Báo cáo Mức độ hài lòng của người lao động 2026 của ManpowerGroup vừa công bố cho thấy phía sau làn sóng công nghệ mạnh mẽ như AI ấy là những khoảng trống lớn về kỹ năng, đào tạo và cảm giác an toàn việc làm. ManpowerGroup là công ty cung cấp giải pháp nhân sự toàn diện tại hơn 70 quốc gia và vùng lãnh thổ trong hơn 75 năm qua, trong đó có Việt Nam. 

Vững hôm nay, lo ngày mai

AI không còn là khái niệm xa lạ trong môi trường làm việc. Khảo sát của ManpowerGroup trên khoảng 14.000 lao động tại nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ trong đó có Việt Nam, cho thấy 45% người lao động thường xuyên sử dụng AI trong công việc, tăng mạnh so với năm 2025. AI đã bước ra khỏi phòng thí nghiệm, trở thành công cụ quen thuộc trong nhiều ngành nghề.

Tuy nhiên song hành với tốc độ ứng dụng là sự sụt giảm đáng kể về mức độ tự tin. Lần đầu tiên sau ba năm, chỉ số tự tin nghề nghiệp của người lao động đi xuống, kéo mức độ hài lòng chung toàn cầu giảm còn 67%. Đáng chú ý, mức độ tự tin về công nghệ giảm tới 18%, cho thấy người lao động đang cảm thấy "theo không kịp" chính những công cụ họ sử dụng hằng ngày.

Một nghịch lý nổi bật trong báo cáo là cảm giác an tâm ở hiện tại nhưng bất ổn về tương lai. Có tới 89% người lao động tin rằng họ đủ kỹ năng để đảm nhiệm tốt công việc đang làm. Thế nhưng, 43% lại lo sợ công việc của mình có thể bị thay thế bởi tự động hóa trong vòng hai năm tới.

Nỗi lo này không chỉ là cảm giác mơ hồ. Khi AI ngày càng đảm nhiệm nhiều khâu trong quy trình sản xuất, kinh doanh và dịch vụ, ranh giới giữa "công cụ hỗ trợ" và "người thay thế" trở nên mong manh hơn bao giờ hết. Điều đó khiến nhiều người lao động chọn cách "ôm việc", nghĩa là ở lại với công việc hiện tại để tìm kiếm sự ổn định thay vì mạo hiểm dịch chuyển.

Khảo sát cho thấy 64% người lao động dự định tiếp tục gắn bó với nơi làm việc hiện tại. Sự ổn định được ưu tiên cao hơn cơ hội mới, phản ánh tâm lý phòng thủ đang lan rộng trong bối cảnh thị trường lao động biến động nhanh.

Khoảng trống đào tạo và áp lực vô hình

Một nguyên nhân cốt lõi khiến niềm tin của người lao động suy giảm nằm ở đào tạo. Hơn một nửa lực lượng lao động toàn cầu cho biết họ không được tham gia bất kỳ khóa đào tạo nào gần đây, đồng thời không có cơ hội được hướng dẫn bởi người có kinh nghiệm. Khi AI phát triển nhanh hơn tốc độ học hỏi, khoảng trống kỹ năng ngày càng giãn rộng.

Không chỉ vậy, áp lực công việc và sức khỏe tinh thần cũng là vấn đề đáng lo ngại. Gần hai phần ba người lao động thừa nhận thường xuyên rơi vào tình trạng kiệt sức, chủ yếu do căng thẳng và khối lượng công việc lớn. Dù chỉ số hạnh phúc toàn diện vẫn giữ ở mức 67%, những con số này cho thấy phía sau bức tranh "ổn định" là một lực lượng lao động đang chịu nhiều sức ép.

Báo cáo còn chỉ ra áp lực tài chính càng làm tâm lý bất an thêm chồng chất. Một nửa người lao động cho biết họ đang tìm mọi cách để gia tăng thu nhập, trong đó thế hệ Z chịu áp lực nặng nề nhất. Điều này lý giải vì sao nhiều người sẵn sàng chấp nhận ở lại công việc cũ, dù không thực sự hài lòng, miễn là có thu nhập ổn định.

"Sự phát triển nhanh của AI đặt các nhà lãnh đạo trước nhiệm vụ kép vừa phải bảo đảm hiệu quả vận hành hiện tại, vừa chuẩn bị năng lực cho tương lai. Người lao động cần một cầu nối giữa những gì họ đang làm tốt hôm nay và những kỹ năng trong thế giới việc làm mới. Và chúng ta không thể kỳ vọng người lao động chuyển đổi nếu không quan tâm tới sức khỏe thể chất - tinh thần của họ", bà Becky Frankiewicz, Chủ tịch kiêm Giám đốc chiến lược ManpowerGroup chia sẻ.

'Tiểu thương AI' livestream khuấy động mùa Tết

Những "tiểu thương ảo" có ngoại hình, giọng nói và biểu cảm như người thật đang dần trở thành công cụ mới giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí, mở rộng độ phủ trên các sàn thương mại điện tử.