Điều tìm lại không phải quan niệm "cha mẹ đặt đâu con ngồi đó", mà là vai trò kết nối vốn quen thuộc trong các gia đình Việt.

Những cuộc hẹn do cha mẹ sắp xếp

Ba năm trước, bà Hoàng Mai (56 tuổi, TP.HCM) thường xuyên bênh vực con gái mỗi khi họ hàng nhắc chuyện lấy chồng. Bà cho rằng thời nay con cái có học thức, có công việc ổn định thì nên được quyền lựa chọn người đồng hành.

Nhưng khi con gái bước sang tuổi 34, trải qua ba mối tình nghiêm túc mà vẫn chưa đi đến hôn nhân, suy nghĩ của bà dần thay đổi. "Mỗi lần chia tay là vài năm tuổi trẻ trôi qua. Tôi bắt đầu thấy để tụi nhỏ tự chọn chưa chắc đã tốt như mình nghĩ", bà nói.

Từ chỗ không can thiệp, bà bắt đầu nhờ bạn bè, đồng nghiệp, người quen giới thiệu đối tượng phù hợp cho con. Những buổi cà phê cuối tuần dần trở thành cuộc gặp mặt có chủ đích.

Cùng nỗi niềm ấy, ông Quốc Hưng (ngụ TP Đồng Nai) từng khuyến khích con trai yêu đương tự nhiên, không đặt nặng chuyện kết hôn sớm. Thế nhưng khi con trai ngoài 41 tuổi vẫn độc thân, ông lại nghĩ khác.

"Hồi trẻ yêu rồi cưới. Bây giờ yêu năm bảy năm, không hợp lại chia tay, rồi yêu tiếp. Cứ vậy đến lúc muốn cưới thì tuổi cũng lớn rồi", ông chia sẻ.

Ông nhận thấy không ít phụ huynh có chung suy nghĩ. Họ không phủ nhận tình yêu, nhưng bắt đầu tin rằng người trẻ đang có quá nhiều lựa chọn và ngày càng khó đưa ra quyết định.

Có người cho rằng thế hệ trước kết hôn sớm và bền vững hơn bởi gia đình đóng vai trò quan trọng trong việc lựa chọn bạn đời, hôn nhân không chỉ dựa vào cảm xúc, còn cần sự tương đồng về gia cảnh, tính cách, lối sống và trách nhiệm, là điều người lớn thường nhìn thấy rõ hơn người trẻ đang yêu.

Với người trong cuộc, chị Thu Trang (37 tuổi, Lâm Đồng) không phản đối các cuộc gặp do cha mẹ giới thiệu. Sau nhiều năm tập trung cho công việc, chị đồng ý đi xem mắt. Trong lần gặp đầu tiên, cả hai đều khá ngượng nên gần như không biết bắt đầu từ đâu. Bất ngờ chú mèo của quán chạy đến, cả hai cùng cúi xuống vuốt ve rồi trò chuyện rôm rả từ chuyện nuôi thú cưng đến cuộc sống thường ngày.

"Cha mẹ có thể giới thiệu, còn hợp hay không vẫn phải để người trong cuộc tự quyết định", chị chia sẻ.

Nỗi lo của cha mẹ cho chuyện hôn nhân của con cái thời hiện đại

Sự trở lại của chuyện mai mối, giới thiệu đối tượng hay những cuộc gặp gỡ do gia đình sắp xếp trong nhiều gia đình, phải chăng do thay đổi sâu sắc của xã hội và các băn khoăn rất thực của bậc cha mẹ?

Nếu trước đây lập gia đình ở tuổi đôi mươi được xem là bình thường thì ngày nay nhiều người dành phần lớn tuổi trẻ cho học tập, sự nghiệp và phát triển bản thân. 

Điều này giúp họ có nhiều cơ hội hơn, nhưng cũng khiến khoảng thời gian dành cho việc xây dựng gia đình chậm trễ.

Mặt khác, người trẻ có nhiều lựa chọn nhưng cũng khó lựa chọn hơn. Tuy nhiên khi lựa chọn quá nhiều, việc đưa ra quyết định đôi khi lại trở nên khó khăn hơn. Không ít người liên tục tìm kiếm sự phù hợp hoàn hảo và trì hoãn cam kết lâu dài.

Thực tế, quan niệm về hôn nhân cũng có sự thay đổi. Thế hệ trước thường xem hôn nhân là đích đến tất yếu của tình yêu, còn thế hệ trẻ coi đó là một lựa chọn cần được cân nhắc kỹ lưỡng. 

Sự tôn trọng, đồng điệu về giá trị sống, khả năng chia sẻ trách nhiệm và phát triển cùng nhau được đặt lên hàng đầu. Vì vậy, việc kết hôn muộn không hẳn phản ánh thất bại trong tình cảm mà còn cho thấy những tiêu chuẩn mới về chất lượng của mối quan hệ.

Nhiều cha mẹ cho rằng hôn nhân liên quan đến gia đình, môi trường sống và những giá trị nền tảng. Vì thế, họ tin rằng việc giới thiệu những người có hoàn cảnh, lối sống hoặc định hướng tương đồng có thể giúp con mở rộng cơ hội tìm được bạn đời phù hợp.

Tuy nhiên mai mối ngày nay đã mang ý nghĩa khác. Nhiều trường hợp không còn là sự sắp đặt hay quyết định thay con cái như trước đây. Cha mẹ chỉ đóng vai trò tạo cơ hội gặp gỡ, còn quyền lựa chọn vẫn thuộc về người trong cuộc.

Do vậy đó không phải là quay lại thời "cha mẹ đặt đâu con ngồi đó" hay tiếp tục để người trẻ hoàn toàn tự xoay xở, mà ở việc tìm ra điểm cân bằng giữa kinh nghiệm của thế hệ đi trước và quyền tự quyết của thế hệ trẻ.

Cha mẹ lo lắng khi con cái ngại hẹn hò

Một người bạn kể con trai mình vừa tốt nghiệp đại học nhưng chưa có người yêu. Người khác nói con gái đã đi làm vài năm nhưng dường như không mặn mà với chuyện tình cảm.