Tuyến đường sắt Bến Thành - Thủ Thiêm đi từ lõi trung tâm TP.HCM, vượt sông Sài Gòn và chạy dọc trục đường Mai Chí Thọ đến gần nút giao An Phú - Ảnh: CHÂU TUẤN
Khi các tuyến metro hoàn thành, kết nối liên thông, nếu lưu lượng hành khách đủ, có thể có những chuyến tàu chạy thẳng từ sân bay Tân Sơn Nhất đến sân bay Long Thành. Tổng Bí thư Tô Lâm giao nhiệm vụ cho TP.HCM thời gian di chuyển là 30 phút. Tôi nghĩ nếu tàu chạy liên tục, không dừng ở ga nào thì vẫn có thể đáp ứng được yêu cầu này với cự ly khoảng 60km.
Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang
Tại hội nghị tiếp xúc cử tri ngày 10-3, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang cho biết Tổng Bí thư Tô Lâm đã giao nhiệm vụ cho TP giải quyết bài toán kết nối hai sân bay Tân Sơn Nhất và Long Thành.
Sẽ khởi công nhiều metro nối sân bay năm 2026
Theo ông Quang, trong nhiệm kỳ này, TP sẽ triển khai đồng loạt nhiều tuyến đường sắt đô thị với quy mô lớn và cách làm nhanh, với kế hoạch đến cuối nhiệm kỳ hoàn thành 6 tuyến. Đi qua khu vực sân bay Tân Sơn Nhất có 2 tuyến, trong đó tuyến metro số 2 đoạn Bến Thành - Tham Lương đã khởi công vào tháng 1-2026. Đồng thời trong năm nay, TP.HCM cũng sẽ khởi công tuyến metro số 6 chạy từ khu vực sân bay Tân Sơn Nhất qua đường Phạm Văn Đồng đến Phú Hữu.
Trên thực tế, từ khi có cơ chế của nghị quyết 188 cùng các thể chế được Trung ương khơi thông, TP.HCM đã chủ động nghiên cứu nhiều phương án kết nối metro với sân bay Tân Sơn Nhất và Long Thành.
Trong đó, TP đang ưu tiên triển khai sớm trục metro liên thông giữa hai sân bay thông qua metro số 2 (đoạn Bến Thành - Tham Lương và đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm) cùng tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành.
Công ty cổ phần đầu tư địa ốc Đại Quang Minh (doanh nghiệp thành viên của Tập đoàn Trường Hải) đang tổ chức nghiên cứu lập báo cáo nghiên cứu khả thi cho metro số 2 đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm và đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành.
Trước đó, Tập đoàn xây dựng Thái Bình Dương đã có văn bản đề xuất UBND TP.HCM đầu tư tuyến metro số 6 giai đoạn 1 từ ga Bà Quẹo (kết nối metro số 2), đi qua sân bay Tân Sơn Nhất đến Phú Hữu (kết nối với đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành).
Dự án được đề xuất làm theo hình thức tổng thầu EPCF (ứng vốn thi công, thanh toán trả chậm với lãi suất thấp hoặc không tính lãi). Doanh nghiệp cam kết sẽ khởi công trong năm nay khi được chấp thuận.
Nguồn: Thành Ủy TP.HCM - Đồ họa: N.KH.
Huy động sức mạnh tổng hợp
Theo kế hoạch, chỉ còn khoảng một tháng nữa là đến thời điểm dự kiến khởi công tuyến metro Bến Thành - Thủ Thiêm. TP.HCM đang vận dụng tối đa các cơ chế chính sách đặc thù theo thẩm quyền, trong đó sẽ áp dụng cơ chế lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt nhằm bảo đảm tiến độ triển khai.
Việc thực hiện công trình này với tính chất là dự án có yêu cầu cấp tốc theo nghị quyết 188 và các quy định liên quan sẽ giúp rút ngắn thủ tục triển khai so với trước đây 1 - 2 năm.
Tuần trước, UBND TP.HCM đã ban hành kế hoạch triển khai thực hiện dự án xây dựng tuyến metro số 2 đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm. Kế hoạch gồm 8 nhóm nhiệm vụ chính với hơn 70 thủ tục và đầu việc quan trọng, phân công rõ nhiệm vụ, giao tiến độ cụ thể cho các sở, ngành, địa phương và Công ty Đại Quang Minh để thực hiện với tinh thần trách nhiệm cao nhất.
Theo mốc tiến độ, TP yêu cầu các sở ngành hoàn tất thủ tục để HĐND TP thông qua nghị quyết danh mục quỹ đất thanh toán theo hợp đồng BT (xây dựng - chuyển giao) vào tháng 4-2026. Ngày 18-4 dự kiến phê duyệt dự án đầu tư và chấp thuận nhà đầu tư theo phương thức lựa chọn trong trường hợp đặc biệt. Ngày 19-4 các địa phương bàn giao mặt bằng phục vụ khởi công.
Ngoài hướng kết nối trên, các tuyến metro theo các hướng khác đến sân bay Long Thành cũng đang có nhiều tín hiệu tích cực. Trong đó tỉnh Đồng Nai đang khẩn trương triển khai thủ tục kéo dài tuyến metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên đến trung tâm hành chính mới của tỉnh và sân bay Long Thành, mục tiêu hoàn thành vào năm 2030.
Công trình khẩn cấp là phải làm ngay
TS Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế tài nguyên và Môi trường TP.HCM, cho rằng việc triển khai các dự án kết nối sân bay Long Thành theo dạng công trình khẩn cấp là chuyện cần phải thực hiện ngay. Đây cũng chính là một cách chống lãng phí nguồn lực và thời gian, nhất là khi sân bay Long Thành sắp đưa vào khai thác.
"Công trình khẩn cấp là công trình phải thực thi ngay. Hiện hành lang pháp lý cho các dự án khẩn cấp đã có, song theo tôi, yếu tố quan trọng nhất vẫn là con người. Thay vì mất 3 tháng để thẩm định thì phải rút xuống còn 10 - 15 ngày; thay vì 1 tháng thì làm trong 1 tuần, thậm chí 1 ngày. Đây là sự thay đổi về cách làm và cách vận hành. Cán bộ phải nắm vững thủ tục, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám quyết đoán và tự tin thì mới phát huy được hiệu quả của cơ chế cấp bách", ông Thuận nói.
Tuy nhiên ông Thuận cũng lưu ý rằng các dự án metro và đường sắt có quy mô lớn và kỹ thuật rất phức tạp. Vì vậy ngay cả khi triển khai theo dạng công trình khẩn cấp thì hồ sơ dự án vẫn phải được chuẩn bị kỹ lưỡng, chất lượng và lường trước các rủi ro trong quá trình thi công, vận hành cũng như giai đoạn kết thúc hợp đồng. Giai đoạn chuẩn bị càng làm kỹ càng tốt, để sau khi được thông qua, tiến trình triển khai được "đầu xuôi, đuôi lọt".
"Tôi được biết hiện nay TP.HCM đã mời 7 bộ, ngành cử đại diện tham gia tổ thẩm định các gói thầu của các dự án metro. Tôi thấy đề xuất rất cần thiết và đề nghị các bộ, ngành cử những cán bộ tinh nhuệ, có chuyên môn và kinh nghiệm quản lý dự án tham gia thẩm định, giám sát trong suốt quá trình triển khai. Vai trò của các cán bộ này rất quan trọng để kịp thời góp ý, hướng dẫn chủ đầu tư trong quá trình bắt đầu triển khai, tránh trường hợp sai sót để lại hậu quả mới được phát hiện", ông Thuận nói.
Theo ông Thuận, khi một sân bay lớn như Long Thành hoàn thành, một tuyến metro chưa thể đáp ứng hết nhu cầu đi lại. Do đó, không chỉ riêng metro mà hầu hết các tuyến đường kết nối về Long Thành hiện nay đều mang tính chất công trình khẩn cấp.
Cần triển khai song song nhiều dự án, bao gồm cả làm mới, mở rộng, xử lý các điểm nghẽn trên các tuyến đường bộ để tăng khả năng kết nối từ nhiều hướng.
Cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu đoạn qua Đồng Nai Ảnh: A LỘC
Làm metro mất 4 - 5 năm, trước mắt phụ thuộc kết nối bằng đường bộ
Theo các chuyên gia giao thông, một tuyến metro có thời gian thi công đến ngày vận hành nhanh nhất cũng 4 - 5 năm. Theo mục tiêu đề ra, một số tuyến metro kết nối sân bay sẽ hoàn thành vào giai đoạn 2030, trong khi sân bay Long Thành (Đồng Nai) đã có kế hoạch khai thác vào tháng 6-2026. Như vậy trong khoảng thời gian chờ metro, trước mắt phải đẩy nhanh tiến độ kết nối bằng đường bộ.
Hiện nay nhiều tuyến cao tốc, đường vành đai, cây cầu cũng đang được đẩy nhanh tiến độ triển khai, thi công để sớm hoàn thành đưa vào kết nối sân bay Long Thành. Trong đó các dự án như đường vành đai 3, cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, cao tốc Bến Lức - Long Thành sẽ lần lượt về đích vào giữa năm 2026.
Trong khi đó các cao tốc Bến Lức - Long Thành, dự án mở rộng cao tốc TP.HCM - Long Thành lên 8 - 10 làn xe cũng đang được tăng tốc thi công.
Theo Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC), dự án mở rộng cao tốc TP.HCM - Long Thành được thực hiện xây dựng theo lệnh khẩn cấp và đã khởi công vào ngày 19-8-2025. Đây là công trình phải hoàn thành trong thời gian ngắn để đáp ứng tiến độ kết nối sân bay Long Thành.
Đến nay dự án đã triển khai thi công được hơn 6 tháng (khoảng 1/3 thời gian hợp đồng) với khối lượng thực hiện hơn 37%. Chủ đầu tư cùng nhà thầu đang bám sát tiến độ để cơ bản hoàn thành công trình vào tháng 12-2026, riêng cầu Long Thành hợp long cầu chính vào tháng 12-2026 và hoàn thành các hạng mục còn lại tháng 3-2027.
Thời gian qua TP.HCM cùng Đồng Nai cũng đã chung tay đẩy nhanh tiến độ xây dựng các tuyến kết nối mới - bao gồm đã động thổ dự án cầu Phú Mỹ 2, cầu Cát Lái, cầu Long Hưng (Đồng Nai 2).
Ngoài ra TP.HCM, Đồng Nai, Tây Ninh cũng đã có kế hoạch khởi công đường vành đai 4 dài 160km từ giữa năm nay. Nhóm dự án này có mục tiêu sẽ hoàn thành trong giai đoạn 2028 - 2029.
Đề xuất đầu tư metro số 2 Bến Thành - Thủ Thiêm theo hình thức BT
Dự án metro số 2 đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm dài 6,2km, bắt đầu tại ga Bến Thành, đi ngầm dọc theo đường Hàm Nghi, xuyên sông Sài Gòn sang khu đô thị Thủ Thiêm, tiếp tục dọc đường Mai Chí Thọ đến ga Thủ Thiêm.
Dự án được TP.HCM giao cho Công ty cổ phần đầu tư địa ốc Đại Quang Minh tổ chức nghiên cứu, lập báo cáo nghiên cứu khả thi. Dự án được nhà đầu tư đề xuất thực hiện theo hình thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng BT (xây dựng - chuyển giao).
Ngoài tuyến metro số 2 đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm, hiện nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước cũng đang đầu tư, đề xuất triển khai các dự án metro, đường sắt tại TP.HCM theo hình thức PPP hoặc đầu tư trực tiếp.
Cụ thể như đường sắt Bến Thành - Cần Giờ với tốc độ 350km/h đã được Công ty cổ phần đầu tư và phát triển đường sắt cao tốc VinSpeed động thổ vào ngày 19-12-2025 với mục tiêu hoàn thành vào quý 4-2028.
Đối với dự án metro số 3 (Hiệp Bình Phước - An Hạ), Công ty cổ phần Tập đoàn Masterise cũng đang nghiên cứu đầu tư theo hình thức PPP. Dự án có chiều dài tuyến 45,8km với mức vốn dự kiến khoảng 133.000 tỉ đồng.
Với metro số 4 (Đông Thạnh - Hóc Môn), Công ty cổ phần Tập đoàn Sovico cũng đang nghiên cứu đề xuất phương án đầu tư theo hình thức PPP hoặc đầu tư trực tiếp theo quy định của Luật Đầu tư. Tuyến có chiều dài hơn 47km với mức vốn dự kiến 157.405 tỉ đồng.
UBND TP.HCM có công văn đề nghị 7 bộ, ngành quan tâm cử đại diện tham gia tổ thẩm định trong quá trình lựa chọn nhà thầu các gói thầu ở giai đoạn chuẩn bị đầu tư mạng lưới đường sắt đô thị (metro) của TP.
Việc này nhằm hỗ trợ chủ đầu tư tổ chức lựa chọn nhà thầu chặt chẽ, công khai, minh bạch, bảo đảm hiệu quả và chọn được các nhà thầu có năng lực, kinh nghiệm để thực hiện dự án.
Các cơ quan được đề nghị tham gia tổ thẩm định gồm Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính, Bộ Khoa học và Công nghệ, Thanh tra Chính phủ và Kiểm toán Nhà nước.
Tối đa: 1500 ký tự
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên bình luận