UBND TP.HCM vừa có tờ trình gửi HĐND TP.HCM thông qua nghị quyết thống nhất UBND tỉnh Đồng Nai sẽ làm cơ quan có thẩm quyền triển khai dự án metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên) nối dài đến Trung tâm hành chính tỉnh và sân bay Long Thành theo phương thức đối tác công tư (PPP) đi qua địa bàn hai đơn vị hành chính cấp tỉnh.

Quy mô dự án metro số 1 nối dài về sân bay Long Thành

Dự án metro số 1 nối dài có tổng chiều dài tuyến khoảng 41,4km với điểm đầu nằm tại ga S0 tại Tân Vạn, điểm cuối tại sân bay quốc tế Long Thành. Hướng tuyến bắt đầu từ ga S0, tuyến đi theo quy hoạch, vượt sông Đồng Nai và đi dọc quốc lộ 1, kết nối vào nhà ga S1 của Trung tâm hành chính mới.

Sau đó, tuyến đi theo hành lang quy hoạch tuyến đường sắt Biên Hòa - Long Thành, dọc theo ĐT.771, cắt qua cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây, kết nối vào nhà ga SA; tiếp tục theo hành lang quy hoạch dành cho các tuyến đường sắt đi vào sân bay Long Thành.

Metro số 1 nối dài có tốc độ thiết kế tối đa 120km/h (90km/h trong hầm), tốc độ vận hành tối đa là 110km/h (80km/h trong hầm). Dự án sử dụng đoàn tàu động lực phân tán (EMU), vận hành tự động cấp độ 4 (GoA4). Hệ thống cấp điện cho tuyến metro sử dụng dòng điện một chiều 1.500V DC (cấp điện trên cao) hoặc 750V DC (cấp điện từ đường ray thứ ba).

Dự án thực hiện theo phương thức đối tác công tư (PPP) với tổng mức đầu tư 60.261 tỉ đồng (bao gồm 4.323,2 tỉ đồng để giải phóng mặt bằng). Thời gian thực hiện từ 2025-2029.

Về chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, theo UBND TP.HCM, căn cứ Luật Đường sắt năm 2025, đối với dự án đường sắt được đầu tư theo phương thức PPP, nhà nước bảo đảm toàn bộ kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư phần đất dành cho đường sắt từ ngân sách. Công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được tách thành dự án đầu tư công độc lập.

Theo đề xuất, UBND TP.HCM sẽ tổ chức thực hiện dự án đầu tư công độc lập để bồi thường, giải phóng mặt bằng và di dời hạ tầng kỹ thuật qua TP, còn UBND tỉnh Đồng Nai sẽ triển khai thực hiện qua địa bàn tỉnh.

Đa dạng các phương thức kết nối giữa TP.HCM và Đồng Nai

Theo UBND TP.HCM, hiện nay hệ thống giao thông kết nối giữa tỉnh Đồng Nai và TP.HCM chủ yếu bao gồm ba phương thức vận tải: đường bộ, đường sắt và đường thủy. Trong ba phương thức, vận tải đường bộ vẫn giữ vai trò chủ đạo. 

Song trước áp lực gia tăng nhanh của xe cộ, nhiều tuyến đường bộ kết nối chính đã rơi vào tình trạng quá tải và thường xuyên xảy ra ùn tắc, đặc biệt trên các tuyến quốc lộ 1, quốc lộ 51 và các trục giao thông hướng tâm ra vào TP.HCM.

Trong thời gian qua, các dự án giao thông kết nối liên vùng giữa hai địa phương đã được quan tâm đầu tư và từng bước triển khai, bao gồm các tuyến đường vành đai, các tuyến cao tốc và các công trình kết nối vùng. 

Tuy nhiên năng lực thông hành của hệ thống giao thông hiện hữu vẫn chưa đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và nhu cầu đi lại thực tế, đặc biệt trong bối cảnh sân bay quốc tế Long Thành dự kiến đưa vào khai thác thương mại từ giữa năm 2026.

Do đó theo UBND TP.HCM, việc sớm nghiên cứu và triển khai các dự án giao thông kết nối bổ sung như đường sắt đô thị (metro), đường sắt tốc độ cao và các công trình cầu trên các trục liên vùng là hết sức cần thiết. 

Khi hoàn thành, các dự án sẽ làm đa dạng hóa các phương thức vận tải, giảm áp lực cho đường bộ, rút ngắn thời gian đi lại và nâng cao hiệu quả kết nối giữa tỉnh Đồng Nai và TP.HCM.

TP.HCM - Đồng Nai: Chung khát vọng, thông hạ tầng

Việc TP.HCM và Đồng Nai cùng 'xắn tay' phát triển và kết nối hạ tầng cần được xem là mô hình và nhân rộng ra cả nước để tạo sức bật cho quá trình tăng tốc kinh tế những năm tới.