Ngâm chân trong y học cổ truyền được xem là "phép dưỡng sinh đơn giản mà hiệu quả nhất" dành cho người hiện đại. Đây cũng là cách giữ gìn sức khỏe bền vững, đặc biệt trong những ngày lạnh cuối năm.

"Chân ấm thì người ấm"

Trong y học cổ truyền có câu "Túc vi nhân chi căn" - đôi chân là gốc rễ của con người. Cũng như nếu cây bị thiếu nước, rễ cây sẽ khô héo trước, tương tự khi sức khỏe suy giảm, bàn chân thường là nơi đầu tiên biểu hiện sự thay đổi: lạnh, nhợt nhạt, tê mỏi hoặc nứt nẻ.

Sáu đường kinh mạch chính ở chân đều khởi đầu hoặc kết thúc ở bàn chân, do đó bàn chân có mối liên hệ chặt chẽ với ngũ tạng lục phủ. Do đó việc chăm sóc, làm ấm bàn chân chính là nuôi dưỡng khí huyết, bảo vệ tạng phủ và duy trì sự thịnh vượng của toàn cơ thể.

Chân là nơi hàn khí dễ xâm nhập nhất. Khi bàn chân bị lạnh, dương khí bị tổn thương, khí huyết lưu thông kém khiến cơ thể dễ mỏi mệt, đau đầu, mất ngủ hoặc tái phát các bệnh xương khớp khi trời lạnh. Vì thế ngâm chân bằng nước ấm mỗi tối không chỉ là cách thư giãn, mà còn giúp làm ôn ấm kinh mạch, điều hòa âm dương, tăng cường sức đề kháng.

Hiểu đúng lợi ích của việc ngâm chân buổi tối

Nhiều nghiên cứu hiện đại chỉ ra rằng bàn chân chứa những vùng phản xạ thần kinh liên quan mật thiết đến các cơ quan nội tạng và ngâm chân giúp kích hoạt các phản xạ này, tăng lưu thông máu, hỗ trợ điều hòa hoạt động chuyển hóa của cơ thể. 

Trong y học cổ truyền, bàn chân là nơi hội tụ của nhiều kinh lạc và huyệt đạo nên khi được làm ấm, khí huyết lưu thông, kinh mạch thông suốt.

Trong đời sống hiện đại, việc thường xuyên sử dụng máy điều hòa, ăn đồ sống lạnh khiến cơ thể dễ bị hàn thấp xâm nhập, gây rối loạn tuần hoàn và giảm sức đề kháng. 

Ngâm chân bằng nước ấm hoặc với các vị thuốc chính là một cách đơn giản để khu hàn, tán thấp, giúp cơ thể nhanh chóng hồi phục trạng thái cân bằng.

Đặc biệt, thói quen ngâm chân buổi tối mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc giảm căng cơ, xoa dịu mệt mỏi và cải thiện giấc ngủ. Khi đôi chân được ngâm trong nước ấm, mạch máu giãn nở, máu lưu thông xuống chi dưới nhiều hơn, lượng máu lên não giảm tương đối, tạo cảm giác buồn ngủ và thư thái tự nhiên.

Hơn nữa, lòng bàn chân chứa hàng ngàn đầu mút thần kinh kết nối trực tiếp với não bộ. Sự kích thích nhẹ nhàng từ nước ấm giúp ức chế hoạt động quá mức của vỏ não, mang lại giấc ngủ sâu và tinh thần thoải mái.

Cách ngâm chân đúng để đạt hiệu quả dưỡng sinh

Để việc ngâm chân phát huy tối đa tác dụng dưỡng sinh, người thực hiện cần chú ý đến thời điểm, nhiệt độ nước và cách tiến hành. Thời điểm lý tưởng nhất để ngâm chân là vào buổi tối, khoảng 30 phút trước khi đi ngủ, khi cơ thể đã được thư giãn.

Nước ngâm nên được duy trì ở nhiệt độ khoảng 38-42°C, đủ ấm nhưng không quá nóng để tránh gây bỏng da hoặc làm giãn mạch quá mức. Mực nước lý tưởng là cao hơn mắt cá chân khoảng 5-10cm, sao cho có thể ngâm cả bàn chân và một phần cẳng chân.

Mỗi lần ngâm nên kéo dài khoảng 15-20 phút, khi thấy toàn thân hơi ấm và mồ hôi ra nhẹ ở trán là đạt yêu cầu. Với người bệnh mạn tính hoặc người cao tuổi, nên giảm thời gian ngâm còn khoảng 10-15 phút tùy thể trạng.

Trong khi ngâm, có thể xoa bóp nhẹ nhàng bàn chân và ấn vào các huyệt Dũng tuyền, Thái khê để tăng tác dụng điều hòa khí huyết, dưỡng thận và an thần. Nên chọn thau gỗ hoặc sứ để giữ nhiệt tốt, tránh sử dụng chậu nhôm hoặc nhựa mỏng vì dễ tỏa nhiệt nhanh.

Sau khi ngâm xong, cần lau khô chân kỹ, có thể xoa thêm ít dầu gừng hoặc dầu quế vào lòng bàn chân nhằm giữ ấm và phòng cảm lạnh.

Chăm sóc 'trái tim thứ hai' sẽ giúp trẻ lâu, chữa chứng mất ngủ

Mất ngủ hành hạ bạn mỗi đêm? Y học cổ truyền gợi ý một giải pháp đơn giản nhưng hiệu quả bất ngờ là 'liệu pháp ngâm chân'. Khám phá bí quyết thư giãn và cải thiện giấc ngủ sâu nhờ phương pháp này.