Theo nghiên cứu, hạnh phúc đến từ cảm giác được yêu thương. Và điều đáng ngạc nhiên hơn: bạn hoàn toàn có thể chủ động vun đắp cảm giác đó.

Hàng thập niên qua, mỗi khi được hỏi về bí quyết hạnh phúc, giáo sư tâm lý học Sonja Lyubomirsky tại Đại học California, Riverside (UCR) - một trong những chuyên gia hàng đầu thế giới về khoa học hạnh phúc - đều cảm thấy khó chịu. Theo trang web của đại học này - UCR News, với bà, đó là câu hỏi quá giản lược.

Cho đến khi đồng nghiệp Harry Reis - giáo sư tâm lý học tại Đại học Rochester, chuyên gia nghiên cứu các mối quan hệ thân mật - chia sẻ một quan sát đơn giản đến mức gần như hiển nhiên: người hạnh phúc là người cảm thấy được yêu thương. 

Nhận xét đó đã "chạm đúng vào điều bà đã hiểu từ nghiên cứu của mình". Hai người sau đó cùng viết cuốn How to Feel Loved (tạm dịch: Làm thế nào để cảm thấy được yêu thương) vừa ra mắt đầu năm 2026 - và câu trả lời họ đưa ra có thể khiến nhiều người phải nhìn lại những mối quan hệ của chính mình.

Lắng nghe - nghệ thuật bị lãng quên

Nghịch lý đầu tiên mà hai tác giả chỉ ra: nếu muốn cảm thấy được yêu thương hơn, bước đi đầu tiên không phải là thay đổi bản thân, cũng không phải thay đổi người kia mà là làm cho người kia cảm thấy được yêu thương trước. Con đường ngắn nhất để làm điều đó chính là lắng nghe thật sự.

Theo báo New York Times, bà Lyubomirsky thừa nhận rằng phần lớn chúng ta tưởng mình biết lắng nghe nhưng thực ra "chủ yếu chỉ đang chờ đến lượt mình nói". Thay vào đó, hai tác giả đề xuất tư duy "lắng nghe để hiểu" bằng cách chuyển trọng tâm từ việc chuẩn bị phản hồi sang việc thực sự thấu hiểu người đối diện.

Bà Lyubomirsky mô tả với New York Times cảm giác khi được ai đó lắng nghe thực sự: "Chúng ta đều biết cảm giác đó - khi có người tò mò về bạn đến mức họ không thể chờ để nghe bạn kể. Ánh mắt họ sáng lên. Họ nghiêng người về phía bạn".

Về cách thực hành, hai tác giả đưa ra một số nguyên tắc cụ thể: không ngắt lời, không đưa ra lời khuyên trừ khi được hỏi và chủ động đặt câu hỏi tiếp nối. Giáo sư Reis thường xuyên dùng ba từ mà ông cho là "hiếm khi thất bại": "Tell me more" - "Nói tiếp đi".

Theo UCR News, bà Lyubomirsky giải thích cơ chế đằng sau: khi bạn thực sự tò mò về người khác, họ sẽ dần mở lòng. Và khi họ mở lòng, sự hồi đáp sẽ tự nhiên xuất hiện - bởi có đi có lại là một trong những chuẩn mực xã hội mạnh mẽ nhất, bắt nguồn từ tiến hóa. Hai tác giả gọi vòng tuần hoàn này là "bập bênh mối quan hệ": khi bạn nâng người kia lên bằng sự quan tâm và lắng nghe, họ sẽ nâng bạn lên lại.

Chọn đúng người và biết khi nào nên dừng

Hiểu được tầm quan trọng của lắng nghe là một chuyện, áp dụng vào thực tế lại là chuyện khác. Hai tác giả không dừng ở lý thuyết mà đưa ra lộ trình cụ thể: thay vì cố thay đổi tất cả các mối quan hệ cùng lúc, hãy chọn một người bạn muốn cảm thấy được yêu thương hơn và bắt đầu từ đó.

Đó có thể là người thân thiết, một người bạn đời, một người thân trong gia đình hoặc đơn giản là một đồng nghiệp bạn muốn hiểu hơn. Bà Lyubomirsky gợi ý một bài tập cụ thể: trong vòng một tuần hãy có ba cuộc trò chuyện với người đó, trong đó bạn chủ động thể hiện sự tò mò thực sự.

Nhưng điều gì xảy ra khi nỗ lực đó không được đáp lại? Theo New York Times, hai tác giả thẳng thắn thừa nhận: không phải mọi mối quan hệ đều xứng đáng để đầu tư. 

Nếu sau nhiều lần cố gắng, người kia vẫn không có phản hồi hoặc nếu bạn nhận ra mình không thể thực sự tò mò về họ - đó là dấu hiệu cho thấy đây không phải mối quan hệ phù hợp. 

Bà Lyubomirsky nói thẳng: "Đôi khi chúng ta chọn nhầm người mà mình muốn cảm thấy được họ yêu thương".

Để nhận biết đúng người, hai tác giả gợi ý bạn nên tự đặt câu hỏi: người này có thực sự "hiểu" bạn ở một mức độ nào đó không? Khi bạn chia sẻ những điểm yếu hay khó khăn của mình, họ có thực sự lắng nghe và tò mò không? Theo New York Times, thông điệp cuối cùng mang tính trao quyền rõ rệt: cảm giác được yêu thương không phải là điều may rủi, không phụ thuộc vào việc bạn có đủ hấp dẫn, thành công hay giàu có hay không mà là điều bạn có thể chủ động tạo ra, bằng cách chọn đúng người và thay đổi cách trò chuyện với họ.

Trở về để nói lời thương

Khi tiếng thương nói ra bằng âm thanh giọng điệu thì có một cái gì đó xúc động ắp đầy. Dù gì đi nữa mỗi người cũng cần một lời thương để ghi nhớ.