóa.

Trước khi Quốc hội biểu quyết, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo luật. 

Trong báo cáo bộ trưởng nhấn mạnh việc bổ sung các chủ thể này được Chính phủ đánh giá phù hợp với xu hướng phát triển thương mại điện tử và thông lệ quốc tế.

Nội dung mới nữa đó là việc quy định kiểm tra, giám sát hàng hóa qua nền tảng thương mại điện tử ở cấp luật, theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn là cần thiết. Theo quy định của luật, hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua nền tảng thương mại điện tử phải làm thủ tục hải quan, chịu sự kiểm tra, giám sát hải quan.

Tổ chức, cá nhân tại Việt Nam khi mua, bán hàng hóa với nước ngoài qua nền tảng thương mại điện tử phải thực hiện định danh, xác thực điện tử. 

Chủ quản nền tảng thương mại điện tử có trách nhiệm kết nối với hệ thống xử lý dữ liệu về thương mại điện tử của cơ quan hải quan khi thực hiện định danh, xác thực điện tử.

Chủ quản nền tảng thương mại điện tử, chủ kho ngoại quan, doanh nghiệp vận chuyển hoặc đại lý của doanh nghiệp vận chuyển, tổ chức, cá nhân có liên quan đến hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua nền tảng thương mại điện tử có trách nhiệm cung cấp thông tin liên quan đến hàng hóa cho cơ quan hải quan.

Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết luật chỉ quy định những nguyên tắc cơ bản, còn ngưỡng trị giá, quy trình và lộ trình xác thực định danh điện tử sẽ được Chính phủ quy định chi tiết. 

Chính phủ cũng sẽ quy định chi tiết trách nhiệm kết nối dữ liệu của chủ quản nền tảng thương mại điện tử nước ngoài không có trụ sở tại Việt Nam.

Hoàn thiện cơ chế quản lý rủi ro, quản lý tuân thủ

Ngoài ra, tại luật sửa đổi đã hoàn thiện cơ chế quản lý rủi ro và quản lý tuân thủ. Theo đó, cơ quan hải quan quản lý hệ thống thông tin nghiệp vụ, ứng dụng công nghệ số, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo để thực hiện quản lý rủi ro trong hoạt động nghiệp vụ hải quan.

Người khai hải quan tuân thủ pháp luật được xem xét ưu tiên thực hiện thủ tục hải quan, miễn, giảm mức độ kiểm tra, giám sát hải quan, kiểm tra sau thông quan và các hoạt động nghiệp vụ khác đối với hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh.

Đối với kiểm tra sau thông quan, Chính phủ tiếp thu, chỉnh lý cách tính thời hiệu 5 năm, đồng thời giữ thời hạn kiểm tra tối đa 20 ngày và gia hạn 20 ngày, phù hợp với Luật Quản lý thuế.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan vừa được thông qua quy định rõ, với hàng hóa đã được thông quan, người khai hải quan có thể khai bổ sung trong vòng 60 ngày kể từ ngày thông quan, với điều kiện việc khai bổ sung được thực hiện trước khi cơ quan hải quan quyết định dừng đưa hàng qua khu vực giám sát hoặc tiến hành kiểm tra sau thông quan, thanh tra, kiểm tra.

Quy định này không áp dụng đối với một số nội dung liên quan đến giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu và kiểm tra chuyên ngành như chất lượng hàng hóa, y tế, văn hóa, kiểm dịch động vật, thực vật và an toàn thực phẩm.

Hàng hóa phải kiểm định hải quan: Làm sao để ngăn chặn 1 lô hàng lấy mẫu 2 lần?

Việc kiểm soát hàng hóa thông qua hoạt động kiểm định hải quan là phù hợp song cần quy định rõ phương thức và cơ chế quản lý với thời hạn cụ thể, tránh chồng chéo để ngăn ngừa rủi ro và gánh nặng thủ tục, chi phí cho doanh nghiệp.